Ci naležyć biełarusam čaplać hieorhijeŭskija stužki?
Kali my chočam ušanavać mužnaść biełarusaŭ, bolš adpaviedna rabić toje z vykarystańniem nacyjanalnych koleraŭ — bieł-čyrvona-biełych ci čyrvona-zialonych, chto jakija vyznaje.
U apošnija hady ŭ Biełarusi, uśled za Rasijaj, źjaviłasia tradycyja pierad 9 Maja upryhožvać aŭtamabili i damy čorna-aranžavymi stužkami – tak zvanymi hieorhijeŭskimi.
Ich rekłamujuć na biłbordach, raźviešvajuć na vitrynach kramaŭ, razdajuć na vulicach. Što heta za stužka i jakoje dačynieńnie da Biełarusi jana maje?
Čorna-aranžavaja stužka ŭpieršyniu źjaviłasia jak dadatak da samaj vysokaj uznaharody Rasijskaj Impieryi – Ordena śviatoha Hieorhija. Jaje kolery aznačali dym i ahoń i śviedčyli ab mužnaści žaŭniera na miescy boju. Paśla raspadu Impieryi ŭsie jaje ŭznaharody vyjšli z užytku i ŭ SSSR hieorhijeŭskaja stužka viarnułasia tolki ŭ časy vajny pad nazvaj «hvardziejskaj». Joj upryhožvali Orden Słavy, a paśla vajny i miedal «Za pieramohu nad Hiermanijaj».
Ordenam Słavy ŭznaharodžvalisia tolki šarahoŭcy i siaržanty, a tamu dla savieckaha hramadstva jon staŭ simvałam mužnaści prostaha sałdata.
U savieckija časy koleram pieramohi byŭ koler čyrvonaha ściaha. U postsavieckaj Rasii kamunisty akazalisia ŭ apazicyi, a ŭłady pačali zamiest čyrvonaha ściaha pijaryć čorna-aranžavyja stužki.
Nakolki apraŭdanaje vykarystańnie čorna-aranžavaj stužki ŭ Biełarusi? Kali ŭličyć, što heta adzin ź simvałaŭ Rasijskaj Impieryi, to takoje pakłanieńnie pierad joj vyhladaje dziŭnavata. A kali pahadzicca, što hieorhijeŭskaja stužka – simvał mužnaści prostaha žaŭniera, to navošta tady ŭpryhožvać joj plaški z harełkaj dy načnyja kłuby? Udzielnika vajny, jaki źviazvaje z hetym simvałam pamiać ab tych strašnych dniach, heta moža adno abrazić.
Kali my chočam ušanavać mužnaść biełarusaŭ i hramadzianaŭ inšych nacyj, jakija skłali hałovy ŭ toj vajnie, bolš adpaviedna rabić toje z vykarystańniem nacyjanalnych koleraŭ— bieł-čyrvona-biełych ci čyrvona-zialonych, chto jakija vyznaje.
Ale nie koleraŭ impieryi, jakaja była akupantam Biełarusi, adabrała ŭ biełarusaŭ ich volnaści, zrujnavała našy ratušy i našu kulturu i daviała našu krainu da stanu adnoj z najbiadniejšych u Jeŭropie.
Pamiać pra vajnu treba adździalić ad impierskaj prapahandy.
Ciapier čytajuć
Halina Dzierbyš kazała prakuroru: «Jak pamru, budu da ŭsich vas nočču prychodzić». I žyćcio ŭžo dahnała jaje sudździu i śviedak. Historyja piensijanierki, jakoj dali 20 hadoŭ kałonii1616
Kamientary