Adkryćcio Mižnarodnaha knižnaha kirmašu prajšło biez Aleksijevič. Zatoje ź Miaśnikovičam, jadomaj Biblijaj i kardonnym Abamam FOTY
10 lutaha ŭ vystavačnym paviljonie na praśpiekcie Pieramožcaŭ, 14 u Minsku adkryŭsia 23-y Mižnarodny knižny kirmaš.
Na kirmašy pradstaŭlenyja stendy bolš čym 30 krain: Rasija, Italija, Armienija, ZŠA, Iran, Kitaj, Vieniesueła… Ludziej, darečy, chapała — niahledziačy na toje, što mierapryjemstva chutčej vydavieckaje, čym čytackaje, publiki było šmat. Va ŭsiakim vypadku, u pačatku pieršaha dnia było ludna.
Adkryvali kirmaš nie piśmieńniki, a čynoŭniki: staršynia savieta respubliki Michaił Miaśnikovič, ministr infarmacyi Lilija Ananič, namieśnik kiraŭnika Administracyi prezidenta Ihar Buzoŭski, staršynia minskaha harvykankama Andrej Šorac. Byŭ jašče i staršynia Sajuza piśmieńnikaŭ Mikałaj Čarhiniec, ale chto jon u bolšaj stupieni — čynoŭnik ci piśmieńnik — pytańnie fiłasofskaje.
Z haściej kirmašu ŭ adkryćci pryniali ŭdzieł Artur Pahasian, namieśnik ministra kultury Armienii (Armienija sioleta — hanarovy hość mierapryjemstva) i Siarhiej Sieraźlejeŭ, kiraŭnik kamiteta pa druku administracyi Sankt-Pieciarburha.
Kožny ź ich pračytaŭ pa karotkaj typovaj pramovie — «prapahanda litaratury siarod moładzi», «vialikaje humanistyčnaje supracoŭnictva» i ŭsiakaje takoje — a zatym jany razam pierarezali čyrvonuju stužačku.
Vyłučyŭsia tolki Čarhiniec, jaki pažadaŭ, kab «na źmienu dyktatu siły pryjšoŭ dyktat słova», praŭda, što kankretna jon mieŭ na ŭvazie, udakładniać nie staŭ.
Zatym, u atačeńni natoŭpu žurnalistaŭ, čynoŭniki prajšlisia pa terytoryi kirmašu. Spačatku zavitali na stend Armienii, zatym — Hiermanii, Maskvy, Pieciarburha…
Nasamreč, stendy cikavyja. Na stendzie ZŠA možna zrabić sełfi z kardonnym Abamam, na stendzie Kitaja — nabyć knihu pra kiravańnie dziaržavaj Si Czińpinia. Praŭda, časam, naviedniki byli cikaviejšymi za paviljony, jak naprykład, vieniesuelskija admirały, jakija ŭ svajoj biełaśniežnaj z załatym formie, zaviešanaj uznaharodami, sami nahadvali piersanažaŭ fantastyčnaj knihi ci kampjutarnaj hulni.
Ale ž čamu ŭsio ž taki hałoŭnymi hierojami adkryćcia stali mienavita čynoŭniki, a nie taja ž Aleksijevič, naprykład? Mikałaj Čarhiniec patłumačyŭ heta tak: «Viedajecie, zvyčajna vystavu adkryvajuć tyja, chto jaje arhanizuje, tak pryniata va ŭsich krainach śvietu. Zaprašeńnie joj ad ministerstva zrabili, ale jana za miažoj. Jašče kirmaš budzie pracavać niekalki dzion, moža jana [Aleksijevič] jašče pryjedzie. Ad aficyjnaha biełaruskaha stenda nie arhanizoŭvali sustreču z Aleksijevič, ale jana ŭ płanie była, ale adkazu ad jaje my nie atrymali».
Darečy, partrety Aleksijevič na vystavie byli, praŭda na stendach rasiejskich vydaviectvaŭ. U vialikim biełaruskim paviljonie abyjšlisia i biez nobieleŭskaj łaŭreatki.
Zatoje biełarusy śpiakli karavaj u vyhladzie skarynaŭskaj Biblii. Spałučyli, skažam tak, ježu duchoŭnuju sa zvyčajnaj.
Na raźvitańnie ŭdałosia spytać u niekatorych z arhanizataraŭ kirmašu, jakija knihi jany čytali apošnimi.
«Ramans»… nazvu miascovaści zabyŭsia. Aŭtara taksama… ale heta ispanski piśmieńnik starych časoŭ. A, «Andałuzski ramans»! — paviedamiŭ Mikałaj Čarhiniec. — Raskazvajecca tam pra žyćcio-byćcio, samabytnaj movaj… Mnie spadabałasia vielmi kniha. Jana nibyta viartaje ŭ tyja dalokija časy, kali ludzi nie źbirali forumy, a žyli svaim narmalnym čałaviečym žyćciom. Taksama pračytaŭ raman «Rasija» Hniłamiodava vielmi mocny, knihu Viačasłava Bandarenki «Hieroi Pieršaj suśvietnaj», jakaja ŭzdymaje važnuju temu, bo ŭ našaj ziamli lažyć kala miljona achviar toj vajny».
Lilija Ananič była łakaničnaj: «Apošniaj knihaj, jakuju prahartała, była «Finansavaja dyjeta» [kniha pamočnika prezidenta Biełarusi Kiryła Rudaha, u jakoj razhladajucca ekanamičnyja prablemy krainy — red.]. A da jaje čytała knihi, źviazanyja ź jubilejami kłasikaŭ. Zaviaršyli vydańnie šmattomnika Šamiakina, ja hartała Šamiakina».
Tut nielha było nie ŭdakładnić – usio ž hartała spadarynia Ananič tyja knihi ci čytała?
«Kali ja hartaju, to ja i čytaju!» — adkazała jana.
Kamientary