Ispanka, jakaja piša pa-biełarusku, vydała ŭ Minsku zbornik vieršaŭ
Anhieła Eśpinosa Ruiz praz movu Kupały i Kołasa «sprabuje adšukać siabie».
Chiba ŭpieršyniu ŭ historyi našaj litaratury źjaŭlajecca kniha ispanki, jakaja piša pa-biełarusku. Anchieła Eśpinosa Ruiz raspaviała Jeŭraradyjo pra svoj niezvyčajny zbornik vieršaŭ «Rajal la mora».
Chaču adšukać siabie pa-biełarusku
22-hadovaja paetka pačała pisać vieršy na ispanskaj movie z 6 hadoŭ. Paźniej u jaje źjavilisia tvory na anhlijskaj i francuzskaj. Ciapier jość navat adzin vierš pa-ŭkrainsku. Biełaruskuju movu ispanka vyvučaje tolki z 2013 hoda.
Na pytańnie, čamu pieršaja kniha vychodzić mienavita pa-biełarusku, Anchieła adkazvaje tak:
«Asoba i charaktar źmianiajucca, kali ty pačynaješ pisać vieršy na inšaj movie. I ŭ hetaj knižcy ja chaču adšukać siabie pa-biełarusku. U hetych vieršach — častka mianie i majoj dušy».
«Rajal la mora» — heta adlustravańnie jaje asoby. Paetka naradziłasia ŭ Małazie. Usio žyćcio žyvie pobač z moram i z malenstva hraje na pijanina. «Navat kali ja pišu vierlibram, šukaju zaŭždy muzyku ŭ vieršach. Dla mianie muzyka — vielmi važnaja častka žyćcia».
Anchieła raspaviadaje, što farmavałasia na ispanskaj paetyčnaj tradycyi, patrapiła pad upłyŭ francuzskaha simvalizmu, i ŭ zborniku heta vielmi lohka zaŭvažyć. Ale kali pačynaje pisać pa-biełarusku, jaje styl źmianiajecca.
«Mnie skazali, što nichto tak pa-biełarusku nie piša, prynamsi, nichto značny ŭ biełaruskaj litaratury. Ja nie mahu skazać, što maja paezija blizkaja da inšaj biełaruskaj paezii», — charaktaryzuje svaju tvorčaść Anchieła.
Biełaruskaja mova — dobraja dla składańnia vieršaŭ
Anchieła šmat vyvučała biełaruskuju paeziju. Z kłasikaŭ asabliva joj padabajucca Kupała, Bahdanovič, Hienijuš. Z bolš sučasnaj paezii — tvory Baradulina. Taksama padabajucca vieršy Michaiła Bajaryna, Alaksieja Arciomava.
«Ja liču, što biełaruskaja mova vielmi miłahučnaja i dobraja dla składańnia vieršaŭ. Ja heta adrazu zaŭvažyła. Ja viedaju niedzie 9-10 moŭ. Jość movy, na jakich ja mahu lohka pisać vieršy, a jość, na jakich — nie. A pa-biełarusku vychodzić vielmi naturalna».
Čytačami hetaj knihi baču tych, chto šukaje novaje
Paetka bačyć čytačami svajoj knihi ludziej, jakija šukajuć niešta novaje. Jana adznačaje, što jaje paezija — «krychu dziŭnaja».
«Ja baču žyćcio simvałami. Ja pišu vielmi ščyra, heta dla tych, kamu pryjemna čuć praŭdu ŭ litaratury», — kaža dziaŭčyna.
Anchieła Eśpinosa Ruiz pakul nie viedaje, ci budzie pierakładać hetyja vieršy na ispanskuju, «ale ŭžo šmat chto cikavicca».
Litaratarka taksama pierakładaje biełaruskuju paeziju na ispanskuju movu. Siarod samych viadomych pierakładaŭ — kupałaŭskija «Malitva», «Voraham biełaruščyny» i «Biełaja jabłynia hromu» Baradulina.
Vierš sa zbornika «Rajal la mora»:
Horad
Lehienda abviaščaje, što dzieści jość horad,
Vosieńniu zołata i ahniu,
Dzie zima razrazaje pavietra, jak tysiača nažoŭ,
Pakidajučy kropli kryvi, ź jakich buduć raści kvietki
Viasny, jakaja zaŭsiody spaźniajecca.
Horad, jaki abmyvajecca uspaminam pra paŭnočnaje mora
Dy staradaŭnyja sny.
Dzieści jość horad, dzie treba prabačać nieba
Za jahonuju šeraść, za ščyraść.
Horad, kudy ŭśmieški iduć na śmierć,
Dzie chavajecca kachańnie pad biełaj koŭdraj,
A paezija pad ziamloj.
Horad, jaki vyžyŭ sto bitvaŭ,
Viercham na pieršabytnym kani.
Horad, dzie, być moža, žyvie toj čałaviek,
I hublajecca siarod sumnych, čužych tvaraŭ u metro,
I adnačasova bačyš, i nia bačyš.
Horad, dzie chtości znachodzić ščaście…
A chtości, nu, nia toje, praŭda, što ščaście,
Ale vielmi padobnaje adčuvańnie.
Hetaha dastatkova.
Zbornik vieršaŭ «Rajal la mora» ad siońnia možna nabyć u kniharni «Łohvinaŭ».
Kamientary