Pravał chryścijanskich demakrataŭ u Hiermanii: jak hałasavać biełaruskaj dyjaspary?
I čaho čakać ad Ołafa Šolca, imaviernaha novaha kanclera Hiermanii?

Da vybaraŭ u najbolšaj krainie Jeŭrasajuza zastajecca niekalki tydniaŭ.
Kali ničoha nie pamianiajecca, to antyrekordna nizkuju kolkaść hałasoŭ atrymajuć chryścijanskija demakraty. Partyja Mierkiel vybrała niaŭdałaha kandydata ŭ kanclery i zaplamiła reputacyju šeraham skandałaŭ. Kandydata ad CHDM zvać Armin Lašet. Kali zdarycca taki pravał, jon peŭna padaść u adstaŭku.
Niejki čas napierad u vybarnaj honcy vyryvalisia Zialonyja. Ale kandydatka ŭ kanclery ad hetaj partyi 40-hadovaja Analena Bierbok taksama vyhladała niepierakanaŭča jak lidar. Ciapier Zialonyja iduć trecimi. Jany, tym nie mienš, źbirajuć svoj histaryčny rekord hałasoŭ.
Ciapier pieradvybarčyja rejtynhi ŭznačalvajuć sacyjał-demakraty — praŭda, z daloka nie rekordnaj dla siabie kolkaściu hałasoŭ. 63-hadovy sacdem Ołaf Šolc, ciapierašni ministr finansaŭ, vyhladaje patencyjnym novym kancleram Hiermanii.
Rejtynh palityčnych partyj u Niamieččynie za tydzień da vybaraŭ, pracentaŭ
- Sacyjał-demakraty (levy centr) 25
- Chryścijanskija demakraty (pravy centr) 22
- Zialonyja (levyja libierały, ekałahisty) 17
- Svabodnyja demakraty (pravyja libierały) 12
- Alternatyva dla Hiermanii (pravyja nacyjanalisty) 11
- Lavica (levyja, prarasijskija) 6
Pry takim raskładzie hałasoŭ moža spatrebicca kaalicyja troch partyj dla farmiravańnia ŭrada. Heta nie budzie prosta, ale heta nie takaja ŭžo nierealnaja zadača z ulikam niamieckaj tradycyi pošuku kampramisaŭ.
Što važna viedać adnosna novaha raskładu.
Rasija nie vyjhraje na hetych vybarach.
Rasija va ŭsich krainach Jeŭropy, Hiermanija tut nie vyklučeńnie, padtrymlivaje adnačasova pravych i levych radykałaŭ, tyja siły, jakija vystupajuć za dezyntehracyju Jeŭrasajuza. Heta taki kurs na ŭzmacnieńnie ŭnutranych supiarečnaściej. Ale dźvie partyi, jakim simpatyzujuć rasijskija ŚMI — Alternatyva dla Hiermanii i Levyja, — razam nabiaruć tolki 17-18 pracentaŭ hałasoŭ, tady jak na vybarach 2017 hoda ŭ ich było supolna 22 pracenty.
Samyja pryncypovyja krytyki Rasii — heta Zialonyja.
Jany ž samyja paśladoŭnyja praciŭniki aŭtakratyj. Ale składana praličyć nastupstvy tych ci inšych praktyčnych krokaŭ. Tak, heta Zialonyja byli hałoŭnymi łabistami zakryćcia niamieckich atamnych elektrastancyj, što ŭ vyniku pryviało da ŭzmacnieńnia zaležnaści krainy ad pastavak rasijskaha hazu, što farmiruje «patrebu ŭ Rasii».
Ci budzie ŭrad na čale z sacyjał-demakratam bolš prarasijskim, čym urad Mierkiel?
U pryncypie, histaryčna sacyjał-demakratyčnyja ŭrady Niamieččyny byli bolš schilnyja da kampramisaŭ z Maskvoj, a kancler-sacyjał-demakrat Šroder prasłaviŭsia tym, što pajšoŭ pracavać na «Hazpram» paśla svajoj adstaŭki. Ale ŭ cełym zamiežnapalityčny kurs Hiermanii stratehična stabilny, nie varta čakać vialikich źmien i paśla vybaraŭ.
Ołaf Šolc — daśviedčany administratar i pradstaŭnik centrysckaha kryła svajoj partyi. Jak čałaviek jon niakidki, a jak palityk — pradkazalny. Źmieny va ŭschodniaj palitycy Hiermanii mohuć adbycca tolki ŭ vypadku, kali va ŭrad uvojduć Levyja.
Ci možna čakać zruchaŭ u łukašenkaŭska-niamieckich adnosinach paśla vybaraŭ? Ciapier jany na ŭzroŭni dna, antyzachodniaja, u tym liku i antyniamieckaja, rytoryka aficyjnaha Minska była vyraznaja, i heta adkaz na paśladoŭnuju krytyku Bierlinam parušeńniaŭ zakonnaści i pravoŭ čałavieka ŭ Biełarusi.
Kanclerka Mierkiel u 2020 hodzie hatovaja była prapanavać svajo pasiarednictva dla arhanizacyi nacyjanalnaha dyjałohu ŭ Biełarusi, ale Alaksandr Łukašenka admoviŭsia navat padniać słuchaŭku. Zamiest hetaha jon pazvaniŭ Uładzimiru Pucinu i paprasiŭ taho stvaryć siłavy rezierv dla padaŭleńnia narodnych pratestaŭ u Biełarusi, kali jahonyja siłaviki nie daduć rady sami.
U pryncypie, Alaksandr Łukašenka moža skarystacca źmienaj urada ŭ Bierlinie dla razradki ŭ biełaruska-jeŭrapiejskich adnosinach. Adnak naŭrad ci heta budzie zaležać ad farmatu novaj uradavaj kaalicyi. Samoha fakta sychodu Anhieły Mierkiel dla biełaruskaj prapahandy budzie dastatkova.
Darečy, padzieńnie papularnaści Chryścijanska-demakratyčnaha sajuza nijak nie adbiłasia na asabistym aŭtarytecie Anhieły Mierkiel. Jana pakidaje pasadu, majučy 62-pracentny rejtynh siarod niemcaŭ. Jana taksama maje hihanckuju pavahu ŭ śviecie. Da jaje pazityŭna staviacca 80% ukraincaŭ, 75% ispancaŭ, 70% francuzaŭ. I, tym nie mienš, Mierkiel sychodzić, nie trymajecca za ŭładu svaimi daloka nie pasiniełymi palcami.
Kamientary