Ad niejkaha času ja sačyŭ za artykułami ŭ «Našaj Nivie», dzie čytačy — rupliŭcy čyścini biełaruskaj movy — prapanoŭvali novyja prydumanyja biełaruskija słovy technalahičnaha, chatnia-bytavoha ci inšaha charaktaru. Mnie samomu zaŭsiody karcieła, kab biełaruskaja mova ačyściłasia ad nabiehaŭ rusicyzmaŭ, palanizmaŭ dy inšych «-izmaŭ».
Jość u hłybincy biełaruskaha falkloru słovy, jakija treba staranna pašukać.
Kaliści ŭ tydnioviku «Hołas Radzimy» nahadvałasia, što leksykohraf Ściapan Niekraševič z hrupaj znaŭcaŭ biełaruskaj movy jeździli ŭhłyb i ŭšyr Biełarusi i znajšli trysta biełaruskich słoŭ, što nikoli nie ŭžyvalisia ŭ biełaruskaj movie i litaratury (jakija i dzie jany?). I voś mnie pačali prychodzić na dumku novyja słovy, i chaču zaprapanavać ich pad Vaš razhlad.
Voś, prykładam, užyvajem palanizm «akanicy» (ras. «stavni»). A biełaruski zamieńnik — «navakońniki». U vahonach kažuć «bufery» (anh. «buffers», poł. «zdenaki»), a biełaruski zamieńnik — «sutyčniki» (ad «sutykacca»). Da rasiejskaha «otpusk» biełaruski nealahizm — «volnatki» (ad «volny»). Dalej, jość rasiejskija «końki» — pradmiet papularnaha prafesijnaha i rekreacyjnaha sportu. Pa-biełarusku ž — «kaŭzuny» (ad «koŭzacca», «koŭzanka»). Abo rasiejskaje «łyži» — pa-biełarusku «pałaźniaki» (ad pałazoŭ u saniach). M.Harecki ŭžyvaŭ «irty».
Vyšejnahadanyja novyja słovy dasyłaju da vašaha vietlivaha razhladu.
Čykaha
Kamientary