U Biełarusi da kanca 2016 moža źjavicca bolš za 10 tysiač novych bamžoŭ
Da kanca 2016 krainie pryjdziecca vyrašać składanaje pytańnie: što rabić ź jak minimum 10 tysiačami asacyjalnych hramadzian, jakija nie žadajuć płacić za žyllo. Vysialać na vulicu? Budavać dla ich niejkaje padabienstva načležak abo śpiecpasialeńnie? Pakul čynoŭniki nie ahučyli hetuju prablemu, ale zadumacca nad joj lepš by zahadzia.

Ciapier vysielić na vulicu — składana
U pieršym paŭhodździ staličnyja ŽREA nakiravali ŭ sud 40 iskavych zajaŭ ab prymusie ułaśnikaŭ kvater da adčužeńnia apošnich pa pryčynie zapazyčanaści pa apłacie žyllova-kamunalnych pasłuh zvyš za 6 miesiacaŭ. Prymusić niepłacielščyka-ŭłaśnika pradać kvateru i pahasić daŭhi možna. Miechanizm składany, ale jon užo adpracavany. Były ŭłaśnik vyrašaje sam — stanavicca bamžom abo na reštki hrošaj kupić domik u vioscy ci kvateru ŭ pryharadzie.
Ciažej było z žycharami niepryvatyzavanych kvater — dziaržaŭnaha žyllovaha fondu. Pakul dziaržava vymušana pierasialać ich u horšaje žyllo. Zhodna z art. 86 Žyllovaha kodeksa najmalnik, jaki maje biez pavažnych pryčyn 6-miesiačnuju zapazyčanaść za žyllova-kamunalnyja pasłuhi, padlahaje pierasialeńniu ŭ sudovym paradku ŭ žyłoje pamiaškańnie mienšaj płoščy abo jakoje sastupaje pa svaich spažyvieckich jakaściach, u tym liku za miežami dadzienaha nasielenaha punkta. Jašče na słychu toj vypadak, kali dvuch darosłych siaścior-minčanak vysielili z staličnaj trochpakajoŭki ŭ 16-mietrovy pakoj, tamu što tyja nie zachacieli apłacić nazapašanyja za paŭhoda 4,2 miljona doŭhu pa kamunałcy (darečy, pry pierasialeńni doŭh nie śpisvajecca, a pierakładajecca na novy asabovy rachunak). Prosta było vysielić niepłacielščykaŭ ź internataŭ — dazvalałasia na vulicu. A kab vysielić biez pradastaŭleńnia inšaha žylla asacyjalnych hramadzian navat ź dziaržaŭnaha žyłfondu, tyja pavinny byli nie tolki nie płacić, ale jašče i atrymać try «administracyjki», naprykład, za antysanitarny stan. Tak, naprykład, u hetym hodzie bamžami stała siamiejnaja para z doma 39 pa vulicy Śmirnova ŭ Minsku.
Ale z 1 lipienia 2016 hoda raźbiracca z daŭžnikami pa apłacie kamunalnych pasłuh buduć prosta. Usio niepryvatyzavanaje žyllo piarojdzie ŭ razrad arendnaha. Kali žychar na praciahu dvuch miesiacaŭ biez pavažnych pryčyn nie zapłacić pa rachunkach, to ź im majuć prava prosta skasavać damovu arendy. I kali nie vyzvalaje pamiaškańnie — vysielić pa sudzie. Naprykład, sioleta ŭ minskija sudy padadziena 22 pozvy ab vysialeńni niepłacielščykaŭ kamunalnych pasłuh z arendnych kvater, ź ich 9 zadavolenyja. I nijakich abaviazacielstvaŭ pa prystrojvańni asacyjalnaj asoby ŭ niejkaje žyllo. Vyklučeńni — niepłacielščyki z małaletnimi dziećmi. Dziaciej dziaržava vysialać na vulicu ni pry jakich abstavinach nie pavinna — spačatku praviadzie ŭsie nieabchodnyja pracedury pa kanfiskacyi niepaŭnaletnich ź siamji, jakaja ŭjaŭlaje niebiaśpieku.
Pieršyja damovy, kali zakanadaŭstva nie budzie źmienienaje, pačnuć skasoŭvacca da vosieni, pik vysialeńniaŭ budzie bližej da zimy.
Kolki budzie bamžoŭ i svabodnych kvater?
Pavodle dadzienych Ministerstva žyllova-kamunalnaj haspadarki, pazyki pa kamunałcy mienš za 6 miesiacaŭ jość u 153,6 tysiačy asabovych rachunkaŭ (u bolšaści svajoj — kvater). Čaćviortaja častka daŭžnikoŭ — najmalniki žyłych pamiaškańniaŭ dziaržaŭnaha žyłfondu. Kali ŭličyć, što dola niepryvatyzavanaha žylla ŭ nas mizernaja, možna zrabić vysnovu, što siarod hramadzian, jakija nie pažadali pryvatyzavać svajo žyllo, dola asacyjalnych dastatkova važkaja.
Zrešty, jość i ličby, što heta paćviardžajuć: siarod tych, chto nie žadaje płacić za kamunałku bolš za 6 miesiacaŭ 9,8 tysiačy najmalnikaŭ dziaržaŭnaha žyllovaha fondu, takija dadzienyja pryvodzić ministerstva ŽKH. Nie ŭsie samotnyja — pjuć ža i siemjami. Tak što havorka moža iści i ab 15 tysiačach patencyjnych asob biez peŭnaha miesca žycharstva.
I tut dźvie naviny: da kanca 2016-ha moža źjavicca armija bamžoŭ i kala 9-10 tysiač volnych arendnych kvater dla majučych patrebu ŭ palapšeńni žyllovych umoŭ.
Kudy ich?
Bolš za ŭsio patencyjnych bamžoŭ budzie ŭ Minsku. «Dziaržaŭnaja ŭstanova «Dom načnoha znachodžańnia asob biez peŭnaha miesca žycharstva» źjaŭlajecca dziaržaŭnaj ustanovaj sacyjalnaj abarony, pryznačanaj dla znachodžańnia ŭ im u načny čas asob, jakija nie majuć žylla i jakija stracili sacyjalna karysnyja suviazi», — skazana pra načležku na Vaŭpšasava.

Hety dom u Minsku adzin i zimoj zapoŭnieny. Jość centry časovaha znachodžańnia dla asob biez peŭnaha miesca žycharstva ŭ Viciebsku, Hrodnie, Oršy. Ale pryniać usich novych pastajalcaŭ zimoj jany nie zmohuć — u tym ža Minsku bamžoŭ bolš, čym łožka-miescaŭ na Vaŭpšasava.
Jak zapeŭnili ŭ MUS, centry dla hramadzian biez peŭnaha miesca žycharstva kuryruje ciapier Minpracy.
U Minbudarchitektury ździvilisia pytańniu, ci nie abmiarkoŭvajecca tema budaŭnictva niejkich pasieliščaŭ dla «novych» biazdomnych. I parekamiendavali źviarnucca ŭ ministerstva ŽKH. Tam pahadzilisia — prablema jość. I treba dumać, jak jaje vyrašać.
Nu i pra zakony
Kanstytucyja RB, artykuł 48.
«Hramadzianie Respubliki Biełaruś majuć prava na žyllo. Heta prava zabiaśpiečvajecca razvićciom dziaržaŭnaha i pryvatnaha žyllovaha fondu, sadziejničańniem hramadzianam u nabycci žylla.
Hramadzianam, jakija majuć patrebu ŭ sacyjalnaj abaronie, žyllo dajecca dziaržavaj i miascovym samakiravańniem biaspłatna abo pa dastupnaj dla ich płacie ŭ adpaviednaści z zakanadaŭstvam.
Nichto nie moža być advolna pazbaŭleny žylla».
Ale ŭ Kanstytucyi nie skazana, što rabić z tymi, chto nie choča płacić za žyllo.
Kamientary