Što pačytać uletku?

Raman pra suvorych finskich chłopcaŭ, viadoma!

1. Haračy šviedski fin

Mikael Nijemi ŭ Skandynavii čałaviek znakamity: jaho pierakładajuć i pieravydajuć. Apošnimi hadami ŭ skandynaŭskich kaviarniach, elektryčkach i parkach možna ŭbačyć ludziej, jakija pachichikvajuć, paśmiejvajucca, a to i ščyra rahočuć. Pryčyna niabačanaj u tych šyrotach niastrymanaści ŭ pačućciach — žoŭtaja knižyca, satyryčny raman «Papularnaja muzyka ź Vituły». Tut malaŭniča i sakavita apisana, jak naščadki staražytnych saamaŭ pjuć brahu navypieradki, jak surovyja finskija dziady i mužyki, pajšoŭšy ŭ zakład, zaciata siadziać u paryłcy da biesprytomnaści i pieramohi. Jak u zabytym Boham finska-šviedskim pamiežžy padletkaŭ ačaroŭvajuć zyki «Bieatles» i spakuślivyja adnakłaśnicy.

Mikael Nijemi siadzić na dvuch kresłach i nie šmanaje. Jamu možna, jon z pamiežnaha haradka Pajała: tam pa-šviedsku razmaŭlajuć ź finskim akcentam, a pa-finsku sa šviedskim. Nijemi heta ŭmieła ekspłuatuje: ciapier čytajučy jaho knihu, u Šviecyi dumajuć, što śmiajucca ź finaŭ, a ŭ Finlandyi — z hramadzianaŭ Šviecyi.

2. Proci licha na ŭzhoračku

«My byli nikim. I baćki našy byli nikim. Našyja prodki byli pustym miescam i nia mieli nijakaha značeńnia dla šviedskaj historyi…», — piša ŭ svaim ramanie Mikael Nijemi.

Mikael Nijemi — hołas biezhałosych. Radyjostancyja, što viaščaje z Paŭnočnaha polusa. Adkinuŭšy humar i viesiałość apaviadańnia, «Papularnaja muzyka ź Vituły» — chutčej «Listy ź lesa», amal dakumientalnaja praŭda pra kraj niesamavity, niezamožny, dzie žycharam brakuje duchu. Nijemi apisaŭ-apiajaŭ nieprykmietny łapik ziamli, adstałuju šviedskuju pravincyju Turnedalen, jakaja ŭ školnym atłasie nadrukavanaja apošniaj samymi drobnym maštabam. I prypiačataŭ: «Kab prabicca ŭ ludzi ŭ Turnedalenie sposab adzin — źjechać».

Sam ža Nijemi pajechaŭ, kab viarnucca. Paśla škoły mihravaŭ na inšy bok vielizarnaj Šviecyi, dzie pražyŭ 20 hadoŭ: pracavaŭ elektrykam, scenarystam dla dziciačych kanałaŭ, ale zrabiŭsia papularnym tolki, kali napisaŭ pra svoj Turnedalen. Viarnuŭsia ramanam, kab raskaturchać śviet natatkami pra bahaćcie niaŭradlivaha. I, davieści, što kaštoŭnaść čałaviečaha žyćcia nie ŭ vonkavych akaličnaściach, a ŭ… čymści inšym.

3. Nijemi dumaje pra Biełaruś

Padčas letašnich tradycyjnych biełaruska-šviedskich sustreč u Minsku i Pinsku vystup Mikaela Nijemi daliboh adpaliŭ. Jon niazmušana i bieź cieniu nieprystojnaści pračytaŭ sa sceny raździeł z ramanu, dzie apavioŭ, jak u zaśniežanych hornych pieravałach prasikaŭ sabie šlach na volu, prapiajaŭ pa-finsku zastolnyja pieśni dy niepasredna vykazaŭsia nie tolki pra skandynavaŭ, ale i pra biełarusaŭ.

«Naša litaraturnaja sustreča ŭ Minsku doŭžyłasia amal čatyry hadziny i nichto ź biełaruskich hledačoŭ nie aburyŭsia i nie syšoŭ, — kaža Mikael. — Ja pa ščyraści vašamu takomu chryścijanskamu ciarpieńniu mocna ździŭleny. U nas u Šviecyi takich ciarplivych i ŭvažlivych ludzi vy nie sustreniecie, asabliva na litaraturnych viečarynach. Uvohule, usio tut ździŭlaje — biezumoŭna, u mianie jak u piśmieńnika ŭ Biełarusi nazapasiłasia matarjału dla svaich budučych tvoraŭ».

Sakret takoj maŭklivaści moža być u tym, Mikaele, što vaš raman dla nas vielmi daścipnaja i svoječasovaja kniha.

Michael Nijemi. «Papularnaja muzyka ź Vituły». Minsk: «Łohvinaŭ» (sieryja «Kniharnia «Naša Niva») - 2010. 314 s. 750as.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0