Turystyčny bum na miesca zahadkavaj źjavy čakajecca ŭ Hłybockim rajonie na Viciebščynie.
Hieahrafičnaja nazva voziera
Havoryć Janina Kuraševič. Joj sioleta 83 hady, žyvie ŭ najbližejšaj da voziera vioscy Barsuki:
— Moj tata pamior u 72 hady, jaho baćka taksama paśla 70‑ci. Apošni časta ŭzhadvaŭ, što ad starejšych ludziej čuŭ pra šykoŭny panski pałac i tutejšy kaścioł, što razam ź bieraham zvalilisia nazaŭsiody ŭ voziera Pravališča.
Pra isnavańnie kolišniaha majontku śviedčyć jašče acaleły padziemny chod. Jaho tut nazyvajuć piačoraj, kažuć i pra niejki padziemny horad. Byli navat sproby daśledavać jaho. Uspaminy hetych śmielčakoŭ zapisvaŭ niekali Ivan Vołkaŭ — były dyrektar škoły ŭ vioscy Psuja. Zanatavana, što ludzi zapalvali pachodniu j išli, pakul jana nia tuchła. Značyć, užo nie chapała kisłarodu. Što śmielčaki bačyli? Paŭkruhłuju sklapienistuju stol, toŭstyja dubovyja dźviery, akavanyja žalezam, za dźviaryma — pakoi.
U saviecki peryjad była sproba adšukać u piačory panskaje zołata. Marna. Raskopki na hłybini nie pajšli, bo hrunt ćviordy, a adpaviednaj techniki tady jašče nie było. Nie advažylisia čekisty i na ŭzryvy ŭ piačory. Naviersie — vioska, chaty. Aścierahalisia šyrokaha rozhałasu pra skvapnaść ułady.
Ciapier iznoŭ razharajecca cikavaść da voziera Pravališča i jaho navakolla. Lubimaja zabaŭka pryježdžych — bačyć i słuchać, jak spaŭzaje ad šturška ruki kamień. Jon nie pravalvajecca adrazu ŭ hłybiniu, a kocicca, jak koły pa bruku, — mocna hrukoča!
Voziera Hińkava (Pravališča) — maładoje. Ni na im, ni la jaho niama zabałočanych ci zarastajučych učastkaŭ. U instytucie hiealohii Nacyjanalnaj akademii navuk zroblenaja vysnova, što jano ŭźnikła jak recha niejkaha ziemlatrusu, što dakaciłasia i da Biełarusi. Mahčyma, ziamla tut dała treščynu, jakuju zapoŭniła vada. Niezdarma voziera bolš padobnaje na šyrokuju raku, što ciače ŭ hornym kańjonie.
Žurnalist z Hłybokaha Ŭładzimier Skrabatun — aŭtar šmatlikich publikacyjaŭ pra voziera Pravališča i jaho sensacyi. Jon ličyć, što ŭviesnu tut adbudziecca turystyčny bum.
— Na adnoj ź vieršalinaŭ pahorku ŭčepista trymajucca ŭžo krychu aholenymi karaniami try vialikija drevy. Jany pakul słužać adznakaj uvachodu ŭ piačoru. Ale kali budzie lod rastavać i vady ŭ voziery stanie bolš, jana padtočyć aporu pad drevami. Abrynucca drevy, spaŭzie bierah i ŭ piačoru, napeŭna, chłynie vada z voziera, — prahnazuje Ŭładzimier Skrabatun.
Kamientary