Гродзенскі гісторык Аляксандр Перагудаў адшукаў яшчэ адзін асобнік гравюры Цюнта. Гэта ўжо 13-ы, «а дакладней 12-ы з паловай» асобнік: правая палова раней невядомай копіі адсутнічае, піша Hrodna. life са спасылкай на выдавецтва Imago.
Дзе знайшлі гравюру
Палову гравюры знайшлі ў Польшчы. Яна паходзіць з радзівілаўскай калекцыі картаў і гравюр з палаца ў Нябораве.
«Знаходка стала магчымай дзякуючы сістэматычнаму пошуку па лічбавых бібліятэках і калекцыях музеяў, аналізу кнігазбораў і мастацкіх калекцый розных краін. Вядома, вялікую справу робіць інтэрнэт і дыгіталізацыя [адлічбоўка, — Hrodna. life] скарбаў, аднак часам гэта і проста поспех», — сказаў Hrodna. life Аляксандр Перагудаў.
Па словах Аляксандра, ён выпадкова наткнуўся на стары шляхаводнік. У ім была згадка гэтай гравюры. Тады гісторык пачаў шукаць кантакты музея і перапісвацца з яго супрацоўнікамі. Яны пацвердзілі наяўнасць медзярыта (гравюры на медзі), а таксама даслалі Аляксандру здымак.
Гравюр Цюнта болей, чым меркавалася раней
Асобнік адносяць да другога, пазнейшага накладу, бо ён не мае тлумачальных подпісаў у картушах. На думку выдавецтва Imago, магчыма, што на той час маленькія пласцінкі з тэкстамі ўжо былі згубленыя. Але гравюра карысталася попытам з-за высокай мастацкай якасці.
«Знаходка сведчыць, што гравюр Цюнта з панарамай Гродна болей, чым меркавалася раней. За мінулыя чатыры гады былі знойдзеныя мінімум чатыры новыя месцы захоўвання гравюры, аднак у Гродне ці Беларусі яе дагэтуль няма», — сказаў Аляксандр Перагудаў.
Сёння вядома пра 13 захаваных асобнікаў гэтай гравюры. «Яна [гравюра, — Hrodna. life], як і раней, застаецца надзвычай рэдкай і каштоўнай, аднак мы можам казаць аб мінімальна задавальняючай колькасці дайшоўшых да нас гравюр».
Знойденая гравюра Цюнта — ужо пятая, якая захоўваецца ў Польшчы.
Чаму даследчыкі кажуць пра два наклады гравюры
«Медзярыт пакідае шмат пытанняў без адказу. Вядома, напрыклад, пра дзве варыяцыі гравюры, якія адрозніваюцца мовай подпісаў — нямецкай альбо лацінскай. Ёсць некалькі асобнікаў са зменамі на малюнку, значыць нехта пазней падпраўляў медную пліту, таму даследчыкі кажуць пра два наклады гравюры», — сказаў Аляксандр Перагудаў.
На думку гісторыка, гравюра карысталася вялікім попытам, таму яе друкавалі зноў і зноў, нават калі таблічкі з тэкстам ужо згубіліся. «Але дакладнай версіі, чаму так атрымалася, мы не маем. Звычайна гравюру друкавалі, пакуль меўся попыт, а медная пліта фізічна дазваляла гэта. Гэта ад 150−200 да 500−1000 адбіткаў. Добра, калі за 450 год да нас дайшло 10−15% накладу. Гравюра мае вялікі памер, а гэта ўскладняе яе захоўванне».
Аляксандр спадзяваецца, што гэта не апошняя знаходка і гравюру атрымаецца завезці ў горад, які на ёй адлюстраваны.
Калі друкавалі гравюру
Панарама Гродна Ганса Адэльгаўзера і Маціаса Цюнта была ўпершыню надрукаваная ў Нюрнбергу ў 1568 годзе.
23 ліпеня 1567 года Жыгімонт Аўгуст прыняў у Гродне маскоўскае, турэцкае і малдаўскае пасольствы. Паводле гэтых падзей мастак Адэльгаўзер зрабіў ілюстрацыю. У 1568 годзе была выдадзеная гравюра, якую зрабіў нюрнбергскі гравер Маціас Цюнт.
Гэта першая праўдзівая выява беларускага горада: на гравюры ёсць Фара Вітаўта, Стары Замак, Каложа і іншыя сакральныя гродзенскія аб’екты — такія, якімі яны былі.
У 2008 годзе гравюру выставілі на аўкцыён у Варшаве. На таргі паехаў дырэктар Гродзенскага гісторыка-археалагічнага музея Юрый Кітурка. Пачатковая цана за гравюру была 40 тыс. злотых. Падчас таргоў яна вырасла да 95 тыс. злотых. У беларускіх уладаў не хапіла грошай, каб выкупіць лот, бо быў грашовы ліміт. Таму гравюра дасюль застаецца ў Польшчы.
Цяпер чытаюць
Беларус, які ваяваў за Украіну, распавёў, чым яго зачаравала каханка Іна Кардаш, агентка КДБ16
Беларус, які ваяваў за Украіну, распавёў, чым яго зачаравала каханка Іна Кардаш, агентка КДБ
Агентка Кардаш выкарыстоўвала сэкс, каб збіраць інфармацыю пра каліноўцаў і завербаваць украінскага камандзіра. А куратару КДБ пісала пра яго: «Мой лох»3030
Агентка Кардаш выкарыстоўвала сэкс, каб збіраць інфармацыю пра каліноўцаў і завербаваць украінскага камандзіра. А куратару КДБ пісала пра яго: «Мой лох»30
Учора — у лукашэнкаўскай турме, сёння — у Кіеве дапамагае ўкраінцам выжыць. Былы палітвязень і сваяк Ціханоўскай стаў валанцёрам у Пункце нязломнасці66
Учора — у лукашэнкаўскай турме, сёння — у Кіеве дапамагае ўкраінцам выжыць. Былы палітвязень і сваяк Ціханоўскай стаў валанцёрам у Пункце нязломнасці6
Хочаце жыць доўга — шукайце раён з нармальнымі дрэвамі. Навукоўцы высветлілі, што дрэвы ратуюць ад інфарктаў, а газоны могуць нават нашкодзіць здароўю44
Каментары