«Biełsat»: Syn Šejmana maje biznes u Rasii, źviazany z byłym hienierałam FSB
Syn Viktara Šejmana, jaki niadaŭna zaśviaciŭsia ŭ jakaści daradcy baćki, imavierna, maje nieprazrysty biźnies u Rasiei. Jahony partnior — adstaŭny hienierał FSB, blizki da «kasira» Dźmitryja Miadźviedzieva. Padrabiaznaści — u rasśledavańni belsat.eu.
Napačatku sakavika kiraŭnik Upraŭleńnia spravami prezidenta Viktar Šejman z aficyjnym vizitam naviedaŭ Zimbabve. Pra vizit u Biełarusi stałasia viadoma tolki postfaktum, kali Šejman daŭ spravazdaču Alaksandru Łukašenku pra zaklučeńnie kantraktaŭ z afrykanskaju krainaju na sumu $ 58 młn.
Pavodle zimbabvijskaha vydańnia «The Herald», u składzie biełaruskaj delehacyi, siarod inšych, prysutničaŭ syn Šejmana — Siarhiej. Apošni byŭ prezientavany jak daradca («advisor») kiraŭnika delehacyi. Pra toje, što Siarhiej pracuje razam z baćkam, raniej ničoha nie paviedamlałasia.
Syn Viktara Šejmana — asoba vielmi niepubličnaja. Jon nie maje staronki ŭ sacyjalnych sietkach, nie naviedvaje adkrytych pryjomaŭ i nie daje intervju. Tamu viadoma pra jaho mała: jak letaś pisała «Naša Niva», Siarhiej Šejman maje dypłom jurysta, peŭny čas pracavaŭ hałoŭnym kantraloram Kamitetu ekanamičnaha kantrolu pry Mienskim abłvykankamie, arhanizoŭvaŭ kancerty «Za Biełaruś!», a potym zaniaŭsia biźniesam.
Pra jahony biźnies u Biełarusi ničoha nie viadoma. Zatoje čałaviek ź identyčnymi źviestkami — Siarhiej Viktaravič Šejman — zaśviaciŭsia ŭ Rasiei.
Šejman u Taljaci
U rasiejskim Adzinym dziaržaŭnym rejestry jurydyčnych asobaŭ (JEHRIUŁ) Siarhiej Viktaravič Šejman fihuruje jak suzasnavalnik TAA «Tiep-chołdinh» u Taljaci (Samarskaja vobłaść). U Statystyčnym rehistry RF firma paznačanaja jak mikrapradpryjemstva (kolkaść pracaŭnikoŭ — mienš za 15) ź biełaruskim kapitałam i maleńkim statutnym fondam — 40 tys. rasiejskich rubloŭ (kala $ 640).
«Tiep-chołdinh» byŭ stvorany ŭ 2006 hodzie. Asnoŭny vid dziejnaści, pavodle JEHRIUŁ, — arenda i kiravańnie arandavanaj nieruchomaściu. Plus 46 dadatkovych vidaŭ dziejnaści (ad brokierskich pasłuh da handlu mietałami i palivam).
«Heta vielmi niepubličny biźnies. I, miarkujučy z usiaho, niemaštabny», — adznačaje ŭ razmovie z belsat.eu žurnalist Raman Aŭrusin, kiraŭnik adździełu «Kampanii i rynki» ŭ haziecie «Samarskoje obozrienije».
Jakija prykmiety taho, što «niepubličny» biźnies sapraŭdy dzieje, nam udałosia znajści ŭ adkrytym dostupie? Na sajcie cadress.ru, jaki akumuluje infarmacyju pra dziaržaŭnyja zakupki ŭ Rasiei, adznačajuć: «Tiep-chołdinh» braŭ udzieł u tendarach, źviazanych u tym liku z vojskam. Naprykład, kampanija pretendavała na pastaŭku budaŭničych materyjałaŭ u adnuju z taljacinskich vajskovych častak, pastaŭku lekaŭ u sanatoryj Ministerstva abarony «Pryvołžski», a taksama paliva dla Fiederalnaj padatkovaj inśpiekcyi. Akramia taho, «Tiep-chołdinh» rehularna braŭ udzieł u tendarach na realizacyju kanfiskatu.
Pavodle źviestak biźnies-katałohu findcoms.ru, hadavy abarot «Tiep-chołdinha» składaje 808 młn rasiejskich rubloŭ (kala $ 13 młn). Praŭda, paćvierdžańnia hetych ličbaŭ ź inšych krynicaŭ niama.
Razam ź Siarhiejem Šejmanam zasnavalniki «Tiep-chołdinha» — jašče troje hramadzianaŭ RF: Ajdar Aŭchadzijeŭ, Valdemar Pakłar i Anatol Tkačuk. Kožny ź ich maje pa 25 % va ŭstaŭnym kapitale.
Suzasnavalnikam «Tiep-chołdinha» Siarhiej Šejman zrabiŭsia ŭ śniežni 2009 hoda. Kampanija na toj momant isnavała ŭžo try hady. U toj ža dzień u lik zasnavalnikaŭ taljacinskaj firmy ŭvajšoŭ Anatol Tkačuk — adstaŭny hienierał-major FSB.
Čekist, biźniesoviec, piśmieńnik
Kali ŭ Biełarusi chtości i viedaje Anatola Tkačuka, to, chutčej za ŭsio, jak aŭtara špijonskich ramanaŭ — jahonyja tvory možna nabyć u kniharniach. Ale litaratura — heta prosta chobi Tkačuka.
Z 1972 da 1998 hoda Tkačuk pracavaŭ u orhanach dziaržbiaśpieki, dzie dasłužyŭsia da zvańnia hienierał-majora FSB. Paśla čarnobylskaj katastrofy jon uznačaliŭ hrupu kontrvyviedki KHB SSSR na zabrudžanych terytoryjach. U 1998 hodzie Tkačuk vyjšaŭ u adstaŭku i zaniaŭsia biźniesam.
Taksama Anatol Tkačuk zajmaje kiroŭnyja pasady ŭ šerahu łabisckich strukturaŭ: Kamisii abaronča-pramysłovaha kompleksu Rasiejskaha sajuzu pramysłoŭcaŭ i pradprymalnikaŭ (RSPP), Finansava-bankaŭskaj asacyjacyi Jeŭraazijackaj supracy (FBA JEAS), Mižnarodnym kanhresie pramysłoŭcaŭ i pradprymalnikaŭ (MKPP). Darečy, staršynia MKPP — Arciom Čajka, syn hienieralnaha prakurora RF.
Dva hienierały
Nie viadoma, ci byli znajomyja Viktar Šejman i Anatol Tkačuk u čas pracy apošniaha ŭ kontrvyviedcy, ale paśla pačatku biźnies-karjery adstaŭnoha čekista jany dakładna sustrelisia.
U lipieni 2010 hoda adbyłasia padzieja, padrabiaznaści jakoj nie raspaviadali dziaržaŭnyja miedyi: vizit supolnaj biełaruska-rasiejskaj delehacyi ŭ Hanu. Jak paviedamlaje «Ghana Business News», biełaruski bok u joj reprezientoŭvaŭ Viktar Šejman, tady pamočnik prezidenta ŭ asobych daručeńniach, a Rasieju — Anatol Tkačuk u jakaści vice-prezidenta RSPP. Delehaty praviali pieramovy ź piaćciu ministrami Hany. Havorka išła pra ŭdzieł biełaruskich i rasiejskich inviestaraŭ u naftahazavych prajektach. Pavodle partału modernghana.com, ahułam inviestycyi mieli skłaści miljard dołaraŭ.
Paźniej Šejman jašče trojčy prylacić u Akru — u 2011, 2012 i 2013 hadach. Kožny raz tam buduć prysutničać i pradstaŭniki Rasiei, imavierna, ułasna Tkačuk abo jahonyja ludzi. Pra jakija kankretna prajekty damovilisia baki i nakolki jany byli paśpiachovyja, hramadskaści nie viadoma.
U 2011-m Šejman havaryŭ u Hanie i pra vajskovuju supracu. Pavodle miascovych ŚMI, biełaruski čynoŭnik abmierkavaŭ ź ministram abarony Hany mahčymaść budoŭli servisnaha centru dla viertalotaŭ MI-7, dzie ramantavalisia b viertaloty z usioj Afryki.
Takim čynam: Šejman-starejšy dy Tkačuk dobra znajomyja, nieadnarazova bačylisia i majuć supolnyja biźnies-intaresy, jak minimum u Afrycy.
Nahadajem: na momant pieršaha vizitu ŭ Hanu Anatol Tkačuk i Siarhiej Šejman užo bolš za paŭhoda mieli biźnies u Taljaci.
Tytan, afšor i zabojstva
Maštaby hramadskaj i kamiercyjnaj dziejnaści Anatola Tkačuka nie nadta spałučajucca ź mikrapradpryjemstvam u Taljaci. Asnoŭnyja aktyvy hienierał-majora FSB — heta «Rustitan», «Ruśminriesursy», «Cientrstroj» i hrupa kampanijaŭ «Chemico». Śfiera jahonych intaresaŭ — dziaržaŭnyja padrady ŭ abaronaj śfiery dy praca z pryrodnymi resursami. Naprykład, kampanija «Ruśminriesursy» jašče ŭ 2011 hodzie atrymała ŭ raspracoŭvańnie najbujniejšaje ŭ Rasiei radovišča tytanu — prajekt praduhledžvaje inviestycyi na sumu $ 1,3 młrd.
Atačeńnie hienierała FSB daje ŭjaŭleńnie pra toje, z kim jon zvyčajna viadzie biźnies. Naprykład, siarod suzasnavalnikaŭ «Rustitana» i «Ruśminriesursov»:
— Jaŭhienij Trafimaŭ — eks-ministr unutranych spravaŭ Respubliki Komi;
— Viktar Prychodźka — hienieralny dyrektar Nacyjanalnaha radyjotechničnaha biuro, jakoje kantraluje i raźmiarkoŭvaje radyjočastoty ŭ partniorstvie ź Ministerstvam abarony;
— Ivan Kaściukievič — pavodle rasśledavańnia «Novaj haziety», taki čałaviek nazyvaŭsia «pałkoŭnikam kontrvyviedki ŭ adstaŭcy» dy braŭ udzieł u patranavańni narkatrafiku.
Akramia taho, Tkačuk mieŭ spravy z uciekłym deputatam Dziaržaŭnaj dumy Dzianisam Varanienkavym, jakoha ŭ sakaviku 2017 hoda zabili ŭ Kijevie. Im abodvum naležaŭ afšor na Brytanskich Virhinskich vyspach — «Kaul Engineering Ltd».
Taksama Tkačuk z Varanienkavym fihuravali ŭ historyi z zabojstvam biźniesoŭca. Eks-uładalnika niamieckich karabielniaŭ «Wadan Yards» Andreja Burłakova zastrelili ŭ maskoŭskim restaranie ŭ vieraśni 2011 hoda. Tady ŭ svaim zvarocie da Hienprakurora udava Burłakova nazvała Varanienkava i Tkačuka arhanizatarami zabojstva (abodva svaju datyčnaść da złačynstva źniapraŭdžvali). Pryčym Tkačuk, pavodle jaje, byŭ daradcam u spravach biaśpieki Ihara Jusufava — tahačasnaha admysłovaha pradstaŭnika prezidenta RF u pytańniach mižnarodnaj enierhietyčnaj supracy.
«Kašalok» Miadźviedzieva šukaŭ daroh u Biełaruś?
Tkačuk, ź jahonymi suviaziami ŭ FSB, idealna pasavaŭ Iharu Jusufavu. Siońnia jon razam z synam Vitalem uvachodzić u top-200 rasiejskaha śpisu «Forbes».
Ihar Jusufaŭ pracavaŭ va ŭradzie jašče ŭ jelcynski čas, apiekavaŭsia handlem uzbrajeńniami, zołatam i ałmazami. U 2001 hodzie Jusufava pryznačajuć ministram enierhietyki, amal adnačasova jon uznačalvaje saviet dyrektaraŭ «Rośniefti» i ŭvachodzić u radu dyrektaraŭ «Hazproma». Pry Miadźviedzievie Jusufaŭ robicca admysłovym pradstaŭnikom prezidenta ŭ mižnarodnaj enierhietyčnaj supracy. Na toj momant syn Jusufava Vital užo nabyvaje vahu ŭ biźniesie. Baćka i syn Jusufavy vykupajuć niamieckija karabielni «Wadan Yards» i dolu ŭ Banku Maskvy. Pry ŭhodzie jany vystupali jak pryvatnyja asoby, ale partniory śviedčyli: «Jusufaŭ kazaŭ, što dziejničaje ŭ intaresach prezidenta». To bok zdabytyja aktyvy musili pierajści pad kantrol uładaŭ. Z hetaj nahody ŚMI pačali nazyvać Jusufava-starejšaha «kašalkom Miadźviedzieva». Paśla skandału jon sychodzić u adstaŭku ź dziaržaŭnaj pasady i praciahvaje zajmacca biźniesam.
Ale što źviazvaje siamju Jusufavych ź Biełaruśsiu? U 2012 hodzie Łukašenka raspaviadaŭ, što rasiejcy chacieli nabyć «Biełaruśkalij» za zanižany košt ($ 10 młrd zamiest $ 32 młrd), a za hetuju ŭhodu jamu prapanoŭvali chabar $ 5 młrd praź Mišu (imavierna, Michaiła Huceryjeva), jaki reprezientoŭvaŭ intaresy rasiejskich aliharchaŭ.
«Pryjšoŭ pacan u 30 hadoŭ smarkaty, miljarder…» — hetak, pavodle šerahu miedyjaŭ, Łukašenka acaniŭ tady mienavita Vitala Jusufava. Adnak aficyjna jahonaje imia nie prahučała.
Vital Jusufaŭ. Fota — Global Look Press
Što datyčać Jusufava-starejšaha, to ŭ śpiecyjalizavanych błohach pišuć: jon blizka znajomy ź Viktaram Šejmanam, jany nibyta razam zajmalisia handlem zbrojaj. Ale dokazaŭ takoj viersii niama.
Taljacinskaja prakładka
«Tiep-chołdinh» Siarhieja Šejmana i Anatola Tkačuka maje kłasičnyja prykmiety firmy-prakładki.
1. Firma zarehistravanaja ŭ pryvatnaj kvatery ŭ taljacinskim panelnym domie. Kvatera naležyć adnamu z suzasnavalnikaŭ — Valdemaru Pakłaru. Na hety ž adras zarehistravanaja jašče minimum adna kampanija. Pry hetym u miascovym biźnies-asiarodździ pra Pakłara i «Tiep-chołdinh» nie čuli.
2. Dyrektar firmy Siarhiej Śmirnoŭ — typovy zic-staršynia. Jon dyrektar i zasnavalnik šerahu firmaŭ u roznych haradach Rasiei, pry hetym sam žyvie nie ŭ Taljaci dy navat nie ŭ Samarskaj vobłaści, a ŭ Jekaciarynburzie. Jak raspaviali belsat.eu znajomyja Śmirnova, u rodnym horadzie jon zajmaŭsia ramontam katedžaŭ, mieŭ svaju bryhadu rabotnikaŭ i finansavyja prablemy.
Ahułam za apošnija 10 hadoŭ Śmirnoŭ byŭ dyrektaram abo zasnavalnikam 19 kampanijaŭ. Try ź ich z častkaju «Tiep» u naźvie.
3. Akramia Pakłara, nichto z suzasnavalnikaŭ nijak z Taljaci nie źviazany. Tkačuk žyvie ŭ Maskvie, Aŭchadzijeŭ — u Jełabuzie (jon top-mieniedžar u praduktovym chołdynhu «Eśsien Prodakšn AH»).
«Biezumoŭna, heta firma-prakładka z dyrektaram-«naminałam», — raspaviadaje nam na ŭmovach ananimnaści kamiersant z Rasiei, jaki dobra viedaje asablivaści rasiejskaha «šeraha» biźniesu. — Ja nie mahu skazać, nakolki heta brudnaja prakładka: biez dostupu da bankaŭskich źviestak takija vysnovy zrabić niemahčyma. Chutčej za ŭsio, tam niama brutalnaha kryminału — inakš realnyja ŭładalniki firmy nie śviacilisia b u śpisie suzasnavalnikaŭ. Čamu jany nie zapisali ŭsioj firmy na taho ž «naminała»? Imavierna, dla padstrachoŭki. Firmu, dzie ŭsio zapisana na adnaho «naminała», vielmi lohka «adcisnuć» — pryjeduć siłaviki i prymusiać usio pierapisać na svaich ludziej. A kali ty zastaješsia siarod zasnavalnikaŭ, zrabić heta składaniej. Prakładki nieabchodnyja, kab prapuskać finansavyja płyni — uchilacca ad padatkaŭ, prykryvać šeryja ŭhody i akumulavać prybytak abo pracavać z abnajaŭlivańniem. Zvyčajna takaja firma — adnoje sa źvionaŭ, praź jakija prachodziać hrošy».
Belsat.eu nie ŭdałosia atrymać adkazaŭ na pytańni nakont dziejnaści «Tiep-chołdinha» ad jaho kiraŭnictva. Siarhiej Śmirnoŭ i Valdemar Pakłar kateharyčna admovilisia razmaŭlać. Ajdar Aŭchadzijeŭ spačatku zajaviŭ, što nie viedaje, jak jahonyja źviestki trapili ŭ śpis suzasnavalnikaŭ «Tiep-chołdinha», i ni z kim z hetaj firmy jon nie znajomy, a potym pierastaŭ vychodzić na suviaź. Sakratarka Anatola Tkačuka admoviłasia źviazać nas ź im, spasłaŭšysia na toje, što načalnik u kamandziroŭcy. Kantaktnaha numara ofisa «Tiep-chołdinha» naahuł nie isnuje.
Pytańnie biez adkazu
Zastajecca adkrytym pytańnie: chto nasamreč siońnia Siarhiej Šejman — čynoŭnik ci biźniesoviec? I ci niama tut kanfliktu intaresaŭ biełaruskaj dziaržavy i biźniesu?
U adkaz na naš aficyjny zvarot Kiraŭnictva spraŭ prezidenta zajaviła: Siarhiej Šejman u viedamstvie nie pracuje, i ŭ skład biełaruskaj delehacyi ŭ Zimbabve kiraŭnictva jaho nie ŭklučała.
Mahčyma, u Kiraŭnictvie spraŭ Siarhiej Šejman sapraŭdy nie zajmaje nijakaj pasady. Ale reparcior «The Herald» Tendaj Muhabe, jaki aśviatlaŭ vizit biełarusaŭ u Charare ŭ sakaviku, paćvierdziŭ belsat.eu, što Šejman-małodšy prysutničaŭ tam jak daradca («advisor») i vystupaŭ pierad zimbabvijskimi čynoŭnikami z «prezientacyjaj».
Atrymać kamientar ad Siarhieja Šejmana nakont jahonych dačynieńniaŭ z Kiraŭnictvam spraŭ prezidenta i nakont biźniesu ŭ Rasiei belsat.eu pakul nie ŭdałosia.
Kamientary