Mama sałdata Koržyča prysutničała na dopytach fihurantaŭ spravy, navat prastytutki, jakuju vyklikali ŭ kazarmu
U razmovie sa Svabodaj maci zahinułaha ŭ Piečach sałdata Alaksandra Koržyča raspaviała, jak sustrakałasia z abvinavačanymi, kolki kaštavaŭ «ciełaachoŭnik» dla jaje syna ŭ vojsku, i čamu śledčyja nie adkazvajuć na jaje zvanki druhi miesiac.
Cieła pinčuka Alaksandra Koržyča znajšli na terytoryi vajskovaj častki ŭ barysaŭskich Piečach 3 kastryčnika 2017 hodu. Pieršapačatkova sprava razhladałasia jak šarahovy suicyd. Adnak paśla rozhałasu ŭ ŚMI i asabistaha ŭmiašańnia Alaksandra Łukašenki ŭ Śledčym kamitecie (SK) stvaryli asobnuju hrupu dla raśśledavańnia śmierci sałdata. Prezydent zahadaŭ, kab Śviatłana Koržyč — maci sałdata — atrymała dostup da niekatorych śledčych dziejańniaŭ.
Za kraty trapili kala 15 siaržantaŭ i aficeraŭ, kiraŭnictva častki Alaksandra Koržyča straciła svaje pasady, SK adnaviŭ raśśledavańnie inšych vypadkaŭ śmierci i traŭmatyzmu ŭ vojsku.
Maci nie atrymlivaje navinaŭ pra raśśledavańnie śmierci syna sa śniežnia
Adnak z časam navinaŭ pra raśśledavańnie hibieli Alaksandra Koržyča stała značnaj mieniej, terminy raśśledavańnia nieadnarazova padaŭžalisia. Apošni raz heta adbyłosia 6 lutaha. U toj dzień staršynia Śledčaha kamitetu Ivan Naskievič paviedamiŭ žurnalistam, što «padčas raśśledavańnia vyjavilisia novyja fakty niestatutnych dačynieńniaŭ jak u častcy, dzie zahinuŭ Koržyč, tak i ŭ inšych».
Jak stała viadoma Svabodzie, maci zahinułaha sałdata nie atrymlivaje navinaŭ pra raśśledavańnie śmierci syna sa śniežnia. Pa jaje słovach, śledčyja nie adkazvajuć na jaje telefanavańni, jaje bolš nie zaprašajuć na dopyty abvinavačanych. Śviatłana Koržyč raskazvaje, što joj udałosia daviedacca z razmovaŭ z abvinavačanymi ŭ śmierci syna, a taksama pra svaje čakańni ad raśśledavańnia.
«Pryjaždžała maci zatrymanaha aficera, pytałasia, za što jaje syn siadzić»
«Ja viedaju, što raśśledavańnie śmierci syna praciahnuli. Naskievič (staršynia Śledčaha kamitetu. — RS) skazaŭ, kali byŭ u Bieraści. Ale ja nijakich dakumentaŭ nie atrymlivała. Ja nia viedaju, da jakoha čysła, mnie nichto ničoha nie skazaŭ. Paviedamlałasia, što niejkija novyja fakty, a jakija? Apošni raz kantaktavała sa śledčymi ŭ kancy śniežnia. Pisała list, prasiła viarnuć mnie rečy syna. Tam telefony, inšyja asabistyja rečy. Ale mnie ničoha nie viarnuli, paviedamili, što da kanca śledztva nia mohuć addać. A ciapier ja zvaniu im, ale nichto nie zdymaje trubki. Dali numary mnie dla suviazi i nie adkazvajuć. Nie zdymajuć trubki. Ni ŭ SK, ni ŭ prakuratury. I sami nia zvoniać».
«Da mianie pryjaždžała maci zatrymanaha rotnaha aficera, znajšła niejak. «Za što moj syn pavinien siadzieć?», — pytałasia. Ja ŭ jaje ŭ adkaz spytała, za što moj hnić pavinien? Havaryła, što jaje synu zaraz za biaździejnaść pahražaje 12 hadoŭ. Ale ž jon usio adno vyjdzie, a moj…
Kaža, što jaje syn nie vinavaty, što za ŭsio major adkazvaŭ. Što ŭsie aficery saskočyli, a jaje syn zaraz budzie adkazvać za śmierć majho.
Ja joj adkazała, kab jany sami ciapier z usim hetym raźbiralisia. Chaj jaje syn za saboj usich ciahnie: pałkoŭnika, majora. Chaj hryzucca, jak vaŭki. Ja dumaju, jany tam usie hrošy atrymlivali. U kancy tydnia jany zabirali kartki i va ŭsich zdymali hrošy. Nie adzin Saša tam taki byŭ».
«Sałdat, jaki znajšoŭ Sašu miortvym, vykazvaŭ spačuvańni, płakaŭ»
«Ja ŭ praparščyka hetaha (adnaho z zatrymanych u spravie ab śmierci Koržyča. — RS) spytałasia na dopycie, jakoha banka ŭ jaho asabistaja kartka. A jon nia viedaje, jon užo zabłytaŭsia ŭ hetych kartkach… Ja dumaju, što kali b u ich nie było tam dobraha «dachu», to siaržanty «lacieli» b, prabačcie, adrazu… Na dopytach prysutničała jašče ŭ listapadzie. Vazili mianie i ŭ Piečy, i na dopyty siaržantaŭ, aficeraŭ na Vaładarcy. U ich tam u kožnaha svoj advakat, jany dobra padrychtavalisia. Advakat kamanduje: «Nie havary ničoha, maŭčy, maŭčy». Jany i maŭčać. Ničoha nia viedajem, ničoha nia bačyli, Sašu takoha z medroty pryvieźli».
«Ja bačyła taho sałdata, jaki znajšoŭ miortvym majho syna, mnie pryvozili jaho jašče ŭ listapadzie. Zdajecca, z Navinak albo ź SIZA. Jon byŭ nie ŭ sabie, padskokvaŭ. Pahavaryć adzin na adzin ź im u mianie nie było mahčymaści, prysutničaŭ śledčy. Pytańni možna było zadavać u miežach razumnaha. Jany jaho dapytvali, a ŭžo ŭ kancy ja mahła niešta spytać. Jon siadzieŭ, płakaŭ. Prasiŭ pryniać jaho spačuvańni. Havaryli, što jon maje niejkaje dačynieńnie (da śmierci Alaksandra Koržyča. — RS), była takaja infarmacyja… Hety chłopiec, jaki znajšoŭ Sašu, piać razoŭ paŭtaryŭ, što Koržyč sam nia moh zaleźci tudy, dzie paviesiŭsia. Havaryŭ, što kresła nie było na miescy, što padumaŭ, byccam visić manekien».
«Prastytutku mnie pryvodzili, pakazvali… U Śledčym kamitecie. Ja ździviłasia, što heta za žančyna. Akazałasia, jana maci traich dziaciej. Adzin z zatrymanych u spravie śmierci syna byŭ u jaje pieršym kachankam, jašče adzin — druhim. «Chto bolš zapłacić», — skazała jana mnie. Ja joj kažu: «Śmiełaja vy žančyna». Sašu jana nia viedała, navošta joj moj Saša. Joj treba toj, chto hrošy maje».
«Z praparščykam, u jakoha znajšli plastykavuju kartku Sašy, ja taksama havaryła. Spytała, čamu kartka syna była ŭ jaho. Adkazaŭ, što pazyčaŭ hrošy. A kartka ŭ jaho vypadkova zastałasia, u kišeni. Nia viedaŭ, što Saša mnie raskazvaŭ usio. I pra toje, što jaho kartka ŭ praparščyka, jaki joju kamunalnyja pasłuhi apłočvaŭ. Akazvajecca, praparščyk zdymaŭ kvateru ŭ Miensku, praskočyła takaja infarmacyja. Ja jamu i skazała pra heta, pra kamunalnyja pasłuhi. Jon adrazu źbiantežyŭsia, zakryŭ rot».
«U banku admovilisia davać vypisku z rachunku syna»
«Advakat adnaho z zatrymanych siaržantaŭ havaryŭ, što toj u Sašy byŭ jak ciełaachoŭnik, i Saša płaciŭ za heta. Akazvajecca, što ŭ armii prychodziłasia płacić ciełaachoŭniku, kab vyžyć. Kaža: «Saša zaklučyŭ sa mnoj damovu ab achovie». 20 rubloŭ takaja pasłuha kaštavała. Ja spytała ŭ jaho, čamu jon tady nia spraviŭsia z achovaj syna. Pahladzieŭ na mianie i skazaŭ, što addaść 20 rubloŭ. Ja kažu, mnie 20 rubloŭ nia treba, pryniasicie na mohiłki, pakładzicie na mahiłku…»
«Sama advakata nie najmała, navošta mnie advakat. Zaraz budu hladzieć. Ale vuń u Arcioma Baściuka maci jość advakat, a spravu zakryli».
«Pahladzim, jak jany śledztva paviaduć. Možna ž uziać bankaŭskuju kartku Sašy i pahladzieć ruch srodkaŭ. Tam ža ŭsio vidać. Možna było pa kamerach bankamataŭ pahladzieć, chto hrošy zdymaŭ. Ja sama pajšła ŭ «Priorbank», chacieła paprasić źviestki pa bankaŭskaj kartcy syna. Mnie tam nichto ničoha nia daŭ. Skazali, što Śledčy kamitet zabaraniŭ davać mnie vypiski. Pa telefonie taksama nie dali».
«Ja nie mahu ŭsio raskazać, napeŭna. Ale kali pabačyła ŭsich hetych siaržantaŭ, to padumała, dzie jany ich tolki sabrali? Chto ich vychoŭvaŭ? Ni adukacyi, aničoha. Adzin tolki vykazaŭ spačuvańni. Ja zapytałasia, ci nie sprabavali jany niejak vyratavać Sašu, dapamahčy jamu? Adkazaŭ, što vyklikali kapitana i bolš ničoha nia viedajuć. Potym ja z kapitanam razmaŭlała, jon kaža, što ŭ jaho 2000 padnačalenych i jon ničoha nia viedaje, a Sašu majho ŭ vočy nia bačyŭ».
«Zabojstva ŭ Mahilovie za noč raskryŭ. Pahladzim, jak zaraz raźbiarecca»
«Kali b zatrymanych siaržantaŭ dobra ŭziali, to, ja dumaju, jany b usio raskazali. Što i jak tam było. Da mianie padychodzili na pachavańni i skazali, što my, maŭlaŭ, baimsia raskazvać, ale adzin ź siaržantaŭ prychodziŭ da Sašy ŭ medrotu i skazaŭ, što jon pavinien im hrošy za jaje. Za 10 dzion medroty — 150 rubloŭ. Ujaŭlajecie? I heta armija».
«Ja hieneralnamu prakuroru havaryła, što kali b u jaho zabrać telefon i pasadzić u padvał biaź ježy, biez vady, to jak by jon zaśpiavaŭ? Jany majho syna zakinuli ŭ padvał pabitaha, a potym pasłali adnaho pahladzieć, žyvy jon albo nie, ja tak dumaju. Voś tamu ŭ ich takija versii, što ŭ 17 hadzin znajšli, a ŭ 17.40 tolki paviedamili ŭ Barysaŭ. Tam usio pakryta ciemraj. Ja dumaju, što zamiašany ŭvieś aficerski skład».
«Mnie havaryli, što sprava na asabistym kantroli, što buduć dapamahać. Ale nichto ničym nie dapamoh. Chadziła ŭ vajenkamat, jany chacieli daviedku ab składzie siamji. Spytała ŭ vajenkama, navošta ja syna adpraŭlała ŭ armiju? Adzinaha syna, havaru, zabrali ŭ maci. Kab jaho parvali na kuski? Hladzieŭ na mianie, apuściŭ vočy… Usie maŭčać, čakajuć».
«Prychodziła da mianie delehacyja žančyn, čyje dzieci słužać. Skazali, što moj syn — hieroj, što vyratavaŭ inšych sałdat. Što jamu abelisk treba pastavić. Ja kažu: «Staŭcie». Ja ž, jak praparščyk, nia budu z praciahnutaj rukoj chadzić hrošy źbirać na abelisk».
«Asabistaja sprava na Sašu lažała ŭ pałkoŭnika. U mianie ŭsio zapisana, što jany havaryli. Kažuć, tajna śledztva. Što mnie tajna śledztva? Sprava ŭ hałoŭnakamandujučaha, čakajuć, što jon skaža. Vuń zabojstva ŭ Mahilovie za noč raskryŭ. Skazaŭ, što samyja žorstkija miery buduć pryniatyja. A jakija miery? Adchilili pałkoŭnika. Heta što, buduć spravu spuskać na tarmazach? Hałoŭnakamandujučy skazaŭ, što raźbiarecca. Nu pahladzim, jak jon raźbiarecca».
SK: raśśledavańnie praciahvajecca
Jak paviedamili Svabodzie ŭ Śledčym kamitecie, raśśledavańnie spravy Alaksandra Koržyča praciahvajecca, novaja infarmacyja budzie daniesienaja da hramadzkaści adrazu, jak tolki heta budzie mahčyma.
Tolki žminda i lanivy nie padtrymlivaje «Nivy»! Vy možacie za chvilinu padtrymać «NN» padachodnym, nie patraciŭšy ni kapiejki svaich5
Kamientary