Anisim: Ja chaču, kab u mianie było šmat sajuźnikaŭ u hetym novym parłamiencie

U pieradačy «Interviju tydnia» — novaabrany deputat Pałaty pradstaŭnikoŭ, namieśnica staršyni TBM Alena Anisim. Jana adkazvaje na pytańnie, ci možna jaje nazvać apazycyjanerkaj, tłumačyć, jakija kaštoŭnaści budzie adstojvać u Pałacie pradstaŭnikoŭ, i zajaŭlaje, što jana biełaruskamoŭnaja «24 hadziny ŭ sutki». Ź joj hutaryŭ Vital Cyhankoŭ.

Pavialičyć

— Zvyčajna, kali razvažajuć pra vyniki parlamenckich vybaraŭ, to kažuć, što ŭ Pałatu pradstaŭnikoŭ trapili dźvie apazycyjanerki. Ale inšyja aŭtary robiać udakładnieńnie, što, farmalna kažučy, pradstaŭnica apazycyjnaj partyi — tolki Hanna Kanapackaja z AHP. Ci možacie vy sabie acharaktaryzavać jak apazycyjanerku, čałavieka z apazycyjnymi ciapierašniaj uładzie pohladami?

— Ja naležu da demakratyčnaj supolnaści. Ja pradstaŭnik hramadzkaj arhanizacyi, jakaja nijakim čynam dziaržavaj nie padtrymlivajecca, u tym liku i finansava. Ja siabie akreślivaju jak siaredniestatystyčny hramadzianin Respubliki Biełaruś, jaki maje svaje pohlady na raźvićcio krainy, i jany nie zaŭsiody supadajuć z aficyjnym kursam.

U hramadztvie, viadoma, jość ludzi, jakija majuć bolš radykalnyja pohlady na sytuacyju, jakaja ŭ nas skłałasia. Ličyć mianie apazycyjanerkaj ci nie — dla mianie heta sprava druhasnaja. Dla mianie bolš važna danieści tyja pohlady, jakija isnujuć u hramadztvie, u tych vybarcaŭ, ad imia jakich ja prajšła ŭ Pałatu pradstaŭnikoŭ. Kab jany prahučali, kab prablemy, jakija chvalujuć ludziej i zaminajuć raźvićciu krainy, byli abaznačanyja. I kab pa ich byli pryniatyja adekvatnyja rašeńni.

— Što bolš praduktyŭna dla vas jak deputata — skancentravacca na niejkaj adnoj prablemie, toj ža biełaruskaj movie? Ci varta pasprabavać prasunuć adrazu ŭsie reformy ŭ samych roznych sferach?

— Ja nie liču mahčymym dla adnaho čałavieka prasoŭvać usie reformy. Ja budu kancentravacca na niekalkich klučavych momantach, ale nia budu abmiažoŭvacca tolki prablemami biełaruskaj movy. Bo siońnia jość šmat pytańniaŭ i rehijanalnaha, i ahulnabiełaruskaha ŭzroŭniu, jakija treba rašać. I ŭ hetym sensie ja raźličvaju na razumieńnie i padtrymku tych deputataŭ, jakija pryjšli ŭ parlament nie adsiedžvacca, a pracavać, chto adčuvaje svaju adkaznaść pierad vybarcami i krainaj.

Što budzie pieršym — zaležyć ad taho, jak buduć padrychtavanyja zakonaprajekty. Ludziej siońnia chvaluje pierš za ŭsio sacyjalna-ekanamičny stan, zarobki, pensijnaja reforma. Jak možna spakojna pracavać, addavać krainie siły, čas — i ŭ vyniku apynucca z tym mizernym pensijnym dadatkam, na jaki navat niemahčyma narmalna žyć?

— Jak vy ŭjaŭlajecie stylistyku svaich pavodzinaŭ ź inšymi deputatami? Apazycyja BNF u Viarchoŭnym Saviecie na pačatku 90-ch časam vielmi aktyŭna klajmiła deputackuju bolšaść, ale časam i sprabavała pieraciahnuć deputataŭ z hetaj bolšaści na svoj bok. Dyk što hałoŭnaje — skazać praŭdu, časam vielmi niepryjemnuju dla bolšaści, ci šukać niejkuju ahulnuju movu ź imi?

— Vielmi dobra vy pryhadali hety prykład. Dośvied pracy Viarchoŭnaha Savietu 12-ha sklikańnia šmat čamu nas navučyŭ. Ja svaju pracu ŭ parlamencie razumieju tak — dla taho kab ciabie pačuli i ŭspryniali, treba vielmi surjozna rychtavacca. Bo ad taho, ź jakoj intanacyjaj, nastrojem, enerhijaj budzieš pramaŭlać — ad hetaha zaležyć i vynik. Tamu, pierš čym štości havaryć i vynosić na razhlad — budu vielmi surjozna rychtavacca. Abdumvać, raicca, kansultavacca i pierakonvać. Ja chaču, kab u mianie było šmat sajuźnikaŭ u hetym novym parlamencie.

— Užo ciapier davodzicca čuć pra niejkija zavyšanyja čakańni ad vašaj deputackaj dziejnaści. Vy ŭžo sustrakalisia z hetym?

— Sustrakajucca i zavyšanyja, i zanižanyja patrabavańni. Zanižanyja źviazanyja z tym imidžam parlamentu, jaki skłaŭsia za apošnija hady. Maŭlaŭ, deputaty mała što robiać i ad ich ničoha nie zaležyć. Tamu vysnova takaja — dobra, što taki čałaviek prajšoŭ u parlament, tam budzie hučać biełaruskaja mova. I kali niešta choć zrobić — to heta ŭvohule vydatna. Jość i zavyšanyja — kab ja vyrašała jak maha bolej prablemaŭ.

U dadzienym vypadku ja pavinna sama vyrašać, čym ja budu najpierš zajmacca. Viadoma, kancentravacca budu i na tych prablemach, jakija jość u akruzie. Ale, viadoma, nia budu zabyvacca na prablemy ahulnadziaržaŭnaha ŭzroŭniu.

— Nie prychodziła ŭ hałavu ideja stvaryć niejkuju deputackuju hrupu ŭ padtrymku biełaruskaj movy?

— Pakul nia dumała pra toje, kab stvarać takuju hrupu. Ja miarkuju, dastatkova taho, što ja ŭvieś čas sama vystupaju pa-biełarusku. Vielmi važna, kab parlament pryniaŭ rašeńnie, što ŭsie dakumenty i zakonaprajekty rychtujucca adrazu na abiedźviuch dziaržaŭnych movach. Hetaje rašeńnie dazvoliła b havaryć pra sapraŭdnuju dziaržaŭnaść biełaruskaj movy, va ŭsiakim razie na zakanadaŭčym uzroŭni.

— Ci ličycie vy nieabchodnym pastavić pytańnie ab nadańni bieł-čyrvona-biełamu ściahu statusu histaryčnaj i nacyjanalnaj kaštoŭnaści?

— Ja viedaju, što navat raspačałasia hramadzkaja kampanija za heta. Ja padtrymlivaju hetyja zachady i liču, što napiaredadni stahodździa ad taho času, jak byŭ stvorany hety ściah, heta było b lahičnym rašeńniem. Tym bolš što hramadztva narmalna ŭsprymaje bieł-čyrvona-bieły ściah. Asabliva varta ŭzhadać, što mienavita z hetym ściaham u 1991 hodzie paŭstała novaja kraina — Respublika Biełaruś.

— Ludzi ŭ sacyjalnych sietkach zaŭvažyli vašuju cytatu z intervijuSvabody adrazu paśla abrańnia: «Žančyny nia bolš łahodnyja, a bolš nastojlivyja, bolš pierakananyja. Žančyny nie adstupajuć. Jany zaŭždy damahajucca svajho». I tut ža inšyja nahadali vam pra interviju Svabodzie, dzie vy zajavili, što vy nie feministka. Niekatoryja pabačyli tut supiarečnaść. Ja dyk nia baču tut nijakaj supiarečnaści — možna zmahacca za roŭnaść i pravy žančyn i pry hetym nijak siabie nia źviazvać z sučasnym feminizmam. Jak vy patłumačycie svajo staŭleńnie da hetaj temy?

— My žyviem u śviecie, dzie jość i mužčyny, i žančyny, my ŭvieś čas mianiajemsia rolami. U adnym vypadku žančyny mohuć uziać na siabie bolšuju rolu i adkaznaść, u inšym — mužčyny. Toje, što ja kažu, što žančyny časta bolš nastojlivyja — heta ŭ siłu taho, što žančyna adčuvaje bolšuju adkaznaść za siabie, dziaciej.

Što da feminizmu, dyk ja nie feministka, heta dakładna. Ja zychodžu ź vielmi racyjanalnych mierkavańniaŭ. Usie klučavyja rašeńni ŭ nas prymajucca, jak praviła, mužčynami, žančyny mała pradstaŭlenyja va ŭładzie. Inšaja sprava, što žančyny, kali treba pryniać niejkaje rašeńnie, iduć, znachodziać paplečnikaŭ, sajuźnikaŭ, prychilnikaŭ, pierakonvajuć ich i iduć da taho, kab hetaje rašeńnie było pryniataje.

— Ci bačycie vy deputackuju pracu viaršyniaj svajoj palityčnaj karjery, ci zadumvajeciesia i pra inšyja viaršyni?

— Ciapier pierš za ŭsio ja zadumvajusia pra paśpiachovaść svajoj dziejnaści jak deputata. Ad taho, nakolki paśpiachovaja jana budzie, zaležyć i dalejšaje planavańnie. Bo kali nia budzie pośpiechaŭ u hetaj halinie, na hetaj pasadzie, kazać pra niejkija dalejšyja kroki budzie biessensoŭna.

— Časam ludzi abirajuć biełaruskuju movu ŭ svajoj palityčnaj dziejnaści, ale ŭ astatniaj častcy žyćcia karystajucca inšaj movaj. Nakolki vy ŭ žyćci biełaruskamoŭnaja, ci biełaruskamoŭnaja ŭ vas siamja?

— Ja biełaruskamoŭnaja ŭsie 24 hadziny ŭ sutki. Dzieci — u mianie try syny — sa mnoj razmaŭlajuć pa-biełarusku, ale ŭ socyjumie karystajucca rasiejskaj movaj. Muž moj paśla vojska tak i nie viarnuŭsia da biełaruskaj movy i razmaŭlaje, jak razmaŭlaje bolšaść — na miašancy. Unučku ja vuču razmaŭlać pa-biełarusku, jana vielmi lubić biełaruskija kazki, vieršy. Sioje-toje sprabuje ŭžo kazać pa-biełarusku, možna skazać, što jana ŭžo bilinhvistyčny čałaviek.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0