Дзядзька расійскага салдата, якому на Данбасе адарвала нагу: «Украінцы надзвычай разумна ваююць»
Як ваююць у Украіне расійскія дэсантнікі. Сведчанні родных Мікалая Казлова, які страціў нагу пад Марыупалем.

На вучэнні 31-я асобная гвардзейская дэсантна-штурмавая брыгада рушыла 3 жніўня. Вайскоўцам сказалі, што з Ульянаўска (месца базіравання) яны паедуць грузавікамі на палігон Чэбаркуль (Чэлябінская вобласць). Кантрактнік Мікалай Казлоў вырас у Азёрным пад Чэлябінскам, таму азіраўся па баках, але знаёмых Уральскіх гор усё не было. Уздоўж дарогі разгарнуўся стэп. Хутка ўсе зразумелі: вязуць ва Украіну.
— Іх таксама ў Крым, хутчэй за ўсё, адпраўлялі: перакідваюць нібыта на вучэнні — і ўсё, ты ўжо ў Севастопалі, добры дзень. Загад на камандзіроўку аформлены, адмовіцца нельга. Сістэма арганізавана так, што бацькі-камандзіры ведаюць, што рабіць, а ў салдатаў не пытаюцца, — кажа дзядзька Мікалая Сяргей Казлоў. — Я Кольку спытаў: ты падпісваў якія-небудзь паперы? Ён сказаў: «Калі трэба было, за мяне ўжо ўсё падпісалі».
Паводле звестак вайсковага камісарыята Азёрскага, 21-гадовы Мікалай Казлоў, аўтамеханік па спецыяльнасці, да чэрвеня 2013 праходзіў тэрміновую вайсковую службу ў вайсковай часці 73612 31-й асобнай дэсантна-штурмавой брыгады, з 1 жнівень 2013 служыў там жа па кантракце.

Першым баявым заданнем Мікалая стаў Крым. Мяркуючы па фатаграфіях, якія бацька дэсантніка выклаў на сваёй старонцы Укантакце, спачатку Коля (па фармулёўцы бацькі) «ахоўваў новы ўрад у форме маладых, неапазнаных і ветлівых людзей у вайсковай форме, а потым у беркутаўскай форме». Цяпер фатаграфія Колі ва ўкраінскай міліцэйскай форме шырока разышлася па інтэрнэце. Многія выказалі здагадку, што расійскія дэсантнікі пад выглядам «Беркута» ўдзельнічалі ў разгоне Майдану ў лютым. Сяргей упэўнены, што фота было зроблена ў калідоры Вярхоўнага савета, які Мікалай, верагодна, пад выглядам «беркутаўца» і ахоўваў: «Моладзь дурная, усюды фоткі выкладвае: з Украіны, з Крыма… Фотак з Кіева ніхто не бачыў. Напэўна, нашых там не было. І потым, Коля — спецыяліст па антыдыверсійнай барацьбе, іх палкай размахваць не вучылі».
З медалём «За вяртанне Крыма» Коля вярнуўся ва Ульянаўск. Ажаніўся. І ў жніўні апынуўся ва Украіне.

Ваяваў Мікалай тыдні два. Згодна з баявым заданнем (як ён патлумачыў свайму стрыечнаму брату Дзмітрыю) душыў артылерыйскія кропкі праціўніка.
— Коля кажа: украінцы вельмі разумна і хітра ваююць, — распавядае Сяргей. — Артылерыя надзіва дакладная. Колеў атрад трапіў у засаду на жыўца. Спачатку ўкраінцы ўзялі ў іх дваіх палонных, 24 жніўня нашы пайшлі іх адбіваць — вось іх і абстралялі.
Як распавядаў Казлоў дзядзьку, стралялі з нейкай бранябойнай прылады. Першым жа стрэлам Колю адарвала нагу.
— Усе думалі, ён двухсоты (труп — Рэд.), — кажа Сяргей Казлоў. — Нехта з салдат паспеў адцягнуць яго з лініі агню. Коля сам змог накласці жгут на тое, што засталося ад нагі, спыніць кроў, укалоць лекі…
Далей Колю двое сутак — з сэпсісам, у спякоту, з вялікай стратай крыві — везлі да мяжы. У растоўскім ваенным шпіталі (па словах Колі, перапоўненым параненымі) зрабілі аперацыю і адправілі ў Маскву.
Дадому дэсантнік патэлефанаваў ужо з Цэнтральнага ваеннага клінічнага шпіталя імя Вішнеўскага — камандаванне зрабіць гэта не палічыла патрэбным, і Коля проста ўзяў у кагосьці мабільны тэлефон. «Назваў толькі шпіталь, а ў таго куча аддзяленняў па ўсім Падмаскоўі. Добра, я ў Маскве жыву. Пачаў шукаць, падняў знаёмых, ледзь знайшоў», — распавядае Сяргей.
Па прагнозах лекараў, Мікалай правядзе ў шпіталі яшчэ чатыры месяцы. Згодна з афіцыйнымі лічбамі ваенна-страхавой кампаніі, вайскоўцы, тыя, што засталіся інвалідамі першай групы, атрымліваюць 1,5 мільёна рублёў. «Гэта прыкладна нямецкая дапамога па беспрацоўі за 15 месяцаў, — падлічвае Сяргей. — Ці не тая сума, з якой варта з маладосці заставацца інвалідам». Пры тым па размовах з пляменнікам Сяргей не заўважыў, каб той цікавіўся падзеямі ва Украіне і ішоў ваяваць за свае погляды:
— Якая палітыка, 20 гадоў… Дэсантна-штурмавая брыгада — гэта эліта, гэта спецназ, — кажа Сяргей Казлоў. — Там выдатна, ёсць добрая перспектыва трапіць у міратворчыя войскі ААН, свет пабачыць. За гэтым Колька туды і ішоў. Ім, вядома, скормліваюць: «Сусветны імперыялізм акружае нас з усіх бакоў», — гэта засвойваецца на нейкім узроўні. Але на вайну ён не хацеў. Проста прывезлі — і ўсё. Загад.
Дзе менавіта пляменнік быў паранены, Сяргей не ведае. Коля распавядаў толькі, што дэсантнікаў ва Украіне адправілі на штурм. Мяркуючы па зводках навін, гэта быў Марыупаль.
— Коля кажа: «Там квіток у адзін канец». Заходзяць паўбатальёна або паўроты — назад не вяртаюцца. Ідуць танкі, ідуць БТРы — не вяртаюцца. Назад вывозяць толькі трупы і параненых. Кажа: уся тэхніка, якая заходзіць ва Украіну, запраўленая на шлях у адзін бок. Бензіну ў самой Украіне ім не знайсці. Атрымліваецца, яны не разлічваюць ісці назад?..
Мабыць, каб выконваць рэжым радыёмаўчання, у брыгадзе Мікалая адабралі тэлефоны і любыя сродкі сувязі. Дэсантнік распавядаў Дзмітрыю (стрыечнаму брату), што некалькі разоў іх атрад бачыў іншых людзей у камуфляжы, адкрываў агонь — і потым разумеў, што гэта свае. «Страты ў іх і ад сяброўскага агню».
— Я не хачу траўмаваць Колю, асаблiва не распытваю, — кажа Сяргей. — Адзінае пытанне задаў: ты забіў каго-небудзь? Адказаў: «Не ведаю».
Раненне Мікалая выклікала зусім розную рэакцыю членаў яго сям'і.
Дзядзька дэсантніка Сяргей Казлоў, IT-спецыяліст з Масквы, напісаў аб раненні пляменніка на сваёй старонцы ў Facebook: «Ён цяпер бязногі інвалід да канца жыцця. Крым наш цяпер…»
Бацька, Усевалад Казлоў, кіроўца аўтобуса на вытворчым аб'яднанні «Маяк» (там перапрацоўваюць радыеактыўныя матэрыялы) у закрытым горадзе Азёрскім, 3 верасня даў інтэрв'ю «Эху Москвы».
«А што расказваць? — сказаў той. — Ён салдат. Ён даў прысягу і сумленна выконваў загад. І не уцёк, і не збаяўся, як вашыя там… бандэрлогі гэтыя, за якіх вы запрагаеце ўвесь час. Зразумела? <…> Я ганаруся ім. Ён сапраўдны салдат. І што б з ім ні здарылася — я буду яго гадаваць, буду падымаць і не кіну ніколі. <…> У нас на Урале пры Пуціну толькі жыць пачалі, адраджацца. А вы ў Маскве жывяце там… у вас зусім іншая краіна. Ведаеце, чаму ва Украіне называюць маскалямі рускіх? Толькі з-за Масквы. Вы на вайне былі? Вы ўвогуле ўяўляеце, што гэта такое? Вы ўяўляеце, калі з абодвух бакоў ідуць перастрэлкі «Градам»? Калі абстрэльваюць межы нашы.. Я не ведаю, дзе ён быў. Хутчэй за ўсё, на мяжы. І што б ён ні рабіў, ён мае рацыю. Запомніце, ён выконваў загад. Ўсё».
— Я думаю, гэта завучаны тэкст, — Сяргей кажа без злосці, хутчэй з сумам. — Мы з братам на наступны дзень размаўлялі — слова ў слова ўсё паўтарыў. У нас дзед дысідэнт, бацька дысідэнт, я сам дысідэнт. Толькі братка адваяваў у Афгане, усё жыццё быў дальнабойнікам… Сына выгадаваў пад сябе.
Я датэлефанавалася да Усевалада Казлова ў суботу, калі ён быў на ў дарозе да сына ў Маскву. Праз тры дні пасля інтэрв'ю «Эху» бацька дэсантніка казаў зусім інакш: «У Колі ўсё добра. Не ведаю, ці застанецца ў яго інваліднасць. Не бачыў яго, не магу сказаць».
Сцісла размова звялася да «не ведаю». Я спытала, ці сапраўды Коля быў паранены ва Украіне.
— Не ведаю. Хутчэй за ўсё, не. Пра Украіну — гэта здагадкі, мне яны не патрэбныя. Дакументальна ў мяне пакуль нічога няма, казаць проста так сэнсу не бачу.
— Вы будзеце дамагацца расследавання таго, дзе і як пацярпеў ваш сын?
— Не ведаю. Не думаю. Мне цяпер не да таго.
Пазней я даведалася, што ў пятніцу Усевалад Казлоў сустрэўся з журналістамі, сабранымі адміністрацыяй Азёрскага, і заявіў, што яго сын «нёс службу ў міратворчай брыгадзе» на мяжы з Украінай, «праходзіць лячэнне ў найлепшым шпіталі Масквы» і нават «ён у гуморы».
У адказ на афіцыйным сайце адміністрацыі Азёрскага з'явілася паведамленне, што «сям'і вайскоўца, які патрапіў у няпростую жыццёвую сітуацыю, будзе аказана разнастайная падтрымка».
У той час, пакуль Мікалай Казлоў быў у шпіталі, стала вядома аб гібелі «пры выкананні абавязкаў ваеннай службы» двух яго таварышаў па службе: намесніка камандзіра 4-га ўзвода 4-й роты 31-й брыгады Мікалая Бушына і старэйшага стралка сапёрна-дэсантнага штурмавога батальёна вайсковай часці 73612 Ільнура Кільчанбаева. Яшчэ двое дэсантнікаў 31-й брыгады, Руслан Ахмедаў і Арсень Ільмітаў, 28 жніўня яны трапілі ў палон на тэрыторыі Украіны пад Ілавайскам.
P.S. У суботу сюжэт пра Мікалая Казлова з'явіўся ў эфіры перадачы НТВ «Цэнтральнае тэлебачанне» (гл. з 11-й хвіліны). Мікалай быў прадстаўлены як той, хто «яшчэ нядаўна быў у самым пекле і, нарэшце, вярнуўся дадому».
Ні слова пра тое, ваяваў ён як апалчэнец ці як кантрактнік расійскай арміі, сказана не было. Толькі ў канцы сюжэту, як падводку да наступнага (пра загінулага ва Украіне фатографа Андрэя Сценіна) вядучы Вадзім Цекменаў вымавіў: «У спісах знявечаных і загінулых не толькі добраахвотнікі, але і тыя, хто апынуўся на вайне па абавязку службы». Адносілася гэтая фраза да фатографа Сценіна або дэсантніка Казлову, застаецца незразумелым — магчыма, так было сказана наўмысна.
Каментары