Alaksandar Starykievič. Uzajemadačynieńni karča i savy

Uzajemadačynieńni karča i savy

Apošnija padziei na intehracyjnym froncie miž inšaha vyjavili poŭnuju razhublenaść kiraŭnikoŭ partyjaŭ i ruchaŭ. Anijakaj reakcyi, akramia stereatypnych zajavaŭ, ad ich tak i nie dačakalisia. Vyhladaje, što palityčnaja apazycyja znachodzicca ŭ klasyčnym stanie “ahulnaj mlavaści i abyjakavaści da žyćcia”, što nie dazvalaje joj adekvatna i svoječasova adkazvać na zachady jak miascovych, tak i rasiejskich uładaŭ.

Pieršymi pračnulisia Alaksandar Jarašuk i Leanid Sinicyn, jakija pabačyli mahčymaść skarystać svarku miž Łukašenkam i Pucinym. Staršynia ahrarnaha prafsajuzu vystupiŭ ź vielmi eklektyčnymi tezami. U ich možna znajści słovy i pra suverenitet, i pra abjadnańnie z RF — kamu što treba. Z punktu hledžańnia “palityčnaha cynizmu” Jarašuk zrabiŭ piśmienny krok, sprabujučy vycisnuć Łukašenku ź nišy “hałoŭnaha biełaruskaha siabra Rasiei”. Adnak adzinkavyja akcyi ŭ siońniašniaj sytuacyi ŭ cełym małaefektyŭnyja. Spadabacca Kramlu sprabavała ŭžo bahata narodu: toj samy Sinicyn, čyj imidž vydatnaha administratara razburyŭsia padčas minułahodniaj vybarčaj kampanii, robić adpaviednyja zajavy ci nia kožny kvartał. Adnak vynik pakul, miakka kažučy, ścipły. Da taho ž nieabchodna zaznačyć, što prapanavanyja leki, peŭna, horšyja za chvarobu.

Paralelna na staronkach “NN” razharnułasia dyskusija adnosna stratehii dziejańnia niezaležnickich sił, jakaja nahadała staruju prypavieść: “Da rabina prychodziać dvoje viernikaŭ, što spračajucca ź niejkaj nahody. Pieršy vykładaje svoj punkt hledžańnia, i śviatar robić vysnovu: “Ty maješ racyju, Jakaŭ”. Druhi kaža niešta zusim advarotnaje. Rabin i jamu zajaŭlaje: “Ty taksama maješ racyju, Mojša”. Jašče adzin prysutny viernik nie vytrymlivaje: “Jak ža tak, rebe? Vy ličycie, što majuć racyju abodva, choć jany śćviardžajuć supraćlehłyja rečy!” Rabin kivaje hałavoj: “I ty maješ racyju, Isak”.

Słušna zaŭvažaje Anatol Sidarevič, što ŭłada baronić nie dziaržavu, a samu siabie. Naŭrad ci chtości budzie spračacca i z dumkaj redakcyi pra nieabchodnaść nacyjanalnaha adzinstva ŭ pytańni niezaležnaści. Šerah razumnych prapanovaŭ utrymlivajecca ŭ artykule Ihara Lalkova: treba i zakładać padmurak novaj Biełarusi, i rychtavać kadravy rezerv dla kiravańnia dziaržavaj, i nie hublać času na falšyvyja alternatyvy. Navat razvažańni Siarhieja Dubaŭca ŭ niečym karysnyja, choć u ich zašmat teoryi, jakaja istotna razychodzicca z realijami. Pažadana pa vynikach dyskusii nie vyznačać dla siabie “adzina słušnaje mierkavańnie” (schilnaść da hetaha charakternaja dla tutejšaha palityčnaha ludu), a źbirać racyjanalnyja ziarniatki z roznych.

Tałakoj my zdolnyja stvaryć stratehiju, jakaja maje šancy na pośpiech. Prablema ŭ tym, što samuju perspektyŭnuju zadumu lohka pachavać biazdarnym vykanańniem. Doŭhi łancuh takich prykładaŭ u našaj najnoŭšaj historyi ŭžo jość. Tamu hałoŭnaje pytańnie dnia nia “što?”, a “chto?”. Apazycyja, paličyŭšy svajoj pieršasnaj funkcyjaj maralny supraciŭ, z palityčnaj siły faktyčna pieratvaryłasia ŭ dysydencki ruch i ŭžo amal ni na što nie ŭpłyvaje. Z hetaj pryčyny lubyja prajekty demakratyčnych arhanizacyjaŭ majuć dva varyjanty finału: albo karčom pa savie, albo savoj ab korč.

Biaz novych lideraŭ, idejaŭ i strukturaŭ biełaruskaja sprava asudžanaja na prabuksoŭku. I nia varta spadziavacca, što jaje adtul vyciahnie Łukašenka. Hetaha čałavieka ŭžo sprabavali skarystać u jakaści buldozera dziela dasiahnieńnia svaich metaŭ roznyja palityki. Vyniki viadomyja.

Zaŭtra Pucin z Łukašenkam znojduć kampramis, i što tady? Iznoŭ narakać na ŭładu, jakaja mieła šaniec być biełaruskaj i admoviłasia ad hetaha? Ale jana nikoli nie davała dastatkovych padstavaŭ ličyć, što pieraŭvasableńnie mahčymaje. U čarhovym rasčaravańni daviadziecca vinavacić tolki samich siabie.

Harantavać zachavańnie suverenitetu Biełarusi zdolnyja tolki śviadomyja prychilniki niezaležnaści krainy. Ale, što chavać, našy mahčymaści i resursy siońnia zanadta małyja, kab zabiaśpiečyć heta. Tamu ŭźnikaje spakusa stvaryć iluziju, što Biełaruś mohuć vyratavać Zachad, ci Rasieja, ci Łukašenka, ci inšaplanetniki. Adnak heta šlach u nikudy. Treba naroščvać ułasnyja muskuły, a nie spadziavacca na niekaha. Bo inakš uvieś čas daviadziecca adyhryvać niezajzdrosnuju rolu taje savy.

Alaksandar Starykievič