Меркаванні55

«У латышоў — Даўгава, у літоўцаў — Нёман, а ў нас усе рэкі вядуць па-свойму»

Музыка, публіцыст і перакладчык Алесь Мікус, наведаўшы днямі Падзвінне і пакупаўшыся ў мясцовых вадаёмах, выйшаў на роздумы пра мінуўшчыну і сучаснасць, якімі падзяліўся ў фэйсбуку. 

Від на Дзвіну з Запалоцця. Фота са таронкі ў фэйсбуку Алеся Мікуса 

«Калі пакупаўся ў Дзвіне-Даўгаве ў Полацку з'явілася, а калі плаваў у Расонскім возеры, узмацнела вось якая думка.

Латышам лягчэй быць адзінымі яшчэ і таму, што ім дапамагае магутнае даўгаўскае цячэнне, бо працінае і «забірае з сабой» усю Латвію. У літоўцаў таксама ёсць Нёман.

У нас тут не так. На Падзвінні думкі плывуць у адзін бок. Нёман вядзе па-свойму. Дняпро і Сож, тым больш Прыпяць (зусім мне мала знаёмая) — па-свойму. У Пружанах Мухавец, у Берасці ён у Буг уцякае, там зусім мікрарэгіён.

Думаецца, мы недаацэньваем ролю цячэнняў буйных рэк у (дэз)інтэграцыі прасторы. 

Плямёны, відаць, арыентаваліся на басейны рэк, не? Ну, «крывічы»-латгалы і «радзімічы» пасожскія — дакладна так.

Падумалася пра канцэпт, візію краіны як (пост)племяннога саюза. А інакш што іх, такіх рознанакіраваных іхнай калектыўнай душою, яднае? Пераспеўваючы Канта: «г» фрыкатыўнае на языку і мінская палка над галавой?»

Каментары5

  • Ядуб Голас
    28.08.2022
    Чэпуха й лабуда. Бацьвіньне, прабачце. Усяго вам не хапае, дык можа вы не беларус. У беларусаў ёсьць і рэкі, і возеры. Ёсьць і былі, і нефік тут енчыць, вечна пакрыўджаным.

    Льецца Нёман паміж гораў,

    Светлы, чысты, як з расы,

    Накапаў ён ям і нораў,

    Гоніць воду праз лясы.



    Гой ты, Нёман, наша рэка!

    Поіш ты і корміш нас,

    Бедну чайку чалавека

    Ты з сабой насіў не раз.



    А вясною на прасторы

    Дуб стары сярдзіта гнаў

    І насіў ты крыгаў горы,

    Луг і поле затапляў;



    Разліваўся па ракітах

    І займаў і лес, і гай...

    Даўгавязы плыт за плытам

    У далёкі нёс ты край.



    Колькі раз рыбацкі човен

    На грудзях тваіх гуляў!..

    Гой ты, Нёман, быстры Нёман,

    Колькі дум ты мне нагнаў!



    Чуў ты смутак горкай долі

    Свайго сына-мужыка,

    Чуў не раз у чыстым полі

    Плач і слёзы бедака.



    Ў ціхі вечар над табою

    Дудка плакала не раз,

    І кацілася слязою

    Песня ў ранні летні час.



    А на беразе пад дубам,

    Ў ночку цёмную, рыбак

    Спаў не раз пад мокрым лубам,

    Гнуўся з холаду, бядак.



    А у буру вецер кветку

    Да грудзей тваіх схіляў,

    І ў табе касец улетку

    Пот крывавы абмываў.



    Над табою месяц круглы

    Ў ясным небе ціха плыў,

    І з табой высокі, смуглы

    Лес ціхутка гаварыў.



    Перарэзаў край ты родны

    Беларуса-мужыка...

    О, наш чысты, наш свабодны

    Нёман, быстрая рака!



    Ты цячэш далёка, знаю,

    Ў зямлю Літвы і нямцоў...

    Раскажы ж чужому краю

    Пра жыццё тваіх сыноў!..
  • Сава
    29.08.2022
    Обычно и столица находится на главной реке: Варшава Висла, Вена Дунай, Париж Сенная, Лондон Темза. По этой логике нужно писать оды Свислочи?) Хотя река прородитель это скорее Двина, если брать от Полоцка. Ибо Смоленск пока не наш
  • Valadzimir
    29.08.2022
    Закранутая тэма, як здаецца, вельмі цікавая тым, што... абвяргае існаваньне ў старажытнасьці так званага "беларускага этнаса". Калі зыходзіць з таго, што менавіта буйныя рэкі са шматлікімі прытокамі аб'ядноўвалі плямёны у этнасы, то з гэтага, здаецца, відавочна вынікае, што чыста этнічныя працэсы павінны былі б прывесьці да аб'яднаньня плямёнаў і ўтварэньня племянных саюзаў па ўсёй даўжыні, на ўсёй тэрыторыі басейнаў буйных рэк: па Заходняй Дзьвіне - палачанаў і полацкіх крывічоў з латгаламі-латышамі; па Прыпяці-Дняпру - драгавічоў з драўлянамі і палянамі; па Нёману - жыхароў гарадзеншчыны і яцьвягаў з аўкштайтамі і жэмайтамі (ліетувісамі) і г.д.  І таму гіпотэза аўтара артыкулу пра "беларусаў", як племянны саюз, як здаецца, выглядае абсалютна штучнай - зь якой прычыны жыхарам "рознанакіраваных"  частак басейнаў розных рэк магло захацецца аб'яднацца?
    Відавочна, што аб'яднаць іх насуперак "цэнтрабежнаму" прыродна-геаграфічнаму фактару, і стварыць зь іх новы адзіны этнас, магла толькі агульная дзяржава. І гэта, як вядома, было Вялікае Княства Літоўскае, створанае , як і старажытнаруская дзяржава, некарэнным, "зьнешнім" племем - мігрантамі з заходнеславянскіх земляў люцічамі-лютвой-літвой. І вось гэты новы этнас, які паступова за некалькі стагоддзяў сфармаваўся ў ВКЛ і атрымаў назву літвіны, як вядома, потым, пасьля зьшчэньня ВКЛ, быў перайменаваны (большая яго частка) ў "белоруссов-беларусаў", якія былі абвешчаны "этнасам", "всегда" жыўшым на гэтай тэрыторыі у выглядзе некалькіх плямёнаў.

Цяпер чытаюць

Адвакат Канавалава, расстралянага за тэракт у метро, упершыню расказаў, што адбывалася падчас следства6

Адвакат Канавалава, расстралянага за тэракт у метро, упершыню расказаў, што адбывалася падчас следства

Усе навіны →
Усе навіны

Сям’я рызыкуе спазніцца з лячэннем дачкі, калі не закрыць збор у найбліжэйшы месяц2

Вышыня снежнага покрыва складае да 47 см

Рэдкая з'ява — цэны аўтобусных білетаў у Літву знізіліся. З'явіліся і новыя рэйсы ў Польшчу4

Трамп: ЗША павінны валодаць Грэнландыяй, каб не дапусціць яе захопу Расіяй і Кітаем8

Экс-палітвязня Ігара Карнея запрашаюць у Беларусь, каб вярнуць адзін рубель3

Сын апошняга шаха. Хто такі Рэза Пехлеві, чые імя выкрыкваюць паўстанцы іранцы3

У Іране падчас пратэстаў загінулі ўжо больш за 50 чалавек1

Украіна і ЗША могуць падпісаць у Давосе пагадненне аб аднаўленні на 800 млрд даляраў

Доктар патлумачыў, якія сродкі не дапамогуць вашым суставам9

больш чытаных навін
больш лайканых навін

Адвакат Канавалава, расстралянага за тэракт у метро, упершыню расказаў, што адбывалася падчас следства6

Адвакат Канавалава, расстралянага за тэракт у метро, упершыню расказаў, што адбывалася падчас следства

Галоўнае
Усе навіны →

Заўвага:

 

 

 

 

Закрыць Паведаміць