Urečaŭleńnie mietafary. Pra ŭnikalny albom Dzianisa Ramaniuka «Biełaruś siniavokaja»
Piša Siarhiej Chareŭski.
Pieršaj na Ziamli adklikajecca na śviatło vada. Akijany i mory, aziory i reki imhnienna — by fotastužka ci ličbavaja matryca — łoviać žyćciadajnaje śvitańnie. Soniečnyja promni, jak ruki juvielira, staranna palirujuć vodnuju pavierchniu, i jana ŭ adkaz pačynaje źziać macniej i macniej, nasyčanaja kolerami śvitanku. Tak i fotazdymak bieź blasku vady — chacia b maleniečkaha, choć by niedzie ŭdalečyni — jak chleb biez masła.
Dzianis Ramaniuk
Nacyjanalny mastacki muziej Respubliki Biełaruś prezientuje prajekt Dzianisa Ramaniuka «Biełaruś siniavokaja» — vystavu i adnajmienny fotaalbom. Zroblenyja ź ziamli, vady i pavietra 305 fotazdymkaŭ alboma, 25 ź jakich ekspanujucca na vystavie, pryśviečanyja našamu nacyjanalnamu skarbu — biełaruskaj Vadzie. Adkryćcio vystavy prajšło 18 maja, u «noč muziejaŭ», adnačasova z prezientacyjaj fotaalboma mastaka «Siniavokaja Biełaruś».
«Siniavokaja Biełaruś» Ramaniuka — heta vydańnie, u jakim sabranyja vobrazy vady, našaj, biełaruskaj vady. To bok, fatahrafičny pieryfraz słynnaje mietafary.Miž inšym, aŭtarski tekst alboma redahavaŭ Siarhiej Dubaviec.
Dzianis Ramaniuk, čyja tvorčaść dobra viadomaja čytačam «Našaje Nivy», atrymaŭ za svaju «Siniavokuju Biełaruś» dva «Załatyja falijanty» padčas Nacyjanalnaha konkursu «Mastactva knihi — 2013», jak pieramožca ŭ naminacyjach «Majsterstva — Najlepšy fotamastak» i «Fotapohlad».
Žanr fotapiejzažu — adzin z samych składanych u fatahrafii.Choć naturalny łandšaft praktyčna ad samaha naradžeńnia fatahrafii byŭ nieadjemnym elemientam mnohich zdymkaŭ. Pastupova ŭ historyi fotamastactva karciny pryrody stali traktavacca jak samastojny žanr. Źviartajučysia da jaho, užo niedastatkova prostaha adlustravańnia karcin pryrody. Tut patrebnyja natchnieńnie i zdolnaść raskryć svaju zadumu praz frahmient naturalnaha asiarodździa. I zdymak budzie peŭnym tekstam, što pieradaść pačućci fatohrafa vobrazami pryrody. Tamu časta pryrodnyja łandšafty ŭ mastackaj fatahrafii nadzieleny peŭnym psichałahizmam. Vyjavy pieradajuć nie prosta pradmiety, a kankretnyja emocyi. Voś čamu ŭ mastackich piejzažach jość kankretnyja emocyi, a nie tolki estetyčnyja pieražyvańni. Čamu mienavita biełaruski fotapiejzaž składana stvaryć?
Tut sprava va ŭłasna našym, Boham dadzienym, pavietry — jano ščylnaje j imžystaje, vilhotnaje i niajarkaje.Sonca nie śviecić usim adnolkava, a Boh niaroŭna dzielić. Roznyja kutki ziamli aśvietleny
Da taho ž, u nas niama biaskoncaha kalejdaskopu płanaŭ, jak u harystych krajach ci zichotkaha biaźmiežža akijanu. Tamu vybrać, zajści ŭ biełaruskim krajavidzie admietnaje śviatło i niečakany rakurs — niaprosta.Pahatoŭ u adližnym śviatle šaraje hadziny, abo ŭ smuzie tumanovaj… Jasna, što ŭ epochu
U epochu koleru i ličby možna zrabić našmat bolej i, napeŭna, lepiej. Zastałosia tolki pracierabić ułasnuju ściažynu ŭ najnoŭšym biaźmiežžy mahčymaściaŭ.
Ramaniuk abraŭ dla siabie jasny i dakładny šlach. Jon, jak i koliś jahony baćka, słavuty mastactvaznaŭca i apošni kłasičny naš etnohraf, Michaś Ramaniuk, natchniajučy inšych charastvom našaj krainy, fiksuje toje, što moža nieŭzabavie syści, źnikuć nazaŭždy…
Nievypadkova padčas adkryćcia vystavy Adam Hłobus paraŭnaŭ tvorčaść Ramaniuka ŭ fatahrafii z darobkam kłasikaŭ nacyjanalnaha piejzažu ŭ žyvapisie —
Epičnyja fotapiejzažy Ramaniuka z prajektu «Siniavokaja Biełaruś» — razłohi Paleśsia, lusterki azioraŭ, zichotkija stužki rek — stvoranyja čysta, u adzin pryjom, biez retušy…
Ramaniuk śviedama ŭnikaje štučnaści, nie sprabuje prycharošyć ci źmikšyravać svaje abjekty. Bo jany sami pa sabie niasuć kalasalny emacyjny zarad. Kali ž u kadr moža patrapić drot ci niahiehła abkładienaja silikatnaj cehłaju
Na stvareńnie hetaha alboma, fundamientalnaj encykłapiedyi Biełaruskaje Vady, pajšli hady. Pasieliščy, małyja i vialikija, što prysieli la vodaŭ, vodnyja praściahi, sinija i błakitnyja chramy, našyja vodnyja abrady j zaviadzionki.Pahladzieŭšy hetuju vystavu ci pahartaŭšy šykoŭny falijant alboma, nijak užo nie ŭžyvieš mietafary pra «ścipłaje charastvo» biełaruskaje pryrody. Charastvo našych Vady j Ziamli — vieličnaje, niepaŭtornaje i nievierajemna raznastajnaje.
* * *
Dzianis Ramaniuk
aŭtar i vydaviec knih: «Biełaruś» (2002), fotaalbom «Biełaruś» (2003), «Čarnobyl» (2006), «Moj šlach Biełaruś» (2008). Taksama jon padrychtavaŭ da druku i vydaŭ knihi inšych aŭtaraŭ: Michasia Ramaniuka «Biełaruskija narodnyja kryžy» (2000), «Biełaruskija narodnyja stroi» (2003) i Ihara Barchatkova «Ihoŕ Barchatkov» (2003). Udzielnik bolš jak 50 vystaŭ fatahrafii i hrafiki, siarod jakich — piersanalnyja: u Bundestahu (Bierlin), u ratušy Vilni, Muziei sučasnaha vyjaŭlenčaha mastactva ŭ Minsku, Nacyjanalnym histaryčnym muziei Respubliki Biełaruś, Fondzie kultury Litvy, Nacyjanalnaj biblijatecy horada Talina, Kiembrydžskim i Oksfardskim univiersitetach, a taksama asnoŭnyja hrupavyja: u Arhanizacyi Abjadnanych Nacyj (
Kamientary