KRONIKA MINUŁAHA HODU (pavodle "NN")

KRONIKA MINUŁAHA HODU (PAVODLE "NN")

Voś tolki najvažniejšyja padziei, jakija my razam z našymi čytačami pieražyli ŭ 1998 hodzie:

PIERAMOHA Ŭ SUDZIE

22 śniežnia «NN» vyjhrała ŭ Vyšejšym haspadarčym sudzie praces pa svaim zysku da Dziaržkamdruku ab admienie papiaredžańnia za «skažeńnie ahulnapryniatych norm vykarystoŭvajemaj movy». Jašče ŭ traŭni Dziaržkamdruk papiaredziŭ nas, što taraškievicaj pisać nia možna. Paśla była movaznaŭčaja ekspertyza, jakaja zaśviedčyła, što paniaćcia «ahulnapryniatyja normy movy» nie isnuje ŭ pryrodzie. Było paviedamleńnie z nacyjanalnaha schodu, dzie taksama vytłumačyć hetaje paniaćcie Zakona ab druku nie zmahli. Byli doŭhija sprečki ŭ sudzie. U vyniku ŭsio, što zastałosia ad papiaredžańnia, — heta pryvatnaje mierkavańnie Dziaržkamdruku. I sudździa Iryna Pietuchova abvieściła papiaredžańnie biespadstaŭnym.

Na baku «NN» było vielmi šmat niepasrednych i zavočnych udzielnikaŭ hetaha pracesu. My atrymali j dałučyli da spravy bolš za 200 čytačoŭskich listoŭ padtrymki, jakija taksama paŭpłyvali pa rašeńnie suda. Šmat listoŭ dasłali biełarusy z emihracyi. Svaimi ekspertnymi zaklučeńniami nam dapamahli vučonyja-movaznaŭcy B.Płotnikaŭ, H.Cychun, P.Ściacko, P.Michajłaŭ, V.Čekman, S.Zaprudzki. Niepasredna na pracesie pracavali Vincuk Viačorka i juryst Michaił Pastuchoŭ. Na kožnaje pasiedžańnie nas prychodzili padtrymać kalehi-žurnalisty. Uvažliva sačyli za pracesam mižnarodnyja arhanizacyi, najpierš ARTICLE 19... Niemahčyma nazvać usich, chto ŭ hetyja dni dumaŭ pra nas abo maliŭsia za «Našu Nivu». Dziakuj, ludzi, heta naša ahulnaja pieramoha.

U najnoŭšuju historyju hety praces uvojdzie jak palityčny. Papiaredžańnie Dziaržkamdruku, abapiertaje na pastanovie Saŭnarkamu 1933 hodu, źjaŭlajecca precedentam hrubaha ŭmiašańnia aŭtarytarnaha režymu ŭ biełaruskuju movu. Jak i pastanova kamisaraŭ, hetaje papiaredžańnie skiravanaje nie na padtrymku movy, a na jaje zadušeńnie ŭ pravapisnych kanonach stalinskaj reformy.

Što daŭ hety praces akramia taho, što my adbilisia ad papiaredžańnia? Vysnovy nosiać jak palityčny, tak i evalucyjny charaktar. Dziaržava nia musić dyktavać SMI, što im pisać i na jakoj movie. U Biełarusi realna suisnujuć dźvie pravapisnyja normy — stalinskaja i klasyčnaja. Hetaksama, jak realna suisnujuć dźvie Biełarusi —savieckaja i niezaležnaja. Praces u Vyšejšym haspadarčym sudzie vyjhrała niezaležnaje hramadztva.

Zrešty, heta tolki pieršyja vysnovy. Hruntoŭna my praanalizujem praces užo ŭ nastupnym hodzie.

DZIEŃ MOVY

2 listapada z inicyjatyvy «NN» raspačalisia Dni biez čužoha słova. My zaklikajem u druhi dzień kožnaha miesiaca havaryć, pisać, čytać i słuchać tolki pa-biełarusku. Pra toje, što z hetaha atrymlivajecca, što ciešyć abo naadvarot, našyja čytačy pišuć nam, a my składajem Biełuju Knihu Movy.

Inicyjatyvu padtrymali najpierš maładyja ludzi i maładziožnyja arhanizacyi. Niechta pastaviŭsia da hetaha jak da hulni, niechta skazaŭ, što pa-biełarusku treba žyć zaŭsiody, a nie adzin dzień u miesiac. I tut kožny maje racyju. Ale čamu tady tak redka pačuješ movu ŭ kramie, na vulicy ci ŭ inšym hramadzkim miescy? My niezdarma paraŭnali Dzień biez čužoha słova z Dniom biez cyharety. Mnostva ludziej mohuć skazać pra siabie — a ja ŭvohule nie palu, dyk našto taki Dzień?..

Tak ci jnakš, a bolšaść našych čytačoŭ pastaviłasia da inicyjatyvy jak da moŭnaha postu — jak da asabistaha intymnaha vybaru. A heta jakraz toje, da čaho my zaklikali i praciahvajem zaklikać:

Nie zabudźciesia, što 2 studzienia — Dzień Movy, i heta vaš dzień.

Z padziejaŭ «asabistaha» žyćcia «NN» možna pieraličyć tyja knihi, jakija vyjšli ŭ našym vydaviectvie sioleta, dziasiatki sustrečaŭ z čytačami pa ŭsioj Biełarusi, pramenady ŭ blizki j daloki śviet, ale spynimsia na inšym —

SOTY NUMAR «NN»

Jon vyjšaŭ 9 lutaha. A ŭ traŭni adnoŭlenaja hazeta pačała vośmy hod svajho isnavańnia. Ad pieršaha numaru redakcyja nie źmianiła svajho hałoŭnaha pryncypu — być žyvym lustram dzion i žadańniaŭ. Tamu, kali vy jašče nia z nami, dałučajciesia da nas.

Redakcyja «NN» vinšuje ŭsich čytačoŭ i aŭtaraŭ z Kaladami i Novym hodam. Budźma peŭnymi svajho!

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0