Nikoli ja ničoha tut nie pisała, ale ciapier nie mahu maŭčać. Try hady ja žyvu ŭ Kijevie. Try hady ja chadžu pa hetych vulicach, siabruju, pracuju i maju stasunki z hetymi ludźmi. Maju stasunki nie tolki z kalehami pa pracy, a z pradaŭcami, taksistami, susiedziami, kanśjeržami, domaŭładalnikami i biznesmienami … Ja była ŭ Prykarpaćci i ŭ Zakarpaćci. I ni razu, čujecie, ni razu ja nie sutykałasia ź nieprymańniem ruskich ci jaŭrejaŭ, ni na bytavym, ni na hramadskim uzroŭni.
Ź pieršych ža słoŭ mianie vyznačali ŭsiudy — «Vy maskvička? Pa havorcy čuvać». Spačatku ja — paŭjaŭrejka-paŭmaskalka — žudasna napružvałasia, ale paśla pahadziłasia z tym, što ja i praŭda maskvička, i hetaja tema bolš nie padymałasia — kali ja sama jaje nie raźvivała. Pryjazny ton nie mianiaŭsia, nidzie ni razu nie zrabili vyhlad, što nie razumiejuć maju ruskuju movu.
Tak, u mianie byli prablemy, i jak ni dziŭna, mienavita z kalehami — choć ničoha dziŭnaha ŭ hetym i niama. Śviet telebačańnia — heta śviet, dzie ŭsie my pracujem z «movaj». Ale jašče heta śviet, dzie źbirajucca ludzi z usioj krainy. Tut plačo ŭ plačo pracujuć pryjezdžyja z Armianska (Krym) i ź Ivana-Frankoŭska (Zachad).
Tak, mnohija, chto pryjechaŭ z zachadu, nie vielmi ž viedajuć ruskuju — u ich jana była 2 hadziny na tydzień, jak zamiežnaja, dy jana i praŭda dla ich zamiežnaja, bo, padabajecca nam, rasiejcam, heta ci nie, Ukrajina – heta, jak raniej kazali, «zahranica». Tak, naskroź praciataja asabistymi suviaziami, jakija značna macniejšyja za lubyja hramadskija damovy, ale zamiežža, sa svaimi zakonami, tradycyjami, movaj, himnam i inšymi atrybutami samastojnaj dziaržavy.
Tak, nam z kalehami, napeŭna, było ciažka spačatku: im, nie vielmi abaznanym u ruskaj movie, i mnie, zusim nie abaznanaj va ŭkrainskaj. Ale my vielmi staralisia adzin adnaho zrazumieć, i praz paru miesiacaŭ ja pierastała vyłuplać vočy, kali jany pierachodzili na ŭkrainskuju chutkamoŭku, a jany pierastali z zadumiennym vyhladam sprabavać pierakłaści ŭ hałavie maju ruskuju movu.
Pracujučy ŭ zabaŭlalnym siehmiencie TB, ja mieła poŭnaje prava, i karystałasia im, nie abmiarkoŭvać palityčnyja pytańni. I navat kali mianie pytalisia — ty jak, za jeŭraintehracyju? Ja adkazvała dypłamatyčna — pryčym tut majo mierkavańnie, kali heta mohuć i pavinny vyrašać tolki ŭkraincy.
I voś zdaryŭsia jon — Majdan. Z Maskvy mnie telefanujuć siabry, svajaki i kalehi. Jany ŭsie ščyra bajacca za mianie, pieražyvajuć, što ja apynułasia tut, u Kijevie, padčas revalucyi. Jany ščyra ličać, što na Majdanie sabrałasia kupka marhinałaŭ i značna bolšaja kolkaść nieanacystaŭ — ahresiŭnych, jakija zakidvali kaktejlami mołatava niaščasnych pravaachoŭnikaŭ-bierkutaŭcaŭ. Marhinałaŭ, jakija nie majuć ni pačućcia samazachavańnia, ni pačućcia adkaznaści za svaju krainu. U hetym rasiejcaŭ cełyja sutki pierakonvaje rasijskaje telebačańnie.
Kali nieviduščaha pierakonvać, što čornaje heta biełaje, a biełaje — čornaje, rana ci pozna jon u heta pavieryć. Dyk voś, ja jašče nie ŭ natoŭpie, pakul ja była tolki zboku. Ja adsočvaju situacyju pa roznych krynicach. Ja jašče nie ŭzbudžanaja, nie natchnionaja Majdanam znutry, tak što pakul mahu mierkavać abjektyŭna. Ja viedaju tych, chto tam staić. Paviercie — heta nie marhinały, heta nie banderaŭcy, jakich nibyta źvieźli z zachodniaj Ukrainy.
Heta ludzi, ź jakimi ja maju znosiny blizka, a ź niekatorymi litaralna kožny dzień. Heta Kijaŭlanie. Heta maje kalehi, jakija biez pafasu, biez kryku kožny viečar\ dzień\noč stajać na Majdanie — nie pa prafiesijnym abaviazku — a pa hramadzianskim. Maładyja, im da 35, talenavityja, z vyšejšaj adukacyjaj ludzi.
Heta maja siabroŭka-piensijanierka, intelihientnaja dama z tryma vyšejšymi adukacyjami. Heta inšaja maja siabroŭka, hałoŭny buchhałtar firmy. Heta siamja: baćka-biznesmien, syn-mastak i dačka — kiraŭnik prajekta. Voś hetyja ludzi — heta 80 % Majdana.
Jany nie imknulisia vychodzić na vulicu. Jany byli vymušanyja. Pačućcio ŭłasnaj hodnaści i adkaznaści za svaju krainu, za svaich dziaciej i za budučyniu prymušaje ich stajać užo amal 2 miesiacy, ciapier u 20-hradusny maroz.
Nie, nie za jeŭraintehracyju abo ŭłasnyja ambicyi. Jany vychodziać paśla pieršaj ža začystki Bierkuta. Tamu što ŭ ich śviadomaści nie ŭkładajecca, što mirnych hramadzian možna nie prosta bić — amal zabivać, dabivajučy tych, chto ŭpaŭ, nahami. Što pažyłuju žančynu, jakaja na kaleniach molić, kab nie zabivali jaje sastarełaha, užo źbitaha da paŭśmierci muža — možna ŭdaryć dubinkaj pa tvary. Što studenta možna raspranuć dahała, puścić praz stroj ludziej z dubinkami, jakija potym buduć razrazać jamu nažom sakralnaje miesca.
Jany nie mohuć i nie chočuć tak žyć. Jany nie chočuć pakinuć taki śviet svaim dzieciam. I ja pavažaju ich.
Tak, całkam mahčyma, što lidary apazicyi Majdana vielmi dziŭnyja asoby, i mnohija da ich staviacca skieptyčna. Tak, u ich nie było, i napeŭna, niama vyraznaj prahramy, ale ludzi vychodziać i padstaŭlajucca nie dziela ich, a «za siabie i za taho chłopca», jany pakazvajuć uładzie, što nie buduć tryvać biezuładździa.
Ułada spravakavała heta, mienavita ŭłada adkaznaja za toje, što mirny mitynh, u vyniku, staŭ miescam bojki. Ułada, jakaja addaje złačynnyja zahady, jakaja hałasuje za nieprymalnymi zakony, jakaja pryvozić «citušak»-hopnikaŭ z usioj krainy dla pravakacyj. Udumajciesia — tak majdanaŭcy abaraniajuć svajo prava na svabodu ŭžo z kaktejlami Mołatava i samarobnymi kałami, ale suprać ich stajać uzbrojenyja i navučanyja ludzi ŭ poŭnaj ekipiroŭcy, jakija pieršymi ŭžyli hvałt da mirnych hramadzian.
Ukraina — nie Rasija. Tut takija vychadki prosta tak nie prachodziać.
I voś ciapier ludzi Majdana abvieščanyja pa-za zakonam. I ja, viedajučy ich, razumieju — voni nie pijdut z Majdanu. Tak, im strašna — tamu što tam bjuć, tamu što ŭžo stralajuć i nieviadoma, što moža być praź niekalki hadzin, ale voni nie pijdut. Tamu što jašče strašniej dumać pra toje, što budzie zaŭtra ź imi i z krainaj — kali siońnia jany adstupiać.
I siońnia ja ŭžo nie zastanusia zboku. Siońnia ja vyrazna razumieju, što hrošy i pradukty, adpraŭlenyja na Majdan, heta vielmi mała i heta niedaravalna maładušna. Tak, matula, ty ŭmolvała mianie nikudy nie leźci, daruj, mam, ale siońnia ja budu tam, pobač sa svaimi kalehami i siabrami, pobač z kijaŭlanami, navat kali taksama apynusia pa-za zakonam. Ale kali mianie tam nie budzie — ja nazaŭždy straču spakoj.
Ja zaŭsiody zachaplałasia ŭmieńniem ukraincaŭ nie dazvalać uładzie barzieć, a zaraz zachaplajusia jašče bolš, i ja pajdu na Majdan padtrymać ludziej, ź jakimi plačo ŭ plačo žyvu try hady. Ludziej, nastolki hordych i nieabyjakavych da svajho ŭłasnaha losu i da budučyni svajoj krainy.
Słava Ukrainie, Hierojam słava!
Hanna Hołand, maskvička, jakaja pracavała i ŭžo žyvie ŭ Kijevie
U Łahojsku piekar admaŭlajecca pradavać svoj chleb pakupnikam, u jakich jość sabaki84
Kamientary