Stefan Eryksan: «Pamiataju, jak Sała prapuściŭ šajbu»

Ambasadar Šviecyi ŭ Biełarusi raspaviadaje, čamu nie lubić kamandnyja vidy sportu. Pra ranišnija prabiežki ŭ parku Pieramohi i katańnie na vodnych łyžach na Pcičy. Uzhadvaje Alimpijadu ŭ Miunchienie i himnastku Volhu Korbut, a taksama svajo ździŭleńnie, kali daviedaŭsia, što šviedskija chakieisty buduć vystupać za minskaje «Dynama». A jašče zaznačaje, što biełarusy vielmi časta ŭzhadvajuć svaju pieramohu ŭ Sołt-Łejk Sici [Intervju vyjšła na biełaruskaj movie].

«Napiavaju «Try čarapachi»

— Chto taki Stefan Eryksan?

— Na siońniašni dzień heta pradstaŭnik Šviecyi ŭ Biełarusi, pasoł. Nasamreč, chłopiec ź siaredniestatystyčnaj šviedskaj siamji.

— Jak žyviecca ŭ dalečyni ad radzimy?

— Nie pakutuju. Ź dziacinstva lubiŭ vandravać, napeŭna, tamu i staŭ dypłamatam. Dy i Biełaruś — zusim nie daloka ad Šviecyi. Tym bolš zaraz jość pramy avijarejs pamiž dźviuma paŭnočnymi krainami.

— Biełaruś — paŭnočnaja kraina?

— Paŭnočna-ŭschodniaja:)! Mabyć, tak budzie dakładniej.

— Jak daviedalisia, što pryjedziecie da nas? Na jakim etapie karjery heta zdaryłasia?

— U 2005 hodzie pracavaŭ u Sankt-Pieciarburhu. Bačyŭ, što ŭ Miensku vyzvalałasia miesca (tady tut jašče nie było pasolstva). Mnie padavałasia cikavym pracavać u stalicy, a Pieciarburh usie ž taki nie administracyjny centr Rasii, a kulturny.

— Lublu vykliki, siarod jakich było i vyvučeńnie jašče adnoj słavianskoj movy. Razumieŭ, što ŭ krainie nie zusim prostaje moŭnaje stanovišča. Pa reakcyi ludziej baču, što dla biełarusaŭ važna, kali niechta z zamiežža razmaŭlaje na movie.

— Ź jakimi ciažkaściami sutyknulisia padčas vyvučeńnia movy?

— Vałodajučy ruskaj movaj, nie skažu, što mieŭ niejkija prablemy. Mabyć, maŭleńnie troški inšaje… Na vulicy ciažka tak adrazu znajści biełaruskamoŭnych. Ale mnie paščaściła znajści toje asiarodździe, dzie možna było b praktykavać svaju movu. Heta sustrečy z moładździu, pradstaŭnikami kultury i mastactva, litaratury i muzyki… Lubimyja muzyčnyja hurty? NRM, Źmicier Vajciuškievič, «Krama», «Pałac», «J:Mors», «Troica».

Sam napiavaju «Try čarapachi». Jašče śpiavaju ŭ biełaruskim chory. Tančyć jašče nie sprabavaŭ, pakul tolki śpiavaju. Čytaju ž tvory Uładzimira Karatkieviča, Uładzimira Niaklajeva… Nasamreč, šmat dobraj biełaruskaj litaratury.

— Jak staviciesia da tak zvanaha «čornaha śpisu»?

— Spadziajusia, što takoho śpisu ŭsio ž niama na Biełarusi.

— Zaŭsiody razumiejecie biełarusich čynoŭnikaŭ?

— Luby čynoŭnik, nievažna — biełarus jon ci švied, prymaje namahańni, kab rabić samyja razumnyja rašeńni. Upeŭnieny, što ŭ siarednim biełaruski čynoŭnik — vysokaha prafiesijanalnaha ŭzroŭnia.

— Vielmi dypłamatyčna adkazali.

— Naturalna, rabota takaja:).

«Vystup biełaruskich chakieistaŭ — nie pytańnie žyćcia i śmierci»

— Chakiej — važnaja častka šviedskaha sportu, jak i biełaruskaha. Našy chakieisty z čempijanatu śvieta ŭ Słavakii viarnulisia na ščycie, tamu čynoŭniki ich žorstka raskrytykavali. Ci mahło takoje zdarycca ŭ Šviecyi?

— Zaraz vy pra słovy ministra sportu Aleha Kačana? Chutčej za ŭsio krytyčna i davoli žorstka hulniu sbornaj aceńvajuć žurnalisty. Tym bolš, kali jość niejkija čakańni. Možna zrazumieć rasčaravańnie kiraŭnika sportu, ale niaŭdałaje vystupleńnie biełaruskich chakieistaŭ nie pytańnie žyćcia i śmierci.

— Pamiatajecie, jak šviedskija žurnalisty raskrytykavali vašu kamandu paśla paražeńnia ad našych chłopcaŭ na Alimpijskich hulniach ŭ Sołt-Łejk Sici?

— Toj słavuty matč nie hladzieŭ. Ale pamiataju, jak Sała prapuściŭ šajbu ad Kopacia. Tady ŭsie šviedy paznali, što takoje Biełaruś. Treba adznačyć, što davoli časta biełarusy nahadvajuć šviedam pra hety matč.

— A šviedy pra jaho pamiatajuć?

— Jość i takija.

— Tady z čym asacyjujecca naša kraina ŭ šviedaŭ?

— Chm…

— Pajšła palityka?

— Mabyć, nie budu pra heta havaryć. Kali pra sport, to pamiataju: Jonas Bjorkman kaliści vystupaŭ z Maksimam Mirnym. Usie viedajuć vašu bijatłanistku Darju Domračavu, tenisista Uładzimira Samsonova. Viedaju i navat znajomy z Uładzimiram Parfianovičam. Kali nie pamylajusia, zaraz jon pracuje ŭ Rasii.

— A vy prychilnik jakich vidaŭ sportu?

— U dziacinstvie byŭ słaba raźvity intares da sportu, mabyć, vyklučeńniem byli tolki łyžy. Nikoli nie padabalisia kamandnyja vidy. Zaraz z uzrostam intares pračnuŭsia. Ihraju ŭ skvoš, zajmajusia himnastykaj, biehaju sa svaim sabakam u parku Pieramohi, katajusia na vodnych łyžach na Pcičy.

«Spadziajusia, Pietrašak i Fiernchalm nie zhańbili šviedski chakiej»

— Kamandnyja vidy sportu nie padabajucca. Tady što hladzicie pa televizary?

— Lohkuju atletyku, mahu pahladzieć chakiej, kali naša kamanda ihraje ŭ finale, a što da hetaha — nie abaviazkova.

— I jak vam 1:6 ad finaŭ u apošnim finale?

— Hladzieŭ pieršyja dva pieryjady, kali vyjhravali 1:0. Ale potym usio źmianiłasia, i stała ŭžo niecikava.

— U Minsku apošni chakiejny siezon praviali David Pietrašak i Daniel Fiernchalm, vašyja suajčyńniki…

— Tak, viedaju, što jany vystupali za minskaje «Dynama», zachodzili da mianie niekalki razoŭ. Ščyra kažučy, sam na «Minsk-Arenu» nie chadziŭ. Spačatku vielmi ździviŭsia, što šviedskija chakieisty apynulisia ŭ Biełarusi. Ale, liču, heta dobra, što takim čynam taksama adbyvajucca stasunki pamiž dźviuma krainami. Spadziajusia, chłopcy nie zhańbili šviedski chakiej.

— Ale syšli z «Dynama». Što viedajecie pra sučasny biełaruski chakiej?

— Nažal, jak raz toje, što ŭ Miensku ihrali dva švieda.

— A pra biełaruski futboł?

— BATE, jak razumieju, vielmi paśpiachovaja kamanda, jakaja stanaviłasia niekalki razoŭ zapar čempijonam krainy, vystupaje ŭ Jeŭropie.

— Tady pasprabujem pryhadać samaje jarkaje ŭražańnie pra biełaruski sport.

— Dobra pamiataju Alimpijskija hulni ŭ Miunchienie i vystupleńnie himnastki Volhi Korbut, jakuju zvali «Vierabjom ź Miensku». Heta pieršaja biełaruskaja spartsmienka, jakuju ja zapomniŭ.

— Palityku časta nazyvajuć brudnaj spravaj, a sport — palitykaj. Sport taksama brudny?

— Dumaju, palityka nie brudnaja, heta steryjatyp ab joj. Kali ludzi vybirajuć nie tych palitykaŭ, u nastupny raz jany pavinny źmianić ich. Što da sportu, jość prablema ŭžyvańnia dopinhu, ale ja ŭžo nie liču taki sport sportam. Heta niešta inšaje.

«Starajusia va ŭsim bačyć niešta stanoŭčaje»

— Stefan, u hałavie pierakładajecie z adnoj movy na druhuju ci dumajecie mienavita pa-biełarusku?

— Nie pierakładaju. Svabodna mahu razmaŭlać, zrazumieła, pa-šviedsku, pa-anhielsku, pa-rasiejsku.

— Kali kažacie, što «kab stać jeŭrapiejcam, treba stać biełarusam», što majecie na ŭvazie?

— Dla kožnaha čałavieka važna viedać, adkul jon. Dobra, što biełarusy imknucca stać jeŭrapiejcami, ale pierš za ŭsio jany pavinny adčuvać siabie biełarusami, znać svaje karani.

— U vas davoli cikavy pakoj. Čyrvonaja ściana za śpinoj i try astatnija — biełyja. Jak naradziłasia ideja?

— Kali b bačyŭ čyrvonuju ścianu na praciahu ŭsiaho pracoŭnaha dnia, mabyć, stamlaŭsia b, a tak — padabajecca:). Nasamreč, ściana zastałasia ad majho papiarednika. Jašče, viedajecie, pracuju stojačy. Moj stoł padymajecca i apuskajecca, kali stamlajusia.

— Vuń, bieł-čyrvona-bieły ściah u vas znajšoŭ.

— Tak, histaryčny ściah. Jość jeŭrapiejski, ściahi niejkich šviedskich firmaŭ. Padarunki, cacki… Čaho tolki niama!

— Na praciahu ŭsioj razmovy, Stefan, z vašaha tvaru nie sychodziła ŭśmieška. Heta taksama pracoŭny instrumient dypłamata?

— Imknusia va ŭsim bačyć niešta stanoŭčaje. Žyćcio davoli karotkaje — treba ŭśmichacca.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0