Ministru kultury Respubliki Biełaruś
Siabra Sajuza mastakoŭ
Hienadź Stanisłavavič Łojka

11 sakavika 2015 h. na pasiadžeńni siekcyi skulptury Sajuza mastakoŭ Biełarusi nam paviedamili, što Ministerstva kultury Biełarusi arhanizoŭvaje konkurs na stvareńnie pomnika karovie.
Asabista mnie ŭ dušu zakrałasia takoje ŭražańnie, nibyta z nami, siabrami Sajuzu mastakoŭ Biełarusi, abychodziacca jak z bydłam.
Z adnaho boku, ničoha tut dziŭnaha, zvyčajny konkurs. Što nam, skulptaram, chiba ciažka źlapić karovu? My ŭsio možam. Košty na majsterni takija, što našy skulptary hatovyja na ŭsio: Lenina, Stalina, čorta łysaha, aby hrošy płacili. Adno, jak padać ruku takomu kalehu, jaki lapiŭ čorta łysaha? Ci moža, hetkaje pytańnie nie pavinna turbavać siabroŭ tvorčaha Sajuzu mastakoŭ Biełarusi?
A z druhoha boku, čamu my, biełaruskija mastaki nie možam paŭdzielničać u hodnych dziaržaŭnych konkursach na stvareńnie, naprykład, manumientaŭ Hieroju Nacyi Kastusiu Kalinoŭskamu? Bo ich niama. Bo Saviet ministraŭ Biełarusi da hetaj pary nie nazvaŭ centralnyja płoščy, vulicy, skviery, muziei, teatry ŭ našych haradach imionami Kastusia Kalinoŭskaha, Vasila Bykava, Uładzimira Karatkieviča, Łarysy Hienijuš. Bo Ministerstva adukacyi vydała novyja padručniki, pavodle jakich Kalinoŭski ličycca bandytam, što vystupiŭ suprać ułady (čužynskaje), a hierojem nazyvajuć jahonaha viešalnika (čužynca). Jakija buduć vyniki takoha «patryjatyčnaha» vychavańnia? Jak hramadzianinu, haspadaru krainy, abaraniać Radzimu? Na kaho jamu raŭniacca?
Ujavim dla prykładu davoli realnuju na siońnia situacyju. Siarednie-statystyčny hramadzianin bačyć, što pa vulicy jahonaha horadu, barani Boža, jeduć tanki sa ściortymi numarami, kročać zialonyja čałaviečki biez pahonaŭ, biez šeŭronaŭ. Jak reahavać jamu na hetuju vidavočnuju akupacyju? Napeŭna, tak, jak i naležyć patryjotu — biaźlitasna niščyć uzbrojenych čužyncaŭ! Tak pastupali našy patryjoty Kastuś Kalinoŭski, Tadevuš Kaściuška, Emilija Plater… Ale ci viedaje hetyja imiony naš hramadzianin? Ci bačyć ichnija pomniki na płoščach svaich haradoŭ i miastečak? Nie! Našyja płoščy zaniatyja pomnikami tolki adnamu čałavieku — čužyncu (Leninu). Ci stanie patryjot abaraniać Radzimu ad pryšłych čužyncaŭ, kali Radzima ŭžo zaniataja pomnikami čužyncu?
Funkcyja Ministerstva — vychoŭvać svaju nacyju, hurtavać svaich hramadzianaŭ vakoł nacyjanalnych kaštoŭnaściaŭ.
Nam kažuć, što Ministerstva kultury nie maje hrošaj. A ŭ dadzienym vypadku hrošy naźbirali dajarki mienavita dla pomnika svajoj karovie.
Ja nie maju pretenzii da dajarak. Nie maju ničoha suprać karovy. Našy skulptary vykonvajuć pomniki i babru, i ahurku. I heta nie dziva, takaja praktyka — zvyčajnaja źjava ŭ śviecie. Ale tut treba ŭvieści vielmi istotnuju remarku — u śviecie na ŭsich kantynientach (aproč Antarktydy) isnuje 1384 (!) pomniki Tarasu Šaŭčenku. Paśla hetaha śviet moža dazvolić sabie pomniki i bulbie, i žabie. A davajcie padličym, kolki manumientaŭ Hieniju Nacyi Janku Kupału? Paru štuk u Biełarusi i paru štuk za miažoju…
Ja prašu Ministerstva kultury, kali łaska:
1) spynicie hety haniebny konkurs na stvareńnie pomnika karovie;
2) pajdzicie ŭ narod, da dajarak, rastłumačcie im, što ŭ nas jość Honar Nacyi Vasil Bykaŭ, uhavarycie, pierakanajcie ich pieradać svaje sabranyja hrošy na ŭviekaviečańnie Čałavieka.
My — Narod, a nie bydła! Nam patrebny pomnik Bykavu, a nie karovie!
Z pavahaj,
siabra Sajuza mastakoŭ Biełarusi Hienadź Łojka
17 sakavika 2015 hodu
-
Bialacki ŭ tekście dla New York Times: Śviet nie pavinien śpisvać Biełaruś jak krainu, jakaja kančatkova adyšła ŭ śfieru ŭpłyvu Rasii
-
Hurnievič adkazaŭ Čachoviču: Ja nie pačuŭ ad Sieviarynca zaklikaŭ nienavidzieć
-
Čachovič adkazaŭ Sieviaryncu: Hamafobija — pradukt łahiernaha myśleńnia homo sovieticus, a nie chryścijanskaja kaštoŭnaść
Kamientary