Typovyja pamyłki z «Našaj Nivy» za listapad

Štotydzień karektarka «Našaj Nivy» zapisvaje typovyja pamyłki, jakija jana vypraŭlała ŭ artykułach reparcioraŭ i pazaštatnych aŭtaraŭ. Štosierady hetuju padborku jana rassyłaje supracoŭnikam.

Takim čynam my starajemsia ŭźniać kulturu movy.

Prablema ŭ tym, što sa škoły i ŭniviera ludzi vychodziać ź nietryvałymi viedami biełaruskaj. Da taho ž, daminacyja rasiejskaj movy ŭ haradskim asiarodździ, na radyjo i TV błytaje ludziej. Davodzicca ŭvieś čas nahadvać praviły.

My padumali, što hetyja pamyłki mohuć być cikavyja i čytačam, jakija vučać movu ci lubiać movu. Heta ž typovyja vypadki.

Siońnia tut sabranyja pamyłki za listapad. Ad nastupnaha tydnia takija padborki budziem vystaŭlać štotydzień.

Forma tłumačeńnia budzie minimalistyčnaj.

• Fiedzia – Fiedzjevy, Alena – Aleniny (da mužčynaŭ: -aŭ, -oŭ, -jeŭ, -avy, - jevy, jak Kupałavy, baćkaŭ, Źmitroŭ, da žančynaŭ – -in, -yny, jak babiny, ciotčyny, matčyny, Nadzieiny);

• Vjalikaje Kniastva Łitoŭskaje (usie słovy ź vialikaj litary);

• kardonny (a nie kartonny, jak u rasiejskaj movie);

• karani (mn.ł.) i kareńnie (adz.ł.) (a nie kareńni, bo kareńnie – zborny nazoŭnik, jon nie maje množnaha liku);

• «Tajota» (a nie «Tajota» – jak i Ńju-Jork);

• abłvykankama, harvykankama (kančatak u rodnym skłonie);

• interpał (internacyjanalnaja pałicyja);

• dyrektaraŭ, siabroŭ (pravilny nacisk u množnym liku, rodnym skłonie);

• ź pierad źbieham zyčnych z, s, dz, c, ž, š, dž, č —› sa: sa svaimi, sa šviedskaj;

• maršrutu, Kamitet dziaržkantrołju, kryzisu, rostu – rejsa (pravilnyja kančatki rodnaha skłonu);

• jarka-čyrvonaja (pišam praz złučok adcieńni koleru);

• Kionihsbierh (s, a nie z);

• Stoŭbcy (a nie Staŭbcy, jak u rasiejskaj);

• aŭtsajdar (pa novych praviłach, uviedzienych u časie apošniaj źmieny pravapisu, jak i lidar, kampjutar);

• nakont (= pra – prynazoŭnik, pišam jaho razam, a nie asobna);

• njavyśvietlenyja abstaviny (pieršy skład pierad naciskam);

• ź lotu (jak i z machu, z chodu);

• syšli z pradpryjemstva (pakinuli svajo miesca, pierajšli na inšaje) – zychodzić (hruntavacca, brać za asnovu) ź nieabchodnaści;

• bjeton, bjetaniravać;

• niejmavierny (a nie i);

• Ministerstva sielskaj haspadarki (nazvy ministerstvaŭ ź vialikaj litary);

• try razy na tydzień, pajechaŭ pa vypiŭku (a nie za vypiŭkaj);

• u Navakołasavje (Navakołasava – n.r.), jak i ŭ Hrodnie, Maładziečnie (u miesnym skłonie kančatak -je);

• ahienctva (a nie -stva);

• ałkahołju (kančatak u rodnym skłonie adzinočnaha liku, jak i ŭ inšych rečyvaŭ);

• trochvymierny;

• nižnjakámski;

• nazoŭniki m.r. na -a, -ja:

- nacisk na kančatku: Kuźmá, sudździa, staršynia → staŭ Kuźmoj, suddzjoj, staršynjoj;

- nacisk na asnovie: báćka, dziadula, mužčyna → staŭ baćkam, dziadułjem, mužčynam;

• varoty adčyniajucca;

• chram Pieramianieńnia Haspodniaha (lepš čym Praabražeńnia);

• vobłaść, ale abłaściej;

• uščuvać (a nie sč);

• biełaruska-ŭkrainski (złučok nie znak prypynku);

• zakònaprajekt, pòlitechničny (u 2-j častcy nacisk na 2-i skład, tamu O ŭ 1-j) – harnałyžny (u 2-j častcy nacisk na 1-y skład, tamu A ŭ 1-j);

• abodva mužčyny, ale abiedźvie žančyny i aboje jany – mužčyna i žančyna – išli…;

• bajavík – bajeviká (u pieršym składzie pierad naciskam pišam ja, ale kali pry skłanieńni nacisk źmiaščajecca, to ja mianiajecca na je);

• pjelmieni (niesłavianskaha pachodžańnia słova, tamu je nie pierachodzić u ja, jak i ŭ słovach baleryna, mietro);

• prystaŭka skančajecca na zyčny →padyšli, adyšli;

• prystaŭka skančajecca na hałosny → pajšli, vyjšli, pryjšli;

• pratestu, skandału, vizavaha režymu (kančatak rodnaha skłonu);

• abvinavačany – toj, kaho ŭžo abvinavacili, pryznali vinavatym;

• abvinavačvany – toj, kamu pradjavili abvinavačańnie, ale vina nie dakazanaja.

• Troki (a nie Trakaj), Vilnia (a nie Vilnius), Salečniki (a nie Šalčyninkaj), Hajnaŭka (a nie Chajnuŭka)

• subcitry, citry (a nie tytry).

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0