«Za červieniem 1907 hoda nieadmienna nastupaje luty 1917-ha». Anatol Sidarevič śviatkuje 75-hodździe
Nichto nie viedaje pra historyju nacyjanalnaha ruchu i biełaruskaj kultury stolki, jak jon. I adnačasova siońnia, badaj, niama ŭ Biełarusi lepšaha znaŭcy marksizmu, čym jon. Siabar Janki Bryla, Alesia Razanava, jon byŭ adnoj z centralnych postaciaŭ intelektualnaj padrychtoŭki biełarusaŭ da niezaležnaści. Jon — vysoki prykład nonkanfarmizmu i viernaści pryncypam.
1 sakavika adznačaje kruhłuju datu adzin z najrupliviejšych daśledčykaŭ historyi Biełarusi.
Anatol Sidarevič naradziŭsia ŭ 1948 hodzie na chutary Doŭhi Les na Pinščynie.
U žyćci jamu daviałosia źviedać i zvalnieńnie z pracy za krytyku savieckaha ładu, i sačeńnie KDB, i karnuju psichijatryju.
U 1980-ja Anatol Sidarevič braŭ aktyŭny ŭdzieł u zasnavańni demakratyčnych hramadskich ruchaŭ — Biełaruskaha Narodnaha Frontu i sacyjał-demakratyi. Jon pierakanany marksist i ščyry viernik-unijat.
Užo paŭstahodździa Sidarevič — vybitnaja asoba ŭ biełaruskim kulturnym poli. Jon pieraadkryŭ dla našaj historyi bratoŭ Łuckievičaŭ, vyjaviŭ i ŭdakładniŭ bieźlič histaryčnych źviestak pra čas, kali vyrašaŭsia los Biełarusi, — pačatak XX stahodździa. Ličyć jaho vydańni i publikacyi — marnaja sprava…
Ën taksama, jak piedahoh Humanitarnaha liceja imia Jakuba Kołasa, paŭpłyvaŭ na farmiravańnie histaryčnaj śviadomaści cełaha pakaleńnia.
U 2020-ym jon pieražyŭ ciažki kavid, što zafiksavaŭ u mocnych dziońnikavych natatkach.
Za spadara Sidareviča havorać jahonyja teksty. Voś što jon pisaŭ niekalki hadoŭ tamu:
«Historyja vučyć: nijakija śpiecsłužby, vojski, nijakija praŭradavyja partyi i hramadskija abjadnańni, nijakija ahitpropy nie ŭratujuć uładu, kali jana nie prysłuchoŭvajecca da hołasu naroda, svoječasova nie pravodzić naśpiełyja reformy. Siłaj možna tolki adterminavać hramadskija pieraŭtvareńni, ale za červieniem 1907 hoda nieadmienna nastupaje luty 1917-ha.
I čym dalej adkładajucca naśpiełyja reformy, tym bolšaja ryzyka, što na miesca nierašučych, ale vysokamaralnych revalucyjanieraŭ pryjduć revalucyjaniery rašučyja, ale pazbaŭlenyja maralnych tarmazoŭ i abmiežavalnikaŭ. Revalucyja vyklikajecca i charaktar revalucyi vyznačajecca ŭładaju, jakaja nie choča ci baicca pieramienaŭ.
Nie viedaju, ci zhodziacca sa mnoju sacyjołahi, ale składvajecca ŭražańnie, što HRAMADSTVA pierarasło UŁADU. Nie niejki tam płast, a hramadstva ŭ cełym».
«Ja viehietavaŭ». Historyk Anatol Sidarevič pieranios ciažkuju formu kavidu i dzielicca dośviedam
«Sialanie sumavali nie pa Polščy, a pa svajoj ziamli», — Sidarevič jasna i prosta tłumačyć, što treba viedać pra 17 Vieraśnia
Marksizm zachodni i marksizm uschodni: Lenin i jaho revalucyja nasupierak Marksu
Zachodni marksizm, prava na paŭstańnie i nacyi, jakija «nie tolki majuć prava, ale i abaviazanyja być nacyjanalnymi». Spadčyna Enhielsa
Ciapier čytajuć
«U mianie na stale piać hadoŭ lažała papiera ź pieradačaj prava apieki nad synam». Volha Sieviaryniec — pra hady strachu, antydepresanty i nadzieju1414
Kamientary