Niebiaśpieki adzinaj valuty

Biełaruska-rasiejski valutny sajuz moža pryvieści da zaniapadu cełych halin biełaruskaje ekanomiki, takich, jak mašynabudavańnie i elektraenerhietyka.

Aficyjny Miensk nia raz namiakaŭ, što ideju pierachodu Biełarusi na rasiejski rubiel možna ličyć pachavanaj, ale Maskva znoŭ i znoŭ prapanuje ź joju (idejaj) pieraspać. Pašyreńnie prastory vykarystańnia rasiejskaha rubla — častka rasiejskaje palityki. Pry hetym kramloŭskija stratehi sprabujuć pierakonvać u nieźličonych vyhadach admovy ad svaje nacyjanalnaje valuty. Miž tym analiz mižnarodnaje ekanamičnaje praktyki demanstruje, što niepradumanyja prajekty intehracyi asymetryčnych finansavych system mohuć nanieści ekanomicy niepapraŭnuju škodu.

Adna ź vialikich prablem, jakija niasie finansavaja intehracyja, — heta kantrol za emisijnaj dy biudžetnaj palitykaj krain — udzielnic valutnych sajuzaŭ. Valutnaja stabilnaść šmat u čym zaležyć ad vieličyni hrašovaje masy, deficytaŭ biudžetaŭ i abjomu dziaržaŭnaje zapazyčanaści. U valutnych źviazach dziela ŭzajemnaha kantrolu za hrašovaj palitykaj asobnych krain patrabujecca niezaležny emisijny centar i raspracoŭka ahulnych normaŭ biudžetaŭ, jak, naprykład, maksymalny pamier hadavoha deficytu ŭ 3%, pryniaty ŭ Eŭraźviazie. Ale ž navat u takoj adnosna prazrystaj i demakratyčnaj struktury, jak Eŭraźviaz, mechanizmy ŭzajemnaha kantrolu dalokija ad daskanałaści. U vypadku ž Biełarusi i Rasiei, zvažajučy na istotnuju roźnicu ŭ ich vazie, pra niejki dziejsny emisijny i biudžetny kantrol havaryć uvohule nie davodzicca. Rasieja nikoli nia pojdzie na abmiežavańnie svajho suverenitetu dziela harantyjaŭ hrašovaje stabilnaści dla Biełarusi. Takim čynam, Biełaruś ryzykuje zrabicca finansavaj zakładnicaj rasiejskaha ŭradu.

Druhi važny aspekt — rasiejskuju valutu možna tolki ŭmoŭna razhladać jak ćviorduju, a Rasieja nie źjaŭlajecca samaj perspektyŭnaj u ekanamičnym sensie krainaj. Rasiejskuju ekanomiku pavodle jaje struktury možna adnieści da typovych syravinazaležnych haspadarak treciaha śvietu.

Zaŭvažana, što krainy, nie nadzielenyja vialikimi pryrodnymi bahaćciami, najčaściej dasiahajuć bolšych ekanamičnych pośpiechaŭ, čym ich bahatyja na syravinu kankurenty. U hetym sensie ekanamisty havorać pra «praklon pryrodnaha bahaćcia». Nobeleŭski laŭreat u halinie ekanomiki Džezef Štyhlic źviartaje ŭvahu na schilnaść bahatych na pryrodnyja resursy krain da zališniaje centralizacyi, karumpavanaści, vojnaŭ, zapavolenaha raźvićcia niesyravinnych halin ekanomiki dy zaležnaści ad vahańniaŭ cen na syravinu. Apošniaje čaściakom pryvodzić da finansavych i valutnych kryzysaŭ.

Nasamreč, pakul ceny na naftu vysokija, rasiejskaja ekanomika kvitnieje, a rasiejski rubiel macnieje. Kali nafta abiasceńvajecca, Rasieja pieražyvaje čarhovy kryzys i padzieńnie abmiennaha kursu rubla. Kab procistajać takoj «afrykanizacyi» ekanomiki, patrabujecca demakratyzacyja, hramadzki kansensus i prazrystaść ekanamičnych adnosin. Ale ž Rasieja ruchajecca jakraz u advarotnym kirunku. Takim čynam, pryviazka biełaruskaje ekanomiki da rasiejskaje valuty zrobić Biełaruś jašče bolš zaležnaj ad spekulacyj na hlabalnych rynkach syraviny. Tak što ni pra jakija pieravahi ćviordych valut havaryć nie davodzicca.

Poŭnaściu hety artykuł možna pračytać u papiarovaj i pdf-versii "Našaj Nivy"

Siaržuk Vinahradaŭ

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0