Źmiašajuć bob z harocham
A vy dumali, pry źmiašanaj systemie partyjam budzie razdolle? Piša ŭ svaim błohu Alaksandar Kłaskoŭski.
Lidzija Jarmošyna dała adkaz na papularnyja apošnim časam razmovy pra mahčymaść vybaraŭ pavodle partyjnych śpisaŭ. Karaciej, nie dačakajeciesia!

Nie paćvierdziła jana i versyju, što parlamenckija vybary mohuć pravieści raniej času — naleta ŭviesnu. Kaža, što prezydentu budzie prapanoŭvacca data 12 kastryčnika 2008 hodu.
Zrešty, faktyčna daterminovyja prezydenckija vybary 2006 hodu taksama zvalilisia jak śnieh na hałavu. U tym i sens takoha scenaru, kab nia dać apazycyi času, ašałamić — i zładzić elektaralny blickryh.
Hetym razam pryśpiešyć vybarčy cykal mohuć praz toje, što zhuščajucca chmary ekanamičnych niahodaŭ. Pra što ŭskosna śviedčyć i žorstki ton siońniašniaj narady ŭ prezydenta — "urad razbazarvaje biudžet", "nadyšoŭ čas adkazvać!" i h.d. Čym dalej — tym bolej razdražniony elektarat ryzykujuć atrymać uładnyja viarchi pad čarhovyja vybary ŭ Pałatu.
Ci mohuć usio ž ustalavać na ich źmiašanuju systemu? Hetaje pytańnie ja zadaŭ sakrataru CVK Mikałaju Łazaviku. Toj adkazaŭ naŭprost: tut musić być palityčnaje rašeńnie. Pakul što jaho niama. I potym, na dobry ład, tut na paŭtara-dva hady zakanatvorčaj pracy, dadaŭ jon. Faktyčna treba adsunuć ubok ciapierašni Vybarčy kodeks dy pisać novy.
Siońnia naviersie, badaj, nie adčuvajuć takoha fors-mažoru, kab łamać zvykły, pryciorty mechanizm. "Biełaja Ruś" — heta na ŭsialaki pažarny.
Akramia taho, nia varta dumać, što pry źmiašanaj (ci navat praparcyjnaj, to bok tolki pa śpisach) systemie partyjam adrazu budzie razdolle.
Palitolah Michaś Pliska ŭ razmovie sa mnoj vykazaŭ mierkavańnie, što paralelna mohuć skarektavać i zakon ab partyjach. Uźniać paroh kolkaści čalcoŭ (ciapier u nas minimum — tysiača), zładzić pierarehistracyju — karaciej, prahnaŭšy cieraź filtar, pakinuć u hulni niekalki biaśpiečnych dla viarchoŭ strukturaŭ. Palitolah nahadvaje: tak zrabili ŭ Kazachstanie — "partminimum" uskrucili z troch da 50 tysiačaŭ čalcoŭ!
Zaraz, darečy, tam akurat idzie padrychtoŭka da pazačarhovych vybaraŭ u mažylis pavodle praparcyjnaj systemy. Vo jaki partyjny raj stvaryŭ viadomy liberał Nazarbajeŭ, žadajučy spadabacca Eŭropie! Praŭda, ŭ analitykaŭ niama i cieniu sumnievu, što elehantnaja pieramoha zabiaśpiečana tamtejšaj partyi ŭłady.
Darečy, jašče adzin barjer — heta minimalnaja dola hałasoŭ, jakuju musić nabrać partyja, kab trapić u parlament. U Kazachstanie zaraz — 7%. Stolki ž i ŭ Rasiei. Zrešty, tam i pry raniejšych 5% lohka adsiekli ad Dumy i "Jabłyk", i SPS... Pry "suverennaj demakratyi" ŭsio heta jość spravaj techniki.
Tak što i ŭ nas, kali abstaviny zmusiać raspačać niejkuju hulniu ŭ demakratyju, uładnyja palittechnolahi peŭna pakłapociacca, kab staraja apazycyjnaja hvardyja tak i zastałasia čužoj na hetym "śviacie" palityčnaha žyćcia. Źmiašanaja systema pa-našamu — heta kali źmiešvajuć bob z harocham :-)
Što ž da imaviernaści samoj hulni, to vyznačalnymi čyńnikami stanuć tempy paharšeńnia ekanamičnaha stanu dy, mahčyma, perypietyi palityčnaha handlu z Zachadam. Pakul što smalenym nie zapachła.
Kamientary