«Pachavała adzinaha syna, a znoŭ naradzić nie dazvalajuć». Pytańnie ŭ adnoj normie zakona

«Heta apošniaje fota — syn na viasielli ŭ siabra», — pakazvaje zdymak vysačeznaha junaka žycharka Mazyra Antanina Sopat. Jaje syna Vadzima nie stała ŭ kastryčniku 2009. Jana b tak chacieła novaje dzicia. Ale ŭ jakija ścieny jana ni biłasia — biez vyniku. I pytańnie — u adnoj normie zakona.

Śmierć u balnicy

Vadzimu ŭviečary raptoŭna stała drenna. Paprasiŭ siabroŭku vyklikać «chutkuju dapamohu». Dziaŭčyna trojčy vybiahała na vulicu, kab sustreć miedykaŭ, a ich usio nie było. Kali ž jany narešcie pryjechali, Vadzima daviałosia vynosić na rukach — ruchacca sam jon užo nie moh. A na ranicu Antaninie Alaksandraŭnie patelefanavali sa strašnym paviedamleńniem: syn niežyvy.

U balnicy žančynie nie pakazvali adrazu cieła.

U vyniku tolki praz 20 dzion jana atrymała daviedku z pryčynaj śmierci syna: sardečna-­lohačnaja niedastatkovaść.

Syna žančyna pachavała. Dakazać vinu miedykaŭ jana nie zmahła, u prakuratury słuchać jaje nie chacieli.

Praź niekatory čas, kali ŭbačyła zakon ab transpłantałohii, padumała pra inšaje. Zhodna z zakonam, čałaviek paśla śmierci źjaŭlajecca patencyjnym donaram orhanaŭ i tkanak, kali pry žyćci jon nie padpisaŭ admovu (albo adrazu paśla śmierci pra heta nie zajavili žonka ci baćki). Padšturchnuli da takoj dumki i słovy doktara, jaki praź niejki čas paśla śmierci spytaŭsia, pachavała jana syna ci kremiravała. Žančyna nie vyklučaje, što syna vykarystali ŭ jakaści donara. Adnak kryminalnaj spravy niama. Tamu i ekshumacyju joj pravieści nie dazvolili.

Takoje pieražyła hetaja dužaja, z vysakarodnymi rysami abličča žančyna. Navat vorahu nie pazyčyš.

Usynaŭleńniu — nie, EKA — nie

Syna viarnuć niemahčyma. Sa śmierciu Vadzima Antanina straciła i sens žyćcia. Ź blizkich u jaje zastałasia tolki 75-hadovaja mama. «Jak ža žančynie bieź dziaciej?» — sama sabie dumała Antanina Alaksandraŭna. Tamu rašyłasia na ŭsynaŭleńnie. Nie dazvolili.

Pa zakanadaŭstvie isnuje ŭz­rostavy cenz: roźnica ŭ hadach pamiž dziciem i novymi baćkami nie moža być bolšaj za 45 hadoŭ. Žančynie ŭžo 57. A 12-hadovych dziaciej dla ŭsynaŭleńnia praktyčna niama. Dyj heta ŭžo padletak, jaki nie pryviažacca da ciabie. Praŭda, Antanina Sopat atrymlivaje nievialikuju piensiju. Ale jana zapeŭnivaje, što dzicia žyło b nie horš, čym u dzietdomie. «Mnie ž da piensii buduć dapłačvać jak maci-adzinočcy».

Žančyna vučyła syna na płatnym adździaleńni va ŭniviersitecie, pabudavała dla jaho kvateru. Kaža, što žytło zastałosia b i novamu dziciaci (svaja kvatera jość i ŭ mamy Antaniny). Z hetaj nahody źviartalisia da jaje i z cyničnymi prapanovami. Prasili prapisacca na tuju žyłpłošču, a ŭ znak udziačnaści abiacali dahladać žančynu da śmierci.

Raz nielha ŭsynavić, Antanina Alaksandraŭna rašyłasia na štučnaje apładnieńnie. U mai 2011 źviarnułasia z takoj prośbaj u Ministerstva achovy zdaroŭja.

Deputaty nie padtrymali

Antanina Sopat vyrašyła prajści praz usio. U takuju historyju moža jašče niechta patrapić, dumała jana, i treba prajści hety šlach nie tolki dla siabie — dla hramadstva, u jakim ludzi nie pavinny zastavacca samotnymi.

Jana źviarnułasia da deputataŭ u pałatu pradstaŭnikoŭ, u Administracyju prezidenta. Prasiła ŭnieści źmieny ŭ zakon «Ab dapamožnych repraduktyŭnych technałohijach» dla takich, jak jana: dazvolić štučnaje apładnieńnie ŭ lubym uzroście, kali maci straciła adzinaje dzicia. Adkazy byli admoŭnyja, časam — adpisačnyja. Niechta z parłamientaryjaŭ nie bačyć metazhodnaści inicyjavać takuju papraŭku, bo sam hałasavaŭ za zakon. Inšyja tłumačać tym, što «abmiežavańnie nie skiravana na pazbaŭleńnie prava žančyny stać mamaj, a nakiravana na zabieśpiačeńnie achovy žyćcia i zdaroŭja maci i dziciaci». A

adzinym vychadam ź situacyi bačać surahatnaje maciarynstva.

Kali žančyna zrazumieła, što inšaha vyjścia joj nie pakinuli, pahadziłasia na apošni varyjant. Ale ž heta nadta doraha: u Biełarusi prykładna 15—20 tysiač dalaraŭ.

Hrošaj u Sopat niama. Dumała, kab pradać kvateru i patracić hrošy na štučnaje apładnieńnie. I siońnia pakidaje taki varyjant, ale jak samy apošni. Bo ŭsprymaje kvateru jak svaju ekanamičnuju svabodu.

Žančyna źviartałasia da dyrektaraŭ pradpryjemstvaŭ u Mazyry, kab dapamahli materyjalna. Usio daremna.

Rachunak zaviała. Bank nadru­kavaŭ admysłovyja abjaŭki. «Dumajecie, pryjemna rasklejvać ich na słupach?» — płača žančyna.

Pieršy płaciež u 20 tysiač rubloŭ byŭ praciahły čas i adzinym. Paźniej na rachunak pryjšli jašče 130 tysiač. I ŭsio.

«Ja pracavała ŭ sacyjalnaj słužbie: dziesiać hadoŭ dahladała adzinokich piensijanierak. Siadzim, zdarałasia, razmaŭlajem. A jany raskazvajuć, jak škadujuć, što nie naradzili ŭ svoj čas dziaciej. Heta ciapier maci-adzinočka — zvykła. A tady, paśla vajny, kolki soramu toje vyklikała. Ale da tych, chto nie pabajaŭsia asudžeńnia i naradziŭ, siońnia ŭnuki biehajuć. A ja siadzieła tady i dumała: «Jak dobra, što ŭ mianie jość syn…»

Syna niama. I bol nadziei: «Kab mnie pahadzilisia adrazu dapamahčy, majmu dziciaci było b užo dva hady».

* * *

Surahatnaje maciarynstva

heta dapamožnaja repraduktyŭnaja technałohija, kali žančyna dobraachvotna pahadžajecca zaciažaryć i naradzić bijałahična čužoje joj dzicia. Sposab zaklučajecca ŭ złučeńni śpiermatazoida i jajcakletki hienietyčnaj maci (albo donarskaj) pa-za arhanizmam žančyny. Embryjon potym pieranosiać u arhanizm surahatnaj maci.

Cana na takuju pasłuhu ŭ Biełarusi — 15—20 tysiač dalaraŭ. U hetuju sumu ŭvachodzić padbor surahatnaj maci, pracedury ekstrakarparalnaha apładnieńnia, nazirańnie ŭ śpiecyjalistaŭ padčas ciažarnaści, rody ŭ servisnaj pałacie, štomiesiačnaje hrašovaje ŭtrymańnie. A taksama hanarar, jaki surahatnaja maci atrymlivaje paśla rodaŭ.

Surahatnaje maciarynstva zabaroniena ŭ Aŭstryi, Hiermanii, Narviehii, Šviecyi, Francyi i niekatorych štatach ZŠA. Časam zabaroniena luboje surahatnaje maciarynstva, časam tolki płatnaje, a altruistyčnaje dazvolena. Arhumienty suprać jaho i za jaho jość roznyja.

Carkva pra EKA i surahatnaje maciarynstva

Katalickaja carkva — adnaznačny praciŭnik takich technałohij, ličyć ich «amaralnymi». Niekatoryja pratestanckija cerkvy dapuskajuć jaho. Pravasłaŭnaja carkva aceńvaje jaho krytyčna, ale nie zabaraniaje.

Što rabić?

Z adnaho boku, dziaržava, u adroźnieńnie ad carkvy, nie vystupaje suprać EKA. Čamu tady i sapraŭdy nie ŭnieści papraŭki ŭ zakon? Zabaraniać štučnaje apładnieńnie praz patencyjna mahčymyja pahrozy dla maci i dziciaci — prynamsi, sprečna. Abort ža ŭ krainie dazvoleny. U adnym vypadku žančynie dazvalajuć vyrašać los dziciaci, u druhim — nie. Na karyść dazvołu havoryć i toje, što praciahłaść žyćcia pavoli raście. Heta značyć, što žančyny daŭžej zastajucca zdolnymi naradzić i mohuć vychavać navat poźniaje dzicia.

Z druhoha boku, nichto nie zabaraniaje zaciažarać tradycyjna. Ale, pahadziciesia, paśla 50-ci nie tak i prosta samotnaj žančynie znajści dla hetaha mužčynu.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0