Dyzajnier upryhožańniaŭ Alena Karpiłava: Raz na 3—4 miesiacy abaviazkova źjazdžaju ŭ Paryž, kab natalić svoj kulturny hoład
Jarkija ŭpryhožańni, zaŭvažnyja aksesuary, ličyć dyzajnier Alena Karpiłava, nosiać tolki śmiełyja i adkrytyja ludzi, ludzi, jakim jość što skazać pra siabie, što zajavić, i jakija nie bajacca, što da ich budzie prykavana pilnaja ŭvaha.
My pahutaryli z Alenaj pra toje, ci isnuje moda na aksesuary, jaki sacyjalny i palityčny padtekst mohuć nieści broški ci kalje, čamu sama dyzajnierka choča, kab jaje aksesuary nasiła Śviatłana Aleksijevič, i čamu ŭ Minsku nielha natalić svoj kulturny hoład.
Alena Karpiłava maje i mastackuju, i mastactvaznaŭčuju adukacyju, kaliści prydumała Minsk Design Week, źjaŭlajecca suzasnavalnicaj Škoły architekturnaha myśleńnia, čytaje lekcyi pa mastactvie, robić svaje ŭłasnyja, ni na što nie padobnyja ŭpryhožańni.
«Maje klijenty kažuć, što ŭ mianie ŭsie pracy byccam architekturnyja. Mahčyma, tamu što ja natchniajusia nie pracami juvieliraŭ, a tvorami architektaraŭ, mastakoŭ», — kaža dyzajnier.
Raz na 3—4 miesiacy, pryznajecca Alena, abaviazkova źjazdžaje ŭ Paryž, kab natalić svoj kulturny hoład.
«U sensie mastactva, prastory dla natchnieńnia ja, na žal, nie mahu skazać, što zadavolvajusia tym, što adbyvajecca ŭ Biełarusi. Mnie tut sumna. Vartyja ŭvahi mierapryjemstvy, vystavy zdarajucca ŭ Biełarusi vielmi redka.
A mnie dla natchnieńnia prosta nieabchodna bačyć, što novaha, krutoha adbyvajecca ŭ śviecie mastactva. Tak byvaje, hladziš na niejkija art-abjekty, zapaminaješ, natchniaješsia, i ideja dla ŭpryhožańnia prychodzić u samy niečakany momant. Pry hetym ja nie pieranošu, kali kapijujuć rečy inšych dyzajnieraŭ. Kryŭdna, što pakupnik tak i nie daviedajecca, chto byŭ pieršakrynicaj toj rečy, jakaja jamu tak spadabałasia. Pryčym nie zrazumieła, navošta kapijavać čužyja idei? Aksesuary — heta takaja prastora dla tvorčaści, tut niama ni abmiežavańniaŭ, ni zabarony».
Tym bolš, śćviardžaje Alena Karpiłava, mody na aksesuary niama.
«Ciapier modna ŭsio. Viartajecca vintaž, možna nadzieć nitku žemčuhu, možna vyjści ŭ śviet u absalutna niečakanym, dziorzkim vobrazie. Naprykład, voś heta kalje aŭstryjskaj dyzajnierki Kanstance Prechtl. Heta nie prosta ŭpryhožańnie, heta cełaja fiłasofija», — raspaviadaje Alena.
Tym, chto cikavicca značeńniem aksesuaraŭ, Alena Karpiłava raić pačytać knihu Madlen Ołbrajt, pieršaj žančyny — dziaržsaktara ZŠA, «Pračytaj maje broški».
«Hetaja žančyna mieła vializnuju kalekcyju brošak, u jaje kalekcyi, zdajecca, bolš čym 200 ekzemplaraŭ. I ŭ zaležnaści ad nastroju, ad situacyi, ad mety sustrečy jana nadziavała adpaviednaje ŭpryhožańnie. Kali ŭ jaje byŭ dobry nastroj — nadziavała ptušačak ci kvietački, kali treba było ŭdzielničać u debatach, pryšpilvała brošku ŭ vyhladzie pčały. I jaje apanienty sapraŭdy kazali, što jana byccam džalić ich», — raskazvaje dyzajnierka.
Ci advarotny prykład, praciahvaje Alena Karpiłava, — rasijskaja mastactvaznaŭca Volha Śvibłava. Jana ŭžo amal dziesiać hod nie vychodzić u śviet biez svajho ŭlubionaha kalje. I nosić jaho z absalutna roznymi vobrazami.
Chočacie być u centry ŭvahi — nasicie ŭpryhožańni
«U mianie samoj takich upryhožańniaŭ, jakija b pryciahvali ŭvahu, nie šmat. Ja nie lublu vydzialacca. Mnie bolš cikava nazirać, jakija novyja, niestandartnyja rašeńni prydumlajuć suśvietnyja dyzajniery. Pry hetym mnie niecikava nabyvać takija ŭpryhožańni, kalekcyjanavać ich. Naprykład, kalje sa starych mabilnikaŭ abo z roznakalarovych kancylarskich humak. Dyzajnierka Liza Uokier daviała mastactva znojdzienaha abjekta da viaršyni.
Viadoma, hetyja rečy naŭrad ci zojmuć miesca ŭ škatułcy z familnymi ŭpryhožańniami, ale nazirać za tym, čym jašče ździviać dyzajniery, adno zadavalnieńnie», — raskazvaje Alena.
Nie ŭsio toje zołata…
A voś da čaho ŭ sučasnych juvieliraŭ i dyzajnieraŭ jość pretenzii, dyk heta da kaštoŭnych kamianioŭ i mietałaŭ.
«Mnie sumna hladzieć na niejkich zorak na čyrvonych darožkach, kali jany chvalacca svaimi dyjademami i padvieskami ŭ vyhladzie masiŭnych źmiejaŭ vakoł šyi, z bryljantami, jakija kaštujuć piać miljonaŭ dalaraŭ. Voś, mabyć, heta ciapier i nie modna. Vystaŭlać napakaz bahaćcie: zašmat załatych upryhožańniaŭ, piarścionki na ŭsie palcy zastalisia, na moj i nie tolki na moj pohlad, u dalokich 90-ch. Zaraz niekatoryja avanhardnyja dyzajniery i juvieliry naohuł admaŭlajucca ad pracy z zołatam», — raskazvaje Alena.
Naprykład, šviejcarski mastak i dyzajnier Ota Kiuncli admoviŭsia ad pracy z zołatam na cełych dziesiać hod. Vynikam jaho pieraasensavańnia taho, što zołata — heta brudny mietał, što jon zdabyvajecca ŭ ciažkich umovach, stała jaho praca — branzalet «Zołata aślaplaje». Branzalet na samaj spravie źmiaščaje całkam važki celny šar z zołata, ale pra heta składana navat zdahadacca, bo jon schavany ŭ čorny humovy «šłanh».
Upryhožańni — heta nie tolki vonkavaja pryvabnaść. U broškach, branzaletach, kalje, jak śćviardžaje dyzajnier, moža byť schavany hłyboki palityčny i sacyjalny padtekst.
«Uziać tuju ž historyju z załatym branzaletam, chiba heta nie pra palityku? U taho ž Ota Kiuncle byŭ sacyjalny prajekt, kali jon pry dapamozie juvielirnych upryhožańniaŭ daśledavaŭ instytut šlubu. Jon zrabiŭ dva zaručalnyja piarścionki, jakija byli sčeplenyja pamiž saboj. U svajoj pracy jon byccam pytaŭsia: takija piarścionki — heta kajdanki abo simvał dobraachvotnaj suviazi ludziej?» — raskazvaje Alena Karpiłava.
Cikavy byŭ pierformans dyzajnierki Kamiły Praš. Jana zrabiła branzalet z cetlikaŭ juvielirnych kramaŭ. Na hod zakapała ich, a praz hod pakazała vynik hetaha ekśpierymientu. Nitki i papiera sparachnieli. Voś i pytańnie: ci nastolki kaštoŭnyja tyja juvielirnyja vyraby?
«Mnie nie ŭsio roŭna, chto nosić maje ŭpryhožańni»
Alena Karpiłava pryźniecca, što da svaich prac stavicca vielmi krytyčna.
«Kali prychodzić u hałavu niejkaja ideja, ja rablu spačatku probny varyjant upryhožańnia. Paśla doŭha jaho dapracoŭvaju, pierarablaju. Imknusia da daskanałaści. Ale byvaje, što klijenty chočuć čahości peŭnaha, i hetyja pažadańni byvajuć niečakanymi. Kali ja žyła ŭ Francyi, tam taksama vystaŭlała svaje vyraby na roznych markietach. Pryčym ja bolš lublu stalnyja, srebnyja kolery. Ale 90% francužanak, što padychodzili da mianie, kazali: «Oj, jakija pryhožyja zavušnicy, a ci jość u załacistym kolery?» — kaža dyzajnier.
Alena ŭsie upryhožańni robić doma, tudy i zaprašaje na prymierku i klijentak.
«Ja paraŭnoŭvaju svoj farmat pracy z farmatam niekatorych luksavych kram, jakija pracujuć pa zajaŭkach na peŭny čas. Naprykład, niedzie ŭ Ńju-Jorku. Kali ŭ kramu telefanuje Šeran Stoŭn i kaža, što moža pryjechać tolki apoŭnačy. I śpiecyjalna dziela jaje hety mahazin adkryvajecca. Mnie było b, biezumoŭna, pryjemna, kab tak adnojčy patelefanavała Śviatłana Aleksijevič. Heta było b vielmi pačesna dla mianie», — raskazvaje Alena.
Što datyčycca inšych biełaruskich zorak, to Alena stavicca da hetaha spakojna.
«A ja navat nie viedaju, kaho b chacieła bačyć tvaram svaich upryhožańniaŭ. Adnaznačna nie Saładuchu. Ničoha nie maju suprać jaho jak čałavieka, bo ź im nie znajomaja, ale ŭpeŭnienaja, što jon — nie imidžavy tvar maich vyrabaŭ. Tym bolš dla mužčyn upryhožańniaŭ ja nie rablu. Jak ni dziŭna, mnie bolš važnaja jakaść klijentaŭ, a nie ich kolkaść. Mnie nie ŭsio roŭna, chto nosić maje vyraby, i ja dosyć vyrazna baču vobraz majho klijenta, jaki niejak zusim daloki ad vobraza sučasnaha biełaruskaha estradnaha śpievaka», — adkazała Alena Karpiłava.
Kamientary