«Mianie nazyvali cykłopam». Jak Liza z redkim dyjahnazam pracuje na chutkaj i dapamahaje inšym
Liza Hrybko naradziłasia z kałabomaj — heta redkaje zachvorvańnie, defiekt u abałonkach vokavaha jabłyka. Zvyčajna heta pryrodžanaja źjava, ale moža być i nabytym stanam u vyniku niejkich traŭm. Sustrakajecca takaja patałohija ŭ 0,5—0,7 vypadkaŭ na 10 tysiač novanarodžanych.
My raspytali Lizu pra toje, jak heta, kali estetyka tvajho tvaru nie adpaviadaje ahulnapryniatym normam, i nakolki istotniej, kali ty, narešcie, prymaješ svoj vyhlad sam.
— Maci raskazvała, što, kali ja naradziłasia, joj nie adrazu dali mianie na ruki, sucha paviedamili: u vas dziaŭčynka z asablivaściami. Ad naradžeńnia ŭ mianie byŭ nie vielmi simietryčny tvar, kałaboma pavieka i radužki (adsutnaść u voka zvykłych abałonak). U baćkoŭ było šmat pytańniaŭ, čamu tak stałasia. Ale ŭ 1993-m, dumaju, nichto ŭ hienietycy asabliva nie kapaŭsia. Prosta ŭ peŭny momant majmu arhanizmu, možna skazać, nie pašancavała.
Maci paśla rodaŭ była vielmi rasstrojenaja, pieršy čas mianie navat inšym svajakam nie chacieli pakazvać.
Baćki chadzili pa śpiecyjalistach, kab damovicca na apieracyi, i adzin z daktaroŭ navat prapanavaŭ admovicca ad mianie: «Vy ž inšaje dzicia sabie zmožacie zavieści». Ale ja była i zastajusia ŭ ich adzinaj dačkoj.
Adna, druhaja, treciaja… Usiaho mnie zrabili štuk 10 apieracyj. U dva hady mianie ŭpieršyniu praapieravali aftalmołahi. U hady čatyry vypraŭlali ślozny kanał: u mianie niapravilna vychodziła ślaza, i kanał pryjšłosia prabivać, kab voka nie vysychała. Zvyčajna supracoŭniki skivična-tvaravaha adździaleńnia i aftalmałohii padčas apieracyi biehali adzin da adnaho i railisia. Moj vypadak dosyć niezvyčajny, tamu, vidać, adzin chirurh navat nie rašaŭsia rabić heta samastojna.
Paśla apieracyj u Biełarusi pa čarnobylskaj prahramie ja trapiła ŭ anhlijskuju balnicu — tam daktary pracavali nad simietryjaj majho tvaru. I z hetym sapraŭdy stała lepš. Uvohule, mnie pašancavała, što ŭsie apieracyi byli biaspłatnyja dla našaj siamji.
Kałaboma voka — pa sutnaści, bolš źniešni defiekt, čym unutrany. Adzinaje što, levaje voka ŭ mianie bačyć nievyrazna: usie vyjavy razmytyja, i nijakimi akularami heta nie vypravić. Ale druhoje słužyć vydatna.
Uvohule, pakolki ja nie viedaju, jak heta, kali i źleva, i sprava pa «adzincy», dla mianie toje, jak ja baču hety śviet, — norma.
U dziacinstvie ja zajmałasia pacierkaplacieńniem, i ŭsie pieražyvali, jak ja dam rady z drobnymi detalami, a ja vydatna ŭpraŭlałasia. Maja asablivaść i na pravy nie pieraškodziła zdać. Dy i na fizkultury ŭ škole ja zajmałasia naroŭni z usimi, choć u mianie i była śpiecmiedhrupa.
Pa praviłach, kali ŭ ciabie prablemy sa zrokam, nielha padymać ciažkaści, pierahružacca. Ale ja suprać abmiežavańniaŭ, navat donaram kryvi paru razoŭ stanaviłasia.
Baćki zaŭsiody vučyli mianie nie źviartać uvahi, kali niechta ŭkazvaje na maje asablivaści. Ale nie zaŭsiody prosta abstrahavacca ad taho, što ciabie razhladajuć nieznajomcy, ci tykajuć u ciabie palcam. Ciapier ja heta ŭsprymaju spakajniej, a ŭ dziacinstvie vielmi kryŭdziłasia. Prychodziła dadomu i płakała paśla taho, jak chłopcy sa škoły abzyvali cykłopam. Z adnakłaśnikami mnie niejak pašancavała, jany mianie nikoli nie źnievažali. A voś starejšyja školniki lubili pazadzirać i pazdiekavacca.
Ja hyrkała ŭ adkaz i nikoli nie dazvalała sabie płakać na ludziach, nastrojvała siabie, što ja mocnaja, što mnie pofih na mierkavańnie inšych, tamu nielha. Ale voś doma ŭžo mahła sabie dać volu i paraŭści.
Liza z baćkami.
Toje, što ja naradziłasia z asablivaściami i šmat času pravodziła ŭ balnicach, paŭpłyvała na toje, što ja zachacieła stać doktarkaj. Asabliva, kali ŭ hod šasnaccać paznajomiłasia z kłasnym aniestezijołaham. Jon tak kłasna kamunikavaŭ ź dziećmi, stvaraŭ takuju atmaśfieru ŭ apieracyjnaj, što ŭvieś stres u chvorych źnikaŭ. Tady ja padumała: chaču być takoj, jak hety doktar. Tym bolš, mnie vydatna davalisia ŭsie pradmiety, u tym liku bijałohija, pa jakoj ja mieła 10 bałaŭ.
Ale ŭ baćkoŭ byli inšyja płany na maju budučyniu. Jany čamuści vyrašyli, što mnie lepš stać ekanamistkaj — nibyta heta ŭniviersalnaja prafiesija, ź jakoj nikoli nie prapadzieš. U hod pastupleńnia ja chacieła zavalić CT, kab pajści ŭsio ž u miedkaledž na fielčarku, ale navat nie starajučysia prajšła na płatnaje adździaleńnie ŭ BATU.
Na 4-m kursie ja vyrašyła kančatkova vyznačycca, chaču ja jašče ŭ miedycynu ci nie. Paralelna z navučańniem pajšła pracavać sanitarkaj, potym — miedrehistratarkaj. Svojeasablivy kantynhient, uziać u čałavieka analizy, potym advieźci ŭ inšy bok balnicy, viarnucca nazad, prybrać adździaleńnie — heta była fizična składanaja praca.
Adzin raz ja admyvała pracedurny kabiniet ad kryvi: pryvieźli vielmi kryvavaha pacyjenta z čerapna-mazhavoj traŭmaj… Navat paznajomiŭšysia z usioj hetaj atmaśfieraj, ja ŭsio roŭna chacieła stać miedykam.
Maci spačatku hladzieła na heta skieptyčna, ale kali ŭbačyła mianie ŭ śpisie zaličanych u BDMU, nie mahła ŭtrymacca ad taho, kab nie pačać dzialicca radasnaj navinoj z usimi zapar.
Jašče na 1-m kursie ja maryła ŭładkavacca na mašynu chutkaj dapamohi, ale ŭziali mianie tolki paśla 3-ha. Užo druhi hod ja pracuju na haradskoj stancyi chutkaj mieddapamohi, jakaja absłuhoŭvaje Kurasoŭščynu.
Samym maim składanym dniom možna nazvać druhoje pa liku dziažurstva z bryhadaj intensiŭnaj terapii. Ja, jašče zialonaja, saplivaja, a tut — spačatku vyklikajuć ratavać čałavieka biez prytomnaści, potym — inšaha reanimirujem na miescy, paśla — znoŭ pacyjent biez prytomnaści.
Ad taho dziažurstva ja była ŭ šoku: akramia emacyjnaj, dadajecca i fizičnaja stomlenaść — usio ž reanimacyjnyja nabory važać pad 20—25 kiłahramaŭ. Mienavita tamu ŭ bryhadach reanimacyi pracujuć, u asnoŭnym, mužčyny.
Časam za źmienu advoziš pa niekalki pjanych, jakija, byvaje, bujna siabie pavodziać (u krajnich vypadkach fieldšary vyklikajuć milicyju). Časam pryjazdžaješ da pacyjentaŭ, jakija i biez nas pryniali tabletku — i ŭsio ŭ ich dobra, ale ź imi treba pahutaryć, supakoić. Psichałahičnaja dapamoha, karaciej. Časam — zachodziš u dom, dzie nastolki brudna, što niama kudy stać… Ale ja lublu svaju pracu i atrymlivaju ad jaje kajf. Niavažna, u jakoj ja bryhadzie — liniejnaj, piedyjatryi ci intensiŭnaj terapii. Liču, kali ty hidlivy, tabie nie miesca ŭ miedycynie. Dapamahać varta ŭsim, niavažna niećviarozy pierad taboj ci narkaman.
Darečy, samyja častyja vykliki, na jakija my vyjazdžajem, — arteryjalnaja hipiertenzija. I pakutujuć na jaje zbolšaha žančyny.
Pakul davučvajusia, pracuju na 0,75 staŭki. Dniom ja na parach. Adzin raz pasiarod tydnia vychadžu ŭ noč, paśla źmieny adrazu jedu na vučobu. A na vychodnych dziažuru sutki — z 8 da 8 ranicy. Heta šalony hrafik, ale kali jon robicca valniejšym, mnie navat čahości ŭ žyćci nie chapaje. Za maje 120—132 pracoŭnyja hadziny ja atrymlivaju kala 400 rubloŭ, ale na chutkaj mała chto pracuje tolki na staŭku — u asnoŭnym usie na paŭtary, niechta ŭmudrajecca i na dźvie.
Siońnia ŭ mianie šmat siabroŭ, asabliva chłopcaŭ. Ź imi mnie niejak praściej. Maładoha čałavieka nie maju, adnak ja z hetaj nahody nie zahaniajusia. Kali pa čymści zahaniacca, to pačnieš siabie nienavidzieć. A navošta? Heta ciahnie ŭniz. Ja ž starajusia pa žyćci iści z pazityvam. U budučyni ja b chacieła krychu padpravić voka ŭ estetyčnym płanie, ale heta vyklučna dla siabie. Nu, i kali nie na chutkaj pracavać, to stać usio ž aniestezijołaham. A lepš za ŭsio, kab atrymałasia im ža, i na chutkaj.
Ciapier čytajuć
Vialikaja hutarka ź Lesiaj Rudnik pra seksizm, muža-reślera, zarobak doktarki navuk u Šviecyi, apazicyju i pamyłku Jeŭrasajuza25
Kamientary