20 lipienia ranicaj u Kijevie zahinuŭ viadomy žurnalist, stvaralnik sajta «Biełaruski partyzan» Pavieł Šaramiet. «Naša Niva» zhadvaje bijahrafiju hetaha jarkaha čałavieka.
Byŭ adnym ź pieršych palitviaźniaŭ pry Łukašenku
Pavieł Šaramiet naradziŭsia ŭ 1971 hodzie ŭ Minsku. Na momant śmierci jamu było 44 hady. Navat nie vierycca, što tak mała, bo za svajo žyćcio Šaramiet paśpieŭ šmat čaho zrabić i šmat čaho pabačyć. Jon vučyŭsia na histfaku BDU, ale kinuŭ i pieravioŭsia vučycca ŭ bolš prestyžny narhas. U pačatku 1990-ch, kali ŭsie zarablali hrošy, Šaramiet kinuŭ bankaŭskuju spravu i syšoŭ u žurnalistyku. Toj vybar byŭ vyznačalnym dla jaho. Spačatku była praca na Biełaruskim telebačańni, paśla — u zornaj redakcyi «Biełorusskoj diełovoj haziety». Mienavita adtul Šaramieta ŭziali na rasijskaje ORT.
U lipieni 1997 hoda Šaramieta aryštoŭvajuć pa abvinavačvańni ŭ «niezakonnym pierachodzie dziaržaŭnaj miažy». Jon byŭ prysudžany da 2 hadoŭ pazbaŭleńnia voli, ale ŭ turmie pravioŭ kala troch miesiacaŭ. Šaramiet byŭ pryznany adnym ź pieršych biełaruskich palitviaźniaŭ i za jaho vyzvaleńnie zmahalisia ŭ roznych krainach. Ustupiŭsia za žurnalista asabista prezident Rasii Barys Jelcyn.
«Kožny ŭ svaim žyćci robić vybar samastojna. I kožny śviadoma idzie na tuju ci inšuju ryzyku. Navat ciapier, u pryncypie, ja ni pra što nie škaduju. Hałoŭnaje, što majo sumleńnie čystaje. Jak tady ja zajmaŭsia tym, što ličyŭ patrebnym i važnym, hetak i ciapier zajmajusia tym ža samym. Što da ŭnutranaj siły, vy musicie vyrašyć pierad tym, jak pojdziecie na mitynh, demanstracyju, źbirajeciesia kleić ulotki i h.d», — havaryŭ žurnalist.
Siabra Źmitra Zavadskaha
Na rasijskim ORT Pavieł Šaramiet ščylna pracavaŭ z apierataram Źmitrom Zavadskim. Repartaž pra biełaruska-litoŭskuju miažu jany tady rabili razam. I Zavadski atrymaŭ svaje 1,5 hoda turmy, pravioŭ u niavoli miesiac. U lipieni 2000 hoda Zavadski pryjechaŭ na mašynie ŭ aeraport «Minsk-2», kab sustreć mienavita Šaramieta. Mašynu Zavadskaha znajšli, a voś samoha apieratara nie mohuć znajści da siońniašniaha dnia.
Aficyjnaja viersija hučała, što Zavadskaha zabiŭ były śpiecnazaviec Ihnatovič, jaki ŭsio jašče siadzić na pažyćciovym u Žodzinie. Nibyta sprava raskrytaja, ale ŭ jaje vierać daloka nie ŭsie. Toj ža Pavieł Šaramiet prostym tekstam abvinavačvaŭ u złačynstvie tahačasnyja biełaruskija ŭłady. Łukašenka adkazaŭ na heta: «Zahinuŭ apieratar, a hety pravakatar Šaramiet siadzić u Maskvie i piša ŭsialakija paskudstvy pra Biełaruś».
Pavieł Šaramiet rabiŭ vielmi šmat, kab pamiać pra jahonaha siabra nie była zabytaja. Mienavita jon byŭ aŭtaram filma «Dzikaje palavańnie», pryśviečanaha temie źnikłych, jaki demanstravaŭsia na telekanale ORT. Šaramiet štohod uručaŭ žurnalisckuju premiju imia Dźmitryja Zavadskaha. Uzdymaŭ hetuju temu ŭ ŚMI.
Zasnavalnik «Biełaruskaha partyzana»
Pavieł Šaramiet zaniaŭ vielmi radykalnuju pazicyju ŭ dačynieńni biełaruskaj ułady ŭ cełym i Alaksandra Łukašenki ŭ pryvatnaści. «Łukašenka — moj asabisty vorah», — kazaŭ jon. U suaŭtarstvie z žurnalistkaj Śviatłanaj Kalinkinaj jon napisaŭ knihu «Vypadkovy prezident», jakaja šmat razoŭ kanfiskoŭvałasia ŭ Biełarusi. Jaje zabaraniali, adnak kniha ŭsio adno dajšła da čytačoŭ.
Toje, što Šaramiet i ŭ Maskvie nie zabyvaŭsia na Biełaruś, vydatna śviedčyć fakt, što ŭ listapadzie 2005 hoda im byŭ zasnavany sajt «Biełaruski partyzan». Jon imhnienna zrabiŭsia adnym z najbolš papularnych siarod tych, chto prahnuŭ alternatyŭnaj infarmacyi. Skarhi na «Biełaruski partyzan» u dziaržaŭnyja ŚMI pisali «vieterany Vialikaj Ajčynnaj vajny». Maŭlaŭ, jany ličać abraźlivaj takuju nazvu. Sajt byŭ pravakatyŭnym, rezkim, Šaramiet šukaŭ vychad na adstaŭnych siłavikoŭ, časta jaho znachodziŭ. Cikava, jaki zaraz budzie los u hetaha partała.
Taksama jon źjaŭlajecca zasnavalnikam sajta «Histaryčnaja praŭda», dzie publikavalisia pracy ab historyi Biełarusi.
Z rasijskaha TB zvolnili za «rusafobiju»
Šaramiet zdymaŭ filmy nie tolki pra Biełaruś, u jaho vyjšli partrety Jahora Hajdara i hienierała Lebiedzia, jon šmat rabiŭ materyjałaŭ pra čačenskuju vajnu. Až da 2008 hoda jon pracavaŭ jak aŭtar śpiecprajektaŭ i dakumientalnych filmaŭ na ORT. Farmalnaj pryčynaj sychodu byŭ artykuł u «Viedomostiach» «Łukašyzacyja Rasii». Pryčynaj dla napisańnia artykuła byŭ aryšt na 5 sutak viadomaha šachmatysta Hary Kasparava. «Mnie tady było jasna, što ŭ Rasii ŭsio budzie zmročna», — kazaŭ Šaramiet. Možna śmieła skazać, što ŭ svaich acenkach jon nie pamyliŭsia.
Šaramiet nie chavaŭ svajoj pryjaznaści da rasijskaj apazicyi, jon navat pravodziŭ niekatoryja jaje mitynhi, siabravaŭ z užo taksama niabožčykam Barysom Niamcovym.
Paśla zvalnieńnia z ORT Šaramiet jašče zastavaŭsia ŭ Maskvie. U 2013 była jašče adna sproba viarnucca na TB u jakaści viadučaha, na pracu Šaramieta ŭziała Hramadskaje telebačańnie Rasii (OTR). Praź niejki čas u rasijskich miedyja pačałosia ckavańnie «rusafoba» Šaramieta, jaki biare intervju va ŭkrainskich karnikaŭ. «Dziŭna, što mnie tak doŭha ŭdałosia pratrymacca ŭ mory rasijskaj telepraprahandy i ciemrašalstva», — na OTR žurnalist adpracavaŭ 9 miesiacaŭ.
Viartańnie da biełaruskaj movy
Paśla hetaha Pavieł Šaramiet źjazdžaje žyć va Ukrainu. Žurnalist ad pačatku vajennaha supraćstajańnia Rasii i Ukrainy zaniaŭ bok Ukrainy, a Rasiju ličyŭ ahresaram. «Płan Pucina — heta źniščeńnie Ukrainy», — kazaŭ jon.
U Kijevie Šaramiet pracavaŭ va «Ukrainskaj praŭdzie», a taksama na radyjo «Viesti». Z Ukrainy Šaramietu atrymlivałasia rabić vydatnyja intervju na biełaruskuju tematyku. Naprykład, jon razhavaryŭ Siarhieja Michałka, jaki da hetaha doŭha nie davaŭ intervju, była sieryja repartažaŭ pra biełaruskich dobraachvotnikaŭ na Danbasie.
Litaralna na hetym tydni Šaramiet napisaŭ, što jaho paciahnuła vyvučyć biełaruskuju movu. Jon pryznaŭ, što časta byŭ niespraviadlivy da biełaruskamoŭnych, bo ličyŭ ich niaščyrymi. I navat apošniaje intervju Šaramieta było pryśviečanaje stanu biełaruskaj movy.
«U Biełarusi niama padziełu na rehijony, tut składana kazać ab abjadnańni abo raźjadnańni na hlebie movy. Ale jość šaniec. Viadoma, mova — heta nie ŭsio, kali my havorym pra luboŭ da Radzimy, ruskamoŭnych patryjotaŭ i va Ukrainie, i ŭ Biełarusi šmat. Ale spadziajusia, što ciaha da rodnaj movy ŭ Biełarusi nie źniknie», — skazaŭ dla «Hramadskaha radyjo».
Kamientary