U kałonii ciapier dakładna adpraŭlajuć mienš ludziej, čym niekalki miesiacaŭ tamu. A voś chatnich chimikaŭ anamalna šmat.

Z časoŭ prezidenckich vybaraŭ — 2020 prajšło ŭžo bolš za piać hadoŭ, ale łukašenkaŭcy praciahvajuć pieraśled biełarusaŭ, jakija tady kinuli vyklik dyktatury. Faktyčna štodzień vynosiacca palityčnyja kryminalnyja prysudy — za ŭdzieł u pratestach, za staryja kamientary, za salidarnaść z palitviaźniami, za pieradaču infarmacyi «ekstremisckim farmavańniam».
Jak ličyć?
Ale jakaja tendencyja — prysudaŭ stanovicca bolš ci mienš? U pravaabaroncaŭ niama poŭnaj karciny. Raniej možna było manitoryć situacyju pa raskładzie sudoŭ, ciapier ułady zakryli hety servis. Adzinkavyja paviedamleńni kštałtu «ŭ homielskim SIZA znachodzicca Ch čałaviek pa spravie Hajuna» pa sutnaści biessensoŭnyja — ich składana vieryfikavać, ale hałoŭnaje, što jany nie dajuć mahčymaści ŭbačyć situacyju całkam i adsačyć dynamiku. Akiej, niejkim čynam pravaabaroncam udałosia daviedacca, što ŭ Homieli ŭ SIZA 50 čałaviek. A kolki ŭ Breście i Viciebsku? Nielha ž miechanična pieramnožyć lik na kolkaść abłaściej. A kolki čałaviek było ŭ Homieli miesiac tamu? Im dajuć chimiju ci kałoniju?
Na hety momant dla acenki niama inšaha sposabu, čym analiz milicejskaha «śpisu ekstremistaŭ». Fajł abnaŭlajecca štotydzień. Tudy traplajuć usie ludzi, kaho sudzili pa palityčnych kryminalnych artykułach. U milicejskaj sistemie ŭžo takich 5677 čałaviek.
U čym minusy «śpisu ekstremistaŭ»?
Pa-pieršaje, jość peŭny časavy łah.
Kali čałavieku vynieśli prysud 1 červienia i adpravili jaho ŭ kałoniju, jon, chutčej za ŭsio, piša apielacyju. Spadziavańniaŭ, što padčas paŭtornaha razhladu atrymajecca inšy vynik, niama, prosta apielacyja — mahčymaść padaŭžej pabyć u SIZA, bo praviedzieny tam dzień zaličvajecca jak paŭtara dni prysudu. Apielacyjny sud paćvierdzić pieršasny prysud prykładna 1 žniŭnia, a ŭ nastupnuju piatnicu (śpis abnaŭlajecca pa piatnicach), to-bok 8 žniŭnia, milicyja aficyjna abvieścić čałavieka «ekstremistam». Ale ŭ realnaści jaho asudzili bolš za dva miesiacy tamu.
Kali ž čałavieku dajuć chatniuju chimiju, to čaściej za ŭsio jon nie padaje apielacyju — jak minimum kab nie złavać sudovuju sistemu. U takoj situacyi jaho ŭklučać u śpis «ekstremistaŭ» prykładna praz paŭmiesiaca paśla prysudu.
Pa-druhoje, milicyja nie paviedamlaje, jaki kankretna prysud vyniesieny čałavieku. Vopytnym šlacham vyznačana, što paznaku «adbyvaje pakarańnie» atrymlivajuć tyja, kamu prysudzili kałoniju ci chimiju z nakiravańniem. Niahledziačy na toje, što chimik jašče nie pajechaŭ i čakaje raźmierkavańnia doma, jon nibyta ŭžo «adbyvaje pakarańnie». Tamu pravaabaroncy nie zaŭsiody viedajuć, ci ŭžo nadyšoŭ čas abviaščać čałavieka palitviaźniem. A voś chatnim chimikam stavicca paznaka «sudzimaść nie pahašanaja».
Pa-treciaje, navat u hetaj sistemie jość vyklučeńni — naprykład, błohier Rusłan Lińnik atrymaŭ termin u kałonii, adnak z ulikam raniej adbytaha byŭ całkam vyzvaleny. Ale ź milicejskaj bazy možna zrabić vysnovu, što jon usio jašče «adbyvaje pakarańnie».
Pa-čaćviortaje, milicyja nijak nie paznačaje, što vyniesieny prysud nasamreč byŭ zavočnym, tamu ludzi zanosiacca ŭ bazu naminalna. Im nie pahražaje źniavoleńnie, bo jany znachodziacca za miažoj. Takija masavyja zavočnyja spravy — jak, naprykład, sprava 20 «analitykaŭ Cichanoŭskaj» — pieravaročvajuć statystyčnuju karcinku.
Jakaja dynamika?
My padličyli kolkaść ludziej, jakija zanosilisia ŭ śpis «ekstremistaŭ» za apošnija miesiacy.
Kanviejer represij pracuje prykładna ŭ adnym i tym ža tempie. Uzimku 2024/2025 jon krychu zapavolvaŭsia, ale ŭ pryncypie trymajecca na stabilnym uzroŭni 90-120 palityčnych prysudaŭ na miesiac.
Vyklučeńnie było ŭ krasaviku 2025 hoda — dadałosia ažno 140 čałaviek. Vidavočnych pryčyn hetamu niama. Adnak nahadajem, što častka z hetych prysudaŭ mahła nasamreč vynosicca na paru miesiacaŭ raniej.
A voś dola chatnich chimikaŭ značna vyrasła. U kancy minułaha hoda štomiesiac adpuskali adbyvać pakarańnie doma 30-50 čałaviek. U žniŭni 2025 hoda ŭ śpis «ekstremistaŭ» dadałosia 96 chatnich chimikaŭ!
Chutčej za ŭsio, jašče niekalki miesiacaŭ hety lik budzie na vysokim uzroŭni, a paśla apuścicca za košt taho, što praz zakančeńnie terminaŭ daŭniny źniknuć asudžanyja za ŭdzieł u pratestach.
Razam z tym istotna skaraciłasia kolkaść tych, chto traplaje ŭ kałoniju ci chimiju z nakiravańniem — a značyć, budzie ŭniesieny i ŭ śpis palitviaźniaŭ.
Kastryčnik 2024 hoda nielha ličyć pakazalnym — mienavita tam siarod 87 čałaviek, jakim pryznačana «adbyvańnie pakarańnia», fihurujuć 20 «analitykaŭ Cichanoŭskaj» z zavočnymi prysudami.
Adnak i bieź ich vidać, što ŭ kancy minułaha i pačatku hetaha hoda žorstkija prysudy atrymlivali štomiesiac 45-65 čałaviek. U lipieni 2025 hoda lik skaraciŭsia da 32 čałaviek, u žniŭni 2025 — užo 22 čałavieki.


«Naša Niva» — bastyjon biełaruščyny
PADTRYMAĆCiapier čytajuć
Biełaruski psichijatr: Palihraf z 100 chłusaŭ nie vyjavić dvuch. A siemiarych tych, chto kaža praŭdu, abvinavacić u chłuśni — i heta pa aptymistyčnych acenkach

Kamientary
A kohda zakončatsia biełarusy, to tožie niet problem, voźmutsia do zavieziennych pakistanciev, indusov, małazijciev, rośsijan, tadžikov, uźbiekov.
Tiem boleje, čto krasiva, paradak i ščaście, po łukašienku, eto kak v Kitaje i Rośsii.
Jeśli budiet nie tak, kak v Kitaje i Rośsii, to vłasť, dołžnosť i nahrablennoje nie pieriedaš po naśledstvu.