Ci vyžyvuć «Charoški» paśla «aptymizacyi» Minkultam?
Ministerstva kultury vystupaje ź inicyjatyvaj uvieści ŭ skład Fiłarmonii čatyry samastojnyja kalektyvy: Nacyjanalny akademičny chor imia Citoviča, Dziaržaŭny ansambl tanca Biełarusi, Dziaržaŭny chareahrafičny ansambl «Charoški» i Dziaržaŭny ansambl «Pieśniary». Zdavałasia b, što drennaha ŭ tym, kab hetyja i tak dziaržaŭnyja kalektyvy ŭvajšli ŭ skład dziaržaŭnaj ustanovy i pracavali pad ahulnym kulturnickim dacham? Na pieršy pohlad, ničoha. Ale ŭsie pieraličanyja kandydaty na «kalektyvizacyju» kateharyčna suprać hetaha. Čamu?
Pačniom z ahučanaj na naradzie ŭ Minkulcie mety hetaha «abjadnańnia». Nibyta, matyvujecca heta ŭsio tym, što «aptymizujecca administracyjna-kiraŭničy skład, i heta daść ekanomiju finansavych srodkaŭ». Ale heta raźbivaje svaim arhumientam mastacki kiraŭnik Dziaržaŭnaha ansambla tanca Biełarusi Valancin Dudkievič.
«Kali b ad hetaha sapraŭdy była niejkaja hłabalnaja ekanomija! Ale my paličyli, što ekanomii niama. Ja navat dumaju, što budzie minus. Jany kažuć, što na ŭsie kalektyvy atrymajecca 1 miljard 200 miljonaŭ ekanomii. A ŭ nas biudžet 8 miljardaŭ — adnaho našaha kalektyva. A jany na 4 kalektyvach źbiralisia zekanomić 1,2 miljarda. Ale jany nie ŭličvajuć taho, što kali ŭ skład fiłarmonii prychodzić 400 dadatkovych čałaviek, to niaŭžo nikoha nie treba budzie dadać u štat administracyi samoj Fiłarmonii? Treba budzie dadatkova naniać buchhałtaraŭ, administrataraŭ, bo ŭziać dadatkovych 400 čałaviek na tyja ž kadry — heta ŭtopija!»
A ŭ hety čas buchhałtary, administratary, kaściumiery dy inšyja ludzi, jakija pracujuć u štacie samich kalektyvaŭ i viedajuć ich śpiecyfiku, buduć skaročanyja. Pryčym, z abaviazkovaj u takim vypadku vypłataj vychadnoj dapamohi i kampiensacyj. Ale sprava nie tolki ŭ tym, što daviadziecca zvolnić svaich ludziej, emacyjna raspaviadaje mastacki kiraŭnik ansambla «Charoški» Valancina Hajavaja. Abjadnoŭvać ža ŭ vyniku buduć nie tolki ludziej, ale i ŭvieś ich sceničny invientar, kab potym usim «kałhasam» karystacca.
«Vy nie ŭjaŭlajecie, jakoj kryvioju dalisia mnie hetyja kaściumy! I što heta za kaściumy: ich nielha prać, bo tam harset dy i pašytyja jany na kankretnaha čałavieka. I voś niechta jaho budzie apranać, a potym ja što svajoj tancoŭščycy skažu: «Apranaj jaho»? Ale mnie ŭsio, što ŭ nas jość, daviadziecca zdać: i kaściumy, i instrumientaryj. I buduć davać ich lubomu, chto tam niešta prydumaŭ… Viedajecie, ja nie mahu na takoje pajści. Jany nie razumiejuć: ja heta z takimi ciažkaściami ŭsio sabrała: ludziej šukała, jakija mnie heta zrobiać, apošniuju kapiejku na heta addavała! Heta ŭsio treba bierahčy! A ja prosta zhublu kaściumy, zhublu ŭvieś naš instrumientaryj!»
Surazmoŭcy Jeŭraradyjo nie chavajuć i kłopatu pra svoj asabisty los: što budzie ź imi paśla «aptymizacyi»? Ź ludźmi, jakija stvaryli svaje kalektyvy i na ich pakłali i žyćcio, i tvorčuju enierhiju?
«Nu, vam ža nie skazali, što paśla ŭvachodžańnia ŭ skład Fiłarmonii «Charoškam» bolš nie buduć patrebnyja vašy pasłuhi?», — akuratna cikavimsia ŭ Valanciny Hajavoj.
«Skažuć, abaviazkova skažuć! — machaje jana rukami ŭ adkaz. — Kaho ž im jašče nie aptymizavać najpierš, jak piensijanieraŭ? Voś ź mianie i pačnuć. Ja ž im daŭno jak stremka ŭ adnym miescy»…
Nie maje na hety kont aptymizmu i Valancin Dudkievič.
«U Fiłarmonii jość mastacki kiraŭnik. A ja atrymajusia mastacki kiraŭnik №2. Vy ŭjaŭlajecie situacyju: ja ŭ svaim kalektyvie mastacki kiraŭnik №2! Ja pryvyk adkazvać za toje, što ja rablu, a ŭ hetym płanie, tvorčym, ja nie pryvyk i nie chaču padparadkoŭvacca. Kalektyŭ ja stvaryŭ pa vobrazie i padabienstvie svaim, a ŭ tvorčaści nie moža być demakratyi, nijakich demakratyčnych płyniaŭ — heta vyklučna dyktatura! Ja heta chaču i ja ŭsio žyćcio heta rablu. I na heta tracicca vielmi šmat času. Tak, ja padrychtuju sabie pierajemnika, ale heta nie moža dyktavacca zvonku — takoha nie moža być!»
Abodva surazmoŭcy sychodziacca ŭ adnym: abjadnańnie ich kalektyvaŭ ź Fiłarmonijaj drenna adabjecca na tvorčaści, i ŭ vyniku kalektyvy albo ŭvohule pierastanuć isnavać, albo pieratvoracca ŭ niešta mała kamu cikavaje. Da ŭsiaho, pieražyvaje Valancina Hajavaja, naŭrad ci ŭ jaje atrymajecca zachavać usie try dziciačyja hrupy tanca, što isnujuć pry «Charoškach».
Što na hety kont dumajuć u Ministerstvie kultury? I ŭvohule, ci sapraŭdy isnujuć takija abjadnaŭčyja płany — aficyjnaha ž zahadu niama.
U piatnicu ŭ Minkulcie na pracy tolki namieśnik ministra Vasil Černik. Čynoŭnik pryznajecca: jon nie zajmajecca hetym nakirunkam ajčynnaj kultury. Tym nie mienš, infarmacyju pra abjadnańnie čatyroch nazvanych kalektyvaŭ u składzie Fiłarmonii nazyvaje «čutkami».
«Čutki! Ich moža vielmi šmat być! Ale pakul što heta tolki čutki!» — zapeŭnivaje namieśnik ministra.
Słovy čynoŭnika abviarhaje Valancin Dudkievič.
«Była adpaviednaja narada ŭ ministra, i ja jamu prosta skazaŭ: «Viedajecie što, ja ž čałaviek dziaržaŭny — napišycie mnie zahad i ja zrablu. U mianie ž vyjścia niama. Albo ja heta nie zrablu i sydu». Nu, u dziaržaŭnych adnosinach pa-inšamu ž i być nie moža. Ale ž hetaha zahadu niama! Voś, mnie pavinien pryjści zahad piśmovy — u mianie jaho niama. I sa mnoj pastajanna viaducca pieramovy, jakija zvodziacca da taho, kab my hetaha zachacieli. Z nami viaduć vusnyja razmovy: spačatku z usimi razam, a potym z kožnym paasobku. Chočuć, kab my ŭ vyniku skazali: «Nu, davajcie, zrabicie nam heta!» A ja na pieršym ža pasiadžeńni ministru i napisaŭ, i skazaŭ, što ja ŭ kožnym vypadku budu apielavać vyšej, ale z hetym ja kateharyčna nie zhodny. A toj sabie cichieńka maŭčyć i niešta tam cichieńka varušycca. Takaja voś situacyja, niejkaja ź ich boku, źvierchu, bajaźlivaja, ja tak dumaju».
I dadaje: «Chočacie pravodzić aptymizacyju čynoŭnikaŭ i biudžetnikaŭ, to nie treba pačynać jaje z samych biednych, a pačnicie ź siabie». Kalehu padtrymlivaje Valancina Hajavaja i dzielicca sakretam: nazyvaje ličbu siaredniaha zarobku ŭdzielnikaŭ viadomaha na ŭvieś śviet kalektyvu «Charoški» — 2,5 miljona rubloŭ. I jaje asabista zarobak da 5 miljonaŭ u miesiac nie daciahvaje. Amal takija ž zarobki i ŭ ansambli tanca, dadaje Dudkievič.
Pobač z Łukašenkam na chakiei źjaviłasia novaja pryhažunia10
Kamientary