U pierśpiektyvie Biełarusi treba aryjentavacca na pierachod na vybarčyja sistemy krain Bałtyi i Skandynavii. Takoje mierkavańnie vykazała staršynia Centrvybarkama Lidzija Jarmošyna, vystupajučy 20 krasavika na sieminary pa pytańniach udziełu RHA «Biełaja Ruś» u kampanii pa vybarach deputataŭ Pałaty pradstaŭnikoŭ.»Nielha skazać, što naša vybarčaja sistema idealnaja, u jaje, jak i ŭ inšych, jość niedachopy», — adznačyła jana.
Jana nie padtrymlivaje pierachod «na partyjnyja śpisy, jak u Rasii i Ukrainie, kali hałasujuć ŭślapuju, za partyi, i ŭ vyniku vybarščyki atrymlivajuć kata ŭmiachu».»Treba brać vybarčuju sistemu Skandynaŭskich krain. Tam nie prosta partyjny śpis, a jon adkryty, prazrysty. I vybarščyk u hetym śpisie sam vyznačaje, za kaho z hetaha śpisa prahałasuje», — zajaviła kiraŭnik CVK.
«Tak, ličyć składana, ale tam i nie ličać uručnuju. Tam usio skanujecca i padličvajecca aŭtamatyčna», — dadała staršynia Centrvybarkama, paviedamiŭšy, što takim čynam užo padličvajuć hałasy ŭ Łatvii.
Staršynia Centrvybarkama prapanoŭvaje źmianić paradak nakiravańnia ŭ akruhovyja vybarčyja kamisii na parłamienckich vybarach pradstaŭnikoŭ z daradčym hołasam.
Ciapier heta prava dadzienaje palityčnym partyjam, što Jarmošyna ličyć nie zusim spraviadlivym. «My budziem prapanoŭvać adyści ad siońniašniaj normy, padaŭšy prava nakiroŭvać svaich pradstaŭnikoŭ u skład vybarčych kamisij nie palityčnym partyjam, a kožnamu kandydatu ŭ deputaty», — skazała jana.
«Kali jość kandydat u deputaty, jon budzie mieć prava nakiravać u vybarčuju kamisiju svajho pradstaŭnika z pravam daradčaha hołasu. Pahadziciesia, heta budzie spraviadliva», — dadała kiraŭnik CVK.
Pry hetym Jarmošyna adznačyła, što ciapier palityčnyja partyi i tak znachodziacca «ŭ pryvilejavanym stanoviščy, bo im lahčej za ŭsio vyłučyć kandydata ŭ deputaty».
Adpaviednyja źmieny ŭ vybarčaje zakanadaŭstva mohuć być uniesienyja ŭžo paśla parłamienckich vybaraŭ 2016 hoda, jakija pavinny adbycca nie paźniej za 11 vieraśnia.
Jarmošyna taksama paviedamiła, što na nastupnym tydni na naradzie ŭ prezidenta buduć abmiarkoŭvacca prapanovy pa ŭdaskanaleńni vybarčaha pracesu, vypracavanyja CVK na asnovie rekamiendacyj Biuro pa demakratyčnych instytutach i pravach čałavieka (BDIPČ) ABSIE.
Pavodle jaje słoŭ, častkova vypracavanyja prapanovy ŭžo ŭklučanyja ŭ raspracavanyja Centrvybarkamam mietadyčnyja dakumienty. Kiraŭnik CVK nie stała kankretyzavać, jakija mienavita prapanovy pa ŭdaskanaleńni vybarčaha pracesu buduć vykarystanyja padčas parłamienckich vybaraŭ 2016 hoda. «Na hety momant u pryncypie nie budu raskryvać heta», — zajaviła Jarmošyna.
Nahadajem, 12 lutaha pa rasparadžeńni kiraŭnika dziaržavy była stvorana mižviedamasnaja ekśpiertnaja hrupa pa vyvučeńni rekamiendacyj BDIPČ ABSIE, jakija byli dadzieny paśla prezidenckich vybaraŭ 2015 hoda. U jaje ŭvajšli pradstaŭniki Centrvybarkama, Centra zakanadaŭstva i pravavych daśledavańniaŭ, Savieta Respubliki, Pałaty pradstaŭnikoŭ, Ministerstva justycyi i Ministerstva infarmacyi.
Kamientujučy vyniki pracy hrupy ŭ siaredzinie sakavika, Jarmošyna paviedamiła pra «piać-šeść» prapanoŭ BDIPČ, nad jakimi budzie vieścisia praca da parłamienckich vybaraŭ 2016 hoda. Pavodle jaje słoŭ, hetyja prapanovy tyčacca pierš za ŭsio ŭdaskanaleńnia paradku padliku hałasoŭ, razhladu vybarčych sprečak i stvareńnia vybarčych kamisij.
U vynikovaj spravazdačy naziralnaj misii BDIPČ adznačajecca: «Prezidenckija vybary, jakija prajšli 11 kastryčnika 2015 hoda, znoŭ pakazali, što ŭ Biełarusi napieradzie jašče značny šlach da vykanańnia abaviazacielstvaŭ ABSIE pa demakratyčnych vybarach. Heta padkreślivaje nieabchodnaść palityčnaj voli dla praviadzieńnia ŭsioabdymnaha pracesu reformaŭ». Naziralniki źviarnuli ŭvahu na niekatoraje palapšeńnie i «vietlivaje staŭleńnie» ŭładaŭ Biełarusi da misii, adznačyli, što vybarčaja kampanija i niepasredna dzień vybaraŭ prachodzili mirna. Ale «značnyja prablemy, asabliva padčas padliku hałasoŭ i padsumavańnia vynikaŭ hałasavańnia, padarvali sumlennaść vybaraŭ».
Kamientary