Čamu traktar nie koń – 7 pryncypovych adroźnieńniaŭ

Praz toje, što i pieršaje, i druhoje šyroka vykarystoŭvajecca ŭ sielskaj haspadarcy, praz toje, što koń chodzić na čatyroch kapytach, a traktar — na čatyroch kołach, apošnim časam znoŭ pačali sustrakacca vykazvańni, u jakich ludzi błytajuć kania i traktar.

Miž tym, nielha asprečyć abjektyŭnyja fakty: admietnaści, jakija sfarmavali mientalitet kania i traktara, ich duchoŭnaść, ich vyhlad, nie dazvalajuć i nadalej nazirać za źmiašeńniem hetych davoli zaŭvažna adroznych paniaćciaŭ.

1. Koń maje chvost, traktar — pakul nie. Zvyčajna za traktaram možna pabačyć miechaničnuju naviesnuju sistemu, jakaja byvaje majatnikavaja, ryčažna-majatnikavaja ci prosta ryčažnaja. Ale całkam pamyłkova błytać hetuju sistemu z chvastom. Funkcyja chvasta — machańnie, jakoje dazvalaje kaniu adhaniać much i avadnioŭ. Avadni prakusvajuć skuru kania i nanosiać jamu maralnyja i fizičnyja pakuty, što ŭ svaju čarhu istotna źnižaje jaho pracazdolnaść. Funkcyja naviesnaj miechaničnaj sistemy — pasiarednictva pamiž ruchalnymi zdolnaściami traktara i ahrehatam, jaki idzie za im. Tak, naprykład, na ŭnifikavanuju majatnikavuju naviesku možna načapić nasos i palivalny ahrehat: pieršy budzie napampoŭvać vadu ŭ druhi, što dazvolić zabiaśpiečyć vadkaściu vialikija płoščy sielskahaspadarčych paletkaŭ. U svaju čarhu, usie sproby ŭstalavać nasos i palivalny ahrehat na chvost kania nie daduć vysokaefiektyŭnaha vyniku i skončacca psavańniem kaštoŭnaj techniki i, mahčyma, chvasta kania.
2. Traktary byvajuć prapašnymi, pramysłovaha i ahulnaha karystańnia. U svaju čarhu, koni akramia sielskaj haspadarki vykarystoŭvajucca jašče ŭ sporcie i adpačynku (tak zvanyja «vyjezdka», «kankur» i h. d.). Takim čynam, navat funkcyjanalnaje pryznačeńnie koniej i traktaroŭ maje istotnyja razychodžańni. Isnuje navat asobnaja śpiecyjalnaść čałavieka, jaki stała vykarystoŭvaje kania pa-za sielskaj haspadarkaj, jaho zavuć «žakiej». «Žakiejaŭ», jakija b kiravali traktarami, u pryrodzie nie isnuje.
3. Koń vykarystoŭvajecca ŭ hieraldycy i moža być, u pryvatnaści, zaŭvažany na hierbie Litoŭskaj respubliki, dzie na im siadzić vieršnik ź miačom i ščytom. U 1990-ja ź inicyjatyvy palityzavanych hrup deputataŭ Viarchoŭnaha Savieta byli ździejśnienyja sproby pryciahnuć kania da azdableńnia dziaržaŭnaha hierba i Respubliki Biełaruś, ale jany nie znajšli padtrymki šyrokich mas nasielnictva. Z taje pary hierbam Respubliki Biełaruś źjaŭlajecca raźmieščany ŭ siarebranym poli zialony kontur dziaržaŭnaj miažy Respubliki Biełaruś, nakładzieny na załatyja promni ŭzychodziačaha nad ziamnym šaram sonca. Naviersie pola znachodzicca piacikancovaja čyrvonaja zorka. Hierb ablamavany viankom z załatych kałasoŭ, pieraplecienych sprava kvietkami kaniušyny, źleva — kvietkami lonu. Vianok trojčy pieravity z kožnaha boku čyrvona-zialonaj stužkaj. Kožny biełarus abaviazany lubić i šanavać svoj hierb. Traktary ŭ hieraldycy nie vykarystoŭvajucca zusim — jašče adno vybitnaje adroźnieńnie ich ad koniej.
4. Traktary šyroka vypuskajucca pramysłovaściu našaj krainy, u pryvatnaści, pradpryjemstvam MTZ. Kožny dziasiaty traktar u śviecie zrobleny MTZ. Pradpryjemstva było zasnavanaje ŭ 1946 hodzie, na im pa stanie na 2013 hod pracuje 21 tys. čałaviek. Znutry zavod — heta ceły horad, z vulicami, kvietnikami, kramami i zonami adpačynku. U svaju čarhu, vytvorčaść koniej naležyć vyklučna tatam koniej i mamam koniej. U dadzieny momant vyłučajuć 3 asnoŭnyja sposaby vytvorčaści koniej z dapamohaj kabył i žarabcoŭ: tabunny, varkovy i ručny. Usie hetyja sposaby nie vymahajuć staleliciejnaha pracesu, vytvorčaści kampanientaŭ, vuzłoŭ i ahrehataŭ, ź jakich składajecca koń: usio adbyvajecca «samo saboj» i rehulujecca «pryrodaj».
5. Traktary «Biełarus» siońnia vypuskajucca ŭ čyrvona-čornaj hamie. Za savieckim časam jany byli ŭ asnoŭnym błakitnymi. U toj čas jak błakitnych koniej nie byvaje ŭ pryncypie, błakitnymi jany mohuć stać tolki kali ich admysłova pafarbavać. Farbavańnie koniej u błakitny — sprava davoli biessensoŭnaja, bo akvarelnyja i akryłavyja farby buduć ź ich zmyvacca daždžami, a alejnyja stvorać efiekt ciepłavoj paduški, što budzie zaminać pracazdolnaści kania i vykanańni ich asnoŭnych funkcyj na poli.
6. Sapraŭdy, i traktar, i koń vymahajuć siłkavańnia i bieź jaho mohuć spynić vykanańnie asnoŭnych funkcyj na poli. Ale traktar siłkujecca dyzielnym palivam, a sproby padsiłkavać dyzielnym palivam kania, u tym liku ŭnutryvienna, nie pryvodzili da žadanaha rezultatu. Koń, u svaju čarhu, jeść avios, jaki moža całkam źniščyć dyzielny ruchavik, kali pasprabavać zamianić im sumieś paliva i alivy. Aryjentavanymi na haspadarku navukovymi instytutami Respubliki Biełaruś viaducca sproby vypracoŭki ŭnifikavanaha «bijapaliva» na rapsavaj asnovie, jakoje, hipatetyčna, moža stać prydatnym dla traktaroŭ i, u toj ci inšaj stupieni, zacikavić i zavodčykaŭ koniej. Ale da ŭstojliva stanoŭčaha vyniku tut pakul daloka.
7. Adna z pryncypovych admietnaściaŭ traktara — najaŭnaść małaabarocistaha ruchavika, a taksama karobki pieramieny pieradač z šaścierniami pastajannaha začapleńnia, jakija dazvalajuć vykarystoŭvać atrakcyi, što daje małaabarocisty ruchavik. Da taho ž traktar maje mieć braniravanuju nižniuju častku adsieku ruchavika — dla abarony ruchavika ad kamianioŭ, što pieraskokvajuć praz advał. Kali my źvierniemsia da kampanientaŭ kania, my pabačym što jon składajecca z šyi, tułava, noh, chvasta i hałavy z vušami:niama ni małaabarocistaha ruchavika, ni karobki pieradač, ni abaronienaha adsieku ruchavika. Kania treba siadłać ci zaprahać, u toj čas jak siadło prysutničaje ŭ struktury kabiny traktara ŭvieś čas, hetak ža jak i naviesnaja miechaničnaja sistema: ryčažnaja, majatnikavaja ci ryčažna-majatnikavaja.

P.S. Hety tekst — moj uniosak u palemiku maich šanoŭnych sučaśnikaŭ Siarhieja Dubaŭca, Andreja Dyńko i Jaŭhiena Lipkoviča na temu taho, čym biełarusy adroźnivajucca ad rasijan i naadvarot. Kali surjoznyja ludzi staranna šukajuć arhumienty, zazirajuć u historyju, kab abhruntavać toje, što nijakaha abhruntavańnia nie vymahaje, heta vyhladaje hetkim ža siuram, jak i padadzieny vyšej tekst.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0