«Nastupny hod budzie jašče ciažejšym». Čynoŭnik i staršynia «kałhasa» analizujuć sielskahaspadarčuju statystyku i dajuć prahnozy
Biełstat apublikavaŭ apieratyŭnuju statystyku pa stanie sielskaj haspadarki. Akramia ličbaŭ uborki zbožža, nadojaŭ, kolkaści karoŭ dy śviniej i padobnych charaktarystyk, jość paraŭnańnie ź situacyjaj na tuju ž datu minułaha hoda. My paprasili praanalizavać hetyja ličby čynoŭnika z upraŭleńnia sielskaj haspadarki rajvykankama i dyrektara adnaho ź sielskahaspadarčych pradpryjemstvaŭ. Jany miarkujuć, što z apublikavanych ličbaŭ možna zrabić vysnovy ab ciažkim hodzie, jaki čakaje sielskuju haspadarku paśla hetaj zimy.
Tak, zychodziačy ź ličbaŭ aficyjnaj statystyki, možna ŭbačyć pravały pa mnohich kirunkach. Naprykład, ziernia i zierniebabovych sabrana tolki 80,4% ad letašniaha ŭradžaju. Pry hetym, u Viciebskaj i Hrodnienskaj abłaściach prasiadańnie składaje čverć ad vynikaŭ 2020 hoda.
Siaredniaja ŭradžajnaść hetych kultur pa krainie skłała krychu bolš za 30 centnieraŭ z hiektara. Heta 82% ad minułahodniaj uradžajnaści.
Zbor harodniny z adkrytaha hruntu pa krainie prasieŭ taksama na čverć. Uradžaść harodniny ahułam upała na 13%.
Ułady tłumačyli pravały kiepskim nadvorjem, ale my ŭžo apisvali sistemnyja pryčyny, jakija da hetaha pryviali: adsutnaść uhnajeńniaŭ, masavyja parušeńni technałohii i kadravyja prablemy ŭ halinie.
Čytajcie: Biełaruś placiecca ŭ chvaście pa zbory zbožža. Śpiecyjalisty tłumačać, čamu tak adbyłosia
U žyviołahadoŭli situacyja lepšaja, ale statystyki taksama fiksujuć padzieńnie. Tak pahałoŭje śviniej skaraciłasia amal na 10%, karoŭ — na 1,2%. Nievialiki rost jość tolki pa vytvorčaści małaka i jajek.
«Ja b nie byŭ pazityŭnym, aceńvajučy rost nadojaŭ małaka na 1%»
My havorym pra aficyjnyja ličby, jakija časta dalokija ad realnaści praz prypiski i skažeńni spravazdačnaści. Sioleta, jak i ŭ minułyja hady, pieryjadyčna vyśviatlałasia, što haspadarki, prybirajučy ziernie, adčytvalisia ab namałočanych tonach, ale nie ab prybranych płoščach. Adpaviedna, namałot ros, i ŭradžajnaść u centnierach z hiektara «pavyšałasia».
«Ja b nie byŭ pazityŭnym, aceńvajučy rost nadojaŭ małaka na 1%. Niama harantyj, što i pa małaku spravazdčnaść sapraŭdnaja, — ličyć rabotnik upraŭleńnia sielskaj haspadarki adnaho z vykankamaŭ. — Narychtoŭka karmoŭ dla skaciny taksama prasieła na pracenty — u absalutnych ličbach heta sotni i sotni ton karmoŭ, jakija mahli b być źjedzienyja».
«Niedachop travianistyŭ karmoŭ i kukuruznaha siłasu ŭ 2021-m udaryć pa nadojach u 2022-m. Kormu mała što mała, dyk jon jašče i niedapuščalna nizkaj jakaści pa pryčynie parušeńnia technałohij zahatoŭki. Ale i jaho nie chapaje! — adznačaje naš surazmoŭca. —
Kab zachavać nadoi, treba budzie sprabavać uvodzić u racyjon bolš kambikarmoŭ. Ale my ŭpirajemsia ŭ toje, što mała ziernia, ź jakoha robicca kambikorm. A ptuški i śvińni taksama pavinny jeści.
Tamu dojnyja karovy buduć adčuvać niedachop karmoŭ. Praz heta buduć pakutvać pierapracoŭščyki, jakija i tak skardziacca na chraničny deficyt syraviny».
«Z ulikam taho, što ŭsie pierapracoŭščyki imknucca pradać pradukcyju ŭ Rasiju, dzie niama dziaržaŭnaha rehulavańnia cen, možna ŭjavić, što małočnaj pradukcyi na ŭnutranym rynku moža stać mieniej — na heta vymušanyja buduć pajści, kab zachavać maržynalnaść», — dadaje rajonny čynoŭnik u halinie sielskaj haspadarki.
Jaho dapaŭniaje dyrektar adnaho z «kałhasaŭ»: «Viadomyja vypadki ŭ susiedziaŭ, kali letam karovaŭ paśvili pa ziernievych, tłumačačy heta tym, što prybirać taki abjom ziernia niama čym — tamu, maŭlaŭ, chaj choć karovy pajaduć».
«Sankcyi tarmoziać prychod novaj techniki i ramont staroj, mahčymaści nabyćcia karmavych dadatkaŭ, vieterynarnych preparataŭ»
Ahulnyja čakańni depresiŭnyja. Našy surazmoŭcy adznačajuć: prablemy ŭ sielskaj haspadarcy nazapašvalisia daŭno, a sankcyi ich tolki pahoršyli.
«Usio idzie da taho, što nastupny hod budzie ciažejšym, čym hety. Čamu ja tak dumaju? Apošnija niekalki hadoŭ dziaržaŭnyja sielskahaspadarčyja pradpryjemstvy ŭ vyniku niedafinansavańnia aščadžali za košt parušeńniaŭ technałohii vyroščvańnia navat tradycyjnych i nie vielmi składanych kultur, — kaža rajonny čynoŭnik. — Ekanomili za košt ihnaravańnia darahich srodkaŭ abarony raślin, źmianšeńnia dozy ŭniasieńnia ŭhnajeńniaŭ, vykarystoŭvali kiepski siemianny materyjał.
Adpaviedna — niedaatrymlivali ŭradžaj kožny hod. A ŭ nastupnym moža adbycca multyplikacyjny efiekt — sioletni nieŭradžaj nakładziecca na parušeńnie technałohij i ahulnuju biednatu.
Halina budzie ŭsychać pa kavałačku. Isnujuć niehatyŭnyja faktary, jak deficyt biudžetu, adsutnaść mahčymaściaŭ vonkavych pazyk. Sankcyi tarmoziać prychod novaj techniki i ramont staroj, tarmoziać mahčymaści nabyćcia karmavych dadatkaŭ, vieterynarnych preparataŭ i hetak dalej».
«Ciapier rastuć ceny na niekatoryja vidy sielskahaspadarčaj pradukcyi, — dadaje kiraŭnik kałhasa. — Ale my profitaŭ ad hetaha nie asabliva majem. Ciapier treba vyroščvać vysokamaržynalnyja kultury — raps, sideraty, nišavyja pradukty. A heta vydatki, a hrošaj niama.
I ciapier, i ŭ nastupnym hodzie my sami budziem pradavać pradukcyju nie pa rynkavych koštach, a pa vystaŭlenych dziaržavaj. Kałhas u łancužku atrymańnia prybytkaŭ ź ziamli daloka ŭ aŭtsajdarach, prybytki asiadajuć u inšych źvionach.
Pry hetym, košt zapčastak, srodkaŭ abarony raślin i nasieńnievaha materyjału zamiežnaj vytvorčaści vyras i praciahvaje raści. Heta akurat-taki budzie zakuplacca pa rynkavych koštach, a časam i z užyvańniem schiem sustrečnych pastavak z zahadzia zakładzienaj imaviernaściu niaviernutych płaciažoŭ.
Umoŭna, kałhasu patrebnaja zapčastka na traktar. Žyvych hrošaj u mianie niama, kab zapłacić canu pa prajsie. Chaj dla kruhłaj ličby heta budzie tysiača rubloŭ. Dyrektar telefanuje pastaŭščyku i prapanuje nabyć zapčastku ŭ doŭh. A potym raźličycca zierniem.
Pastaŭščyku, kab hetaje ziernie chutka pradać, treba na jaho skinuć canu. Plus, treba dać adkat «kamu treba», kab padpisali dazvoł na adbor ziernia.
Plus prablema nieviartańnia — a raptam nieŭradžaj? Abo čynoŭnik vykankama zabaraniŭ raźličvacca zierniem i nie ŭziaŭ adkat? Tamu pastaŭščyk zakładzie ryzyki i voźmie z kałhasa ziernia nie na 1000, a na 2100. Kali chacia b try kałhasy ź dzieciasi raźličacca — jon u plusie. Pastaŭščyk i toj pierakup, jaki kupić ziernie — u šakaładzie. Kałhas — u s**cy».
Ale čamu vyručka ad sielskahaspadarčaj pradukcyi raście?
Tym časam, vice-premjer Subocin siońnia na sumiesnym pasiadžeńni Pałaty pradstaŭnikoŭ i Savieta Respubliki zajaviŭ, što ŭ studzieni-vieraśni sialhasarhanizacyi Biełarusi naraścili vyručku ad realizacyi pradukcyi na 13,4% pracenta. Što z hetym nie tak?
«Ceny vyraśli na suśvietnych rynkach, tamu, niahledziačy na nieŭradžaj i prasadku vypusku pa mnohich pazicyjach u kolkasnym vyražeńni (u tym liku pa zierni, bulbie i skacinie), ceny raśli chutčej, a značyć, košt rost, što tłumačyć rost vyručki i prybytkaŭ.
Pry hetym, my praciahvajem bačyć spad VUP u sielskaj haspadarcy, bo ŭ realnych vieličyniach rostu niama», — ličyć ekanamist Kaciaryna Barnukova.
Ciapier čytajuć
Čym ciapier žyvie Ksienija Vołkava z «Apošniaha hieroja»? Čverć stahodździa tamu hetaja biełaruska trapiła na trapičny vostraŭ1
Kamientary