«U Łondanie razmaŭlajuć pa-biełarusku»

Jany žyvuć dy pracujuć u Łondanie ŭ hrekakatalickaj misii śviatoha Kiryły Turaŭskaha, i dbajuć ab muziei dy biblijatecy imia Franciška Skaryny.

Jašče z paroha, pryvitaŭšysia, ajciec Alaksandr zapytaŭsia,  adkul ja pachodžu. Kažu, što ź Iŭja, niedaloka ad małoj radzimy Zianona Paźniaka. Potym pryvitaŭsia sa mnoju ajciec Siarhiej i paśla maleńkaj hutarki pajšoŭ hatavać abied.

Potym a. Alaksandr kaža: «Nu, što ž z taboj rabić, treba ŭsio tabie tut pakazać». Tak i pačali svaju ekskursiju. Pa-pieršaje, my pačali hladzieć knižki. Ajciec, žartujučy, skazaŭ, što troški naźbirałasia — tysiač tryccać tamoŭ ab biełaruščynie.

Usie knihi padzialajucca na dva typy: napisanyja pa-biełarusku, albo pra Biełaruś. Pabačyŭ ja sapraŭdy redkija knižki: ad biełarusaznaŭčych pracaŭ carskaj epochi i da sučasnych zbornikaŭ pra biełarusistyku, napisanych prafiesarami jeŭrapiejskich univiersitetaŭ. Nasamreč heta biblijateka — kaštoŭnaje miesca dla napisańnia navukovych prac!

Paźniej my pajšli ŭ zału z ekspanatami. Pierš-napierš pohlad upaŭ na rukapis vierša Janki Kupały «Kurhan». Jak i ja, tak i ajciec Alaksandr adčuvali zachapleńnie: ja byŭ praŭdziva ździŭleny, a ajciec, jak ja liču, byŭ napoŭnieny radaściu, što taki kaštoŭny skarb naroda nie zhinuŭ i nie źnik, ale zastaŭsia siarod biełarusaŭ.

Siarod ekspanataŭ lažaŭ cylindryčny kavałak pačarniełaha srebra, a. Alaksandr vytłumačyŭ mnie, što heta takoje. Jon skazaŭ, što heta — hryŭna, hrošy, jakija vykarystoŭvalisia jašče pierad manietami ŭ VKŁ. Sama pa sabie hryŭna — reč surjoznaja i troški važyć, tamu treba było jaje dzialić na mienšyja častki. Dyk voś, kali rubili hryŭnu, atrymoŭvalisia siarebranyja hrošy — rubli. Voś adkul hetaja nazva.

Jašče była adna cikavostka. U 1971 u Abjadnanym Karaleŭstvie  pačaŭsia strajk paštavikoŭ. Biełarusy nie zastalisia ŭbaku i stvaryli ŭłasnuju biełaruskuju poštu. Pracaŭniki misii časova pieratvarylisia ŭ paštaroŭ i dastaŭlali listy ŭ biełaruskija damy. Naša pošta paśpieła vydać niekalki marak, adnak kali strajk paštavikoŭ skončyŭsia, pryjšło piśmo ad Jaje Vysakości karalevy, jakaja zabrała ŭ biełarusaŭ prava mieć svaju poštu.

Šmat čaho cikavaha ja jašče pabačyŭ. Ale ciažka ŭsio pieradać, lepš raz ubačyć na svaje vočy.

Paśla ekspazicyi mianie zaprasili na abied. Ajciec Siarhiej zajmajecca haspadarkaj i sam hatuje ježu. Pryhatavaŭ jon sup dy miasa. Było sapraŭdy smačna i lohka. Ajciec-kulinar pryznaŭsia, što miasa na stale tolki z majoj pryčyny, bo ajciec Alaksandr — viehietaryjaniec, a hatavać ježu asobna sensu niama.

Zastolnaja hutarka była vielmi pryjemnaj, bo ŭ domie była niezvyčajna rodnaja atmaśfiera. U śviataroŭ šmat pracy, a taksama šmat płanaŭ, jakija jany ŭžo pačali enierhična realizoŭvać. Upieradzie budavańnie pryhožaj hrekakatalickaj śviatyni.

Z Božaj dapamohaj vosieńniu budzie atrymany dazvoł ad uładaŭ na budoŭlu. Ajciec Nadsan žartavaŭ na hety kont: «U Anhlii biurakratyi nie mienš, čym u nas doma». Ja spytaŭsia taksama ŭ ajca, ci šmat viernikaŭ źbirajecca na liturhiju. U adkaz ja pačuŭ voś taki cudoŭny žart: «Biełarusy — narod vielmi zyčlivy, jany nie turbujuć nikoha, navat samoha Boha». Ale ja potym upeŭniŭsia, što ludzi nasamreč prychodziać. I pra mnohija inšyja rečy była havorka.

Kali ja jechaŭ u muziej, ja dumaŭ, što mianie ad Radzimy adździalaje cełaje mora, ale, apynuŭšysia ŭ domie, ja zrazumieŭ, što Holden Road, 37 — heta taksama Biełaruś. Było tut šmat biełaruskaha: zyčlivyja ludzi, žyvaja mova, luboŭ da svajho, a taksama niešta novaje: pačućcio svabody.

Ja zapytaŭ u ajca Alaksandra, što pieradać tym, chto ŭ Biełarusi, dyk jon skazaŭ mnie: «Pieradaj, što i ŭ Łondanie razmaŭlajuć pa-biełarusku».

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0