Sihizmund Baradzin: In memoriam

20 vieraśnia 2010 hoda raptoŭna pamior biełaruski historyk, niezvyčajny i nieardynarny čałaviek, sapraŭdny navukoviec i piedahoh, bieskampramisny daśledčyk i ščyry patryjot svajoj Ajčynny Sihizmund Baradzin.

Jon naradziŭsia ŭ adnoj ź viosak Navahrudčyny 20 žniŭnia 1960 i amal ŭsio prafiesijnaje žyćcio prapracavaŭ starejšym vykładčykam kafiedry słavianskaj historyi i mietadałohii histaryčnaj navuki BDPU imia Maksima Tanka. Jon lubiŭ histaryčnuju navuku i byŭ addany tolki joj adnoj. Kali išło abmierkavańnie taho ci inšaha histaryčnaha pytańnia, prablemy ci temy, jon umieŭ prysłuchoŭvacca da dumki inšych, ale mieŭ pry hetym vyraznuju ŭłasnuju pazicyju, jakuju adstojvaŭ da kanca, a kali časam i pamylaŭsia, to nikoli nie saromieŭsia pryznacca ŭ hetym.

Sihizmund Baradzin žyŭ i pracavaŭ u niaprosty dla biełaruskich historykaŭ čas. Kali jon skončyŭ pracu nad svajoj dysiertacyjaj «Armija Krajova na Biełarusi», to Vyšejšaja atestacyjnaja kamisija Respubliki Biełaruś admoviła jamu ŭ abaronie, bo da taho času ŭžo vyjšli ŭ śviet knihi navukovaha i navukova-papularnaha charaktaru. Kab abaranić svaju dysiertacyju, Sihizmund Piatrovič vymušany byŭ pajechać u Polšču, dzie paśpiachova abaraniŭsia i atrymaŭ dypłom doktara humanitarnych navuk, jaki, na žal, nie byŭ pryznany biełaruskim VAKam. Dla svajoj rodnaj krainy, jon zastavaŭsia čałaviekam, jaki atrymaŭ vyšejšuju adukacyju i tolki (jon nie atrymaŭ navat małodšaha navukovaha zvańnia dacenta). Niadobrazyčliŭcy nazyvali Baradzina «palakam», «polskim historykam», a niekatoryja navat byli ŭpeŭnienyja ŭ tym, što «hety palak tolki žyvie ŭ Biełarusi, a pracuje na Polšču».

Akramia asnoŭnaj temy svaich daśledvańniaŭ, jakija, naturalna, datyčyli dziejnaści AK mienavita na terytoryi Biełarusi, a nie Polščy, Sihizmund Baradzin šmat pracavaŭ nad takimi aktualnymi temami, jak rola orhanaŭ NKUS — NKDB BSSR i SSSR u arhanizacyi partyzanskaha ruchu ŭ Biełarusi ŭ hady Vialikaj Ajčynnaj vajny, dziaržaŭnaja palityka SSSR u dačynieńni da nacyjanalnych mienšaściej, jakija pražyvali na terytoryi BSSR u 1919–1991 hadach dy inš. Dyk niaŭžo hetyja temy adnosiacca da historyi Polščy?

Sihizmund Piatrovič Baradzin moh jašče šmat zrabić karysnaha dla biełaruskaj histaryčnaj navuki, a taksama pieradać svaje viedy nie adnamu pakaleńniu studentaŭ. Ale spačatku ciažkaja chvaroba, a potym i raptoŭnaja śmierć nie dazvolili jamu zrabić hetaha. Syšoŭ u viečnaść vydatny navukoviec, bieskampramisny daśledčyk i ščyry patryjot svajoj Ajčyny, dobrazyčlivy, prystojny, spahadlivy čałaviek, jaki ŭsio svajo žyćcio pryśviaciŭ historyi rodnaj krainy — niahledziačy na ciažkaści i materyjalnyja niastačy. Requiem in pace, darahi Sihizmund Piatrovič!

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0