Spajsy i «marki» zabivajuć: «Z krainy-tranziciora my pieratvarajemsia ŭ krainu-spažyŭca»

Jašče dva-try hady tamu mała chto viedaŭ hetyja spajsy. Hetyja sumiesi dla paleńnia svabodna pradavalisia. A siońnia majem — try śmierci za tydzień.

I jašče dziasiatki źniaviečanych losaŭ, pra što rodnyja nie havorać publična.

Ctatystyka: dva z troch złačynstvaŭ z narkotykami źviazanyja mienavita sa spajsam. «Z krainy-tranziciora my pieratvarajemsia ŭ krainu-spažyŭca», — prakamientavaŭ ministr unutranych spraŭ Ihar Šunievič.

I voś novaja trahiedyja, znoŭ u Minsku. 24-hadovy chłopiec pamior ad pieradaziroŭki. Adpačyvała kampanija. Adzin z pryjacielaŭ-prahramistaŭ prapanavaŭ kupić «marak» i rassłabicca. Zamovili praź internet. A kali «zakinulisia», zavadataru stała kiepska: u nieadekvatnym stanie jon vyskačyŭ na dvor. Pakul biehali za im i vyklikali «chutkuju», u kvatery ad pieradozu skanaŭ druhi chłopiec. Prahramista ž dastavili ŭ psichbalnicu ŭ Navinki.

Pavodle aficyjnych źviestak, ad novaha psichatropu pamierli šeść čałaviek.

Čaho nie viedajuć ludzi, jakija paddajucca na padmanlivuju rekłamu pra nibyta lehalnyja i biaśpiečnyja narkotyki?

Chutka pryvykaješ

Spajsy — heta sintetyčnyja sumiesi dla paleńnia. Z vyhladu — taja ž tabaka (trava), na jakuju naniesiena psichaaktyŭnaje chimičnaje rečyva. Jano moža być u dziasiatki razoŭ macniejšym za kanopli albo hierain. «Marka» — heta kavałačak papiery, zmočany ŭ narkotyku. Kali spajsy kurać, to «marki» kładuć pad jazyk.

Što ich jadnaje — rečyva, jakoje ŭ ich moža vykarystoŭvacca. Apošnim časam raspaŭsiudžvajecca MDPV (MietylenDyoksiPiravaleron).

Samaje biaskryŭdnaje, što adbyvajecca sa spažyŭcami spajsaŭ i «marak», — «pakaŭbasiła» i adpuściła. Ale dla kahości navat pieršy raz zakančvajecca trahična. I kali ŭdajecca paźbiehnuć śmierci, to heta nie aznačaje, što vy budziecie narmalna žyć dalej.

«Słova «spajsy» my viedali raniej, ale chvorych nie bačyli. Za minuły hod u adździaleńni było prykładna kala 35 pacyjentaŭ z čystymi spajsami — bieź inšych zaležnaściaŭ. Ź ich 5—7 čałaviek — 16- i 17-hadovyja. Ale dva hady tamu sa spajsami ŭ nas uvohule nikoha nie było! — raskazvaje zahadčyk narkałahičnaha adździaleńnia RNPC psichičnaha zdaroŭja Uładzimir Ivanoŭ.

— Heta strašny narkotyk, bo chutka vyklikaje zaležnaść — jana vypracoŭvajecca prykładna tak, jak i pry hierainie. Za miesiac epizadyčnaha ŭžyvańnia možna atrymać zaležnaść na fizijałahičnym uzroŭni. U mianie było niekalki pacyjentaŭ siarod biznesoŭcaŭ siaredniaj ruki, jakija «prakurvali» cełyja firmy, kidali siemji. Uźnikajuć ciažkija psichozy, jakija drenna lečacca».

Zaležnaść na ŭsio žyćcio

Spažyŭcy spajsaŭ i «marak» pamylajucca, kali dumajuć, što lohka mohuć admovicca ad narkotykaŭ. Jany pieraceńvajuć svaju siłu voli. «Lubaja chimičnaja i navat niechimičnaja (hulniavaja ci kampjutarnaja) zaležnaść ź bijałahičnaha punktu hledžańnia źjaŭlajecca nievylečnym stanam.

Mozh pamiataje zadavalnieńnie, jakoje atrymlivaŭ ad užyvańnia rečyva. Tamu ŭ čałavieka pieryjadyčna ŭźnikaje bolš-mienš mocnaje žadańnie paŭtaryć tyja adčuvańni. I z hetym nielha ničoha zrabić. Ale kali čałaviek choča žyć pa-inšamu, źmianić žyćcio da lepšaha, moža heta zrabić šlacham pieravučvańnia i nabyćcia niejkich novych form pavodzinaŭ, a taksama prytrymlivańnia tak zvanaj techniki biaśpieki», — adznačaje Uładzimir Ivanoŭ.

Ale dapamahčy takim ludziam možna, kali ŭ ich niama vyjaŭlenaha parušeńnia psichiki. Bo sumiesi dla paleńnia pryvodziać da prydurkavataści: u ludziej uźnikaje abyjakavaść da žyćcia, źnikajuć siabroŭskija suviazi, stračvajucca pracoŭnyja navyki. I dla takich ludziej adziny vychad — stvareńnie śpiecyjalnych prytułkaŭ, dzie jany mahli b pažyćciova znachodzicca.

Jak zaŭvažyć?

Spažyŭcy spajsaŭ — jak praviła, moładź. Pačaścilisia vypadki, kali na ich padsadžvajucca i dzieci. Ci mohuć baćki vyznačyć pa pavodzinach, što ich lubimyja i najlepšyja ŭžyvajuć narkotyki?

«Mianiajucca pavodziny. Dzieci pačynajuć adasablacca, paźbiahajuć baćkoŭ. Źnikaje intares da vučoby i chobi. Ad dziaciej moža sychodzić dziŭny pach. Pačynajucca prablemy z pamiaćciu, z uvažlivaściu, źjaŭlajecca razdražnionaść, parušeńnie snu, źnižajecca apietyt. I ŭźnikaje patreba ŭ hrošach, viadoma ž. «Połka» spajsu (na ich žarhonie — paŭhrama) kaštuje 100-120 tysiač rubloŭ», — zaŭvažaje Uładzimir Ivanoŭ. I kali heta ŭsio-tki zdaryłasia, treba źviartacca da śpiecyjalistaŭ.

Nie dać zabicca

Jak pakazvaje praktyka, spajsy i «marki» ŭžyvajuć u kampanijach. Ale kali adnamu z pryjacielaŭ ci pryjacielek «zryvaje dach», inšyja hublajucca i nie viedajuć, što rabić. Ad ejfaryi, jakaja moža źmianiacca paranojaj, pad narkatoj ludzi robiać samyja nieadekvatnyja ŭčynki: brešuć, poŭzajuć, skačuć, kryčać, załaziać na dach…

I samaje strašnaje, što jany niaviečać, a to i zabivajuć sami siabie. U takich vypadkach treba prosta trymać, a to i źviazvać ich.

«Litaralna ŭčora ja razmaŭlaŭ z čałaviekam, jaki byŭ na miažy pieradaziroŭki — jon dumaŭ, što ŭžo pamiraje. Jak jon raskazvaŭ, u jaho było takoje adčuvańnie, što kudyści pravalvajecca, mozh adklučajecca, źjaŭlajecca dumka, što jon pamiraje ŭ kajfie», — raskazavaje v.a. zahadčyka narkałahičnaha adździaleńnia Haradskoha kliničnaha narkadyspansiera Minska Andrej Abramovič. Pieradaziroŭka — krok da śmierci. Kali svoječasova nie akazać dapamohu, čałaviek moža ŭpaści ŭ komu. Źniešnie pieradoz prajaŭlajecca ŭ tuzaninie ruk, noh, na tvary źjaŭlajucca hrymasy — «zaŭvažna, što čałavieku kiepska». I vychad tolki adzin — jak chutčej vyklikać miedykaŭ.

A tyja, kamu paśla pieradozu paščaściła vyjści z komy, nie ŭ stanie sami admovicca ad narkotykaŭ.

«Paśla komy pravodzicca detaksikacyja, i paśla ź im pracujuć na pieraadolvańnie najmacniejšaj psichałahičnaj zaležnaści. Źniać łomku i admienu — heta adno, a dalejšaje lačeńnie — heta ŭžo sprava psichołaha i psichaterapieŭta», — kaža Andrej Abramovič.

Dziaržava sama nie daść rady

«Mnohija pacyjenty majuć patrebu ŭ pierachodnym pieryjadzie — ad stacyjanara da narmalnaha žyćcia. Im patrebna hrupavaja padtrymka.

Z majho punktu hledžańnia, treba stvarać biaspłatnyja hrupy samaŭzajemadapamohi dla spažyŭcoŭ narkotykaŭ. Heta važnaja praca, jakaja nie vykonvajecca i nie padtrymlivajecca dziaržavaj. Faktyčna adzinaje hramadskaje abjadnańnie, jakoje aktyŭna i šmat hadoŭ biaspłatna dapamahaje narkamanam, kurylščykam — «Abudžeńnie», — znachodzicca na miažy źniknieńnia.

Va ŭmovach, kali nas nakryvaje čarhovy vał narkatyzacyi, pavinny być padklučanyja ŭsie takija hramadskija abjadnańni. Dziaržava sama nie daść rady, patrebny ŭdzieł nasielnictva ŭ prafiłaktyčnych i reabilitacyjnych prahramach. A ŭ nas urad da siońnia nie pryniaŭ navat pałažeńnie ab reabilitacyjnym centry dla narkałahičnych chvorych», — adznačyŭ Uładzimir Ivanoŭ.

U Biełarusi zabaronienyja lubyja spajsy. MUS adkryła telefon davieru, pa jakim možna paviedamić pra miescy, dzie handlujuć sumiesiami dla paleńnia — (017) 218-72-22.

Apytanka

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0