Kreml biez šumu i pyłu prasoŭvaje svaje prajekty złučeńnia «postsaŭka». Miakka ŭhavorvaje partnioraŭ — Kazachstan i Biełaruś. Navat u ekśpiertaŭ źlohku jedzie dach ad bahaćcia intehracyjnych novaŭtvareńniaŭ.Tak, u druhoj pałovie listapada prezidenty troch krain Mytnaha sajuza pavinnyja padpisać damovu ab Jeŭrazijskaj ekanamičnaj kamisii.
U suviazi z hetym Dźmitryj Miadźviedzieŭ 26 kastryčnika telefanavaŭ biełaruskamu kalehu. Raniej u Minsku hetaje ž pytańnie vyrašaŭ z Alaksandram Łukašenkam śpiecpradstaŭnik rasijskaha prezidenta Viktar Chryścienka. Postfaktum jon paviedamiŭ, što sustreča «ŭ niejkaj stupieni padviała bazis, rysu pad poŭnym uzajemarazumieńniem pamiž Rasijaj i Biełaruśsiu ŭ pohladach na hety novy orhan».
Novy orhan vyraście z Kamisii Mytnaha sajuza i pavinien pačać pracu z 1 studzienia nastupnaha hoda, heta značyć z zapuskam AEP. A naohuł heta, treba razumieć, niejki pravobraz urada budučaha Jeŭrazijskaha sajuza (pa matrycy Jeŭrakamisii). Kali, viadoma, hetamu prajektu Pucina nakanavana realizavacca, u čym šerah biełaruskich niezaležnych ekśpiertaŭ mocna sumniajucca.
Ružy ŭ prajekcie, šypy ŭ natury
Naš abyvatal, napeŭna, zusim zabłytaŭsia ŭ hetych strukturach. A chutčej za ŭsio za žanhlavańniem małavyraznymi abrevijaturami prosta nie sočyć. Heta ž nie kurs u abmieńnikach i nie ceny ŭ praduktovym.
Miž tym novyja intehracyjnyja prajekty ŭžo najechali na apalityčnych biełarusaŭ śvincovymi mytami na impartnyja aŭto. Taryf padniaty, kab dahadzić rasijskamu aŭtapramu.
Ciapier voś vyśviatlajecca, što i sami ŭvaznyja myty ŭ mytnaj trojcy dzielacca kryva. Pavodle słovaŭ ekśpiertaŭ, u kazachaŭ, naprykład, impart na dźvie traciny šery (heta značyć, partnioram ničoha adšpilvać nie treba), Biełaruś ža praktyčna ŭsio afarmlaje aficyjna i na hetaj sumlennaści stračvaje niemałyja hrošy.
Skieptyki burčać, što heta tolki kvietački. Aficyjnyja ž lidary spaborničajuć u malavańni kazačnych pierśpiektyvaŭ jeŭrazijskaj intehracyi. Uśled za Pucinym i Łukašenkam na hetuju temu šyroka i kanceptualna vykazaŭsia Nursułtan Nazarbajeŭ.
Kali biełaruski kiraŭnik užyŭ vyraz «intehracyja intehracyi», to kazachski partnior nie mienš patetyčna zajaŭlaje, što «Jeŭrazijski sajuz — heta miehaprajekt, što adpaviadaje składanym vyklikam sučasnaści i budučyni» i što «jon maje ŭsie šancy stać arhaničnaj častkaj novaj suśvietnaj architektury».
Hučyć horda, ale niezrazumieła, adkul što voźmiecca.Nichto nie patłumačyŭ, za košt čaho davoli adstałyja, ščyra kažučy, krainy raptam irvanuć i pakažuć suśvietnym lidaram.
Nichto nie rasšyfravaŭ mietodyku, pavodle jakoj vyvodziacca šalonyja (mienš čym na miljardy dalaraŭ lik nie idzie) ličby budučaha profitu ŭdzielnikaŭ prajekta. Zakradajecca padazreńnie, što mietodyka staraja — z palca abo sa stoli.
Lebiedź, rak i ščupak
Na dumku Valeryja Karbaleviča, ekśpierta analityčnaha centra «Stratehija» (Minsk), «jašče vialikaje pytańnie, ci budzie AEP naohuł funkcyjanavać». Bo ŭ jaho ramkach treba banalna ŭzhadniać makraekanamičnuju palityku, adznačyŭ analityk u intervju dla Naviny.by.
Biełaruskaje ž kiraŭnictva, jak viadoma, pryzvyčaiłasia kiravać ekanomikaj i finansami biez usialakich tam ukazaŭ. Dy i pry žadańni jak, naprykład, utrymać inflacyju va ŭzhodnienych ramkach, kali biełaruskaja madel pajšła ŭraznos? I jak karać, kali paramietry parušanyja?
Voś užo ciapier Minsku davodzicca ŭprošvać partnioraŭ, kab u paradku vyklučeńnia dazvolili jašče hadoŭ piać adbirać u eksparcioraŭ 30% valutnaj vyručki (akazałasia, u AEP takuju daninu dziaržavie brać zabaroniena).
Ź inšaha boku, Rasija, prapuskajučy mima vušej stohny Minska nakont «roŭnaha dostupu», nie daje raskułačvać siabie na pastaŭcy enierhanośbitaŭ.
Karaciej, staraja pieśnia pra vyklučeńni, vyniasieńni za dužki roznych adčuvalnych pazicyj pahražaje stać biaskoncaj.
— reziumuje Karbalevič.«Dvaccacihadovy dośvied postsavieckaj intehracyi pakazaŭ, što stvareńnie niejkich instytutaŭ i zaklučeńnie damovaŭ zusim nie harantujuć, što ŭsio heta budzie pracavać»,
Pavodle jaho prahnozu,
i ŭ ramkach novych prajektaŭ partniory buduć vykonvać abaviazańni chiba što vybaračna, u asnoŭnym — kali heta vyhadna.
U svaju čarhu,
Ekśpiert prahnazuje, što «Pucin jak dziudaist budzie ŭ hetym pytańni daciskać».
Zrešty, chakieist Łukašenka viedaje, jak vyślizhvać ad siłavych pryjomaŭ i rabić padmannyja ruchi. Pakul, na dumku Valeryja Karbaleviča, biełaruski kiraŭnik vyrašaje čysta taktyčnyja zadačy: čamu b i nie raskrucić Kreml na pierniki, nachvalvajučy jaho prajekty?
Inšaja sprava, što intehracyja pa pryncypie «chto kaho pierachitryć» naŭrad ci pajedzie daloka.
Dyktatury nie intehrujucca
Narešcie, vidavočna voś što: u prahramnych zajavach troch
Vy skažacie: hrošy nie pachnuć, nikudy jeŭrapiejcy nie padzienucca! Ale voś vam śviežy prykład: «Dojče Bank» i «BNP Paryba» pad ciskam pravaabaroncaŭ admovilisia ad supracoŭnictva ź Minskam — mienavita tamu, što ad jaho ŭsio macniej tchnie z palityčnaha i maralnaha punktu hledžańnia.
«Paśpiachovaj moža być tolki intehracyja ekanamična raźvitych krain z demakratyčnaj sistemaj», — kaža Valeryj Karbalevič. Tamu ES — paśpiachovy prykład, tłumačyć surazmoŭca Naviny.by, a voś u Afrycy, Łacinskaj Amierycy, na prastory SND intehracyjnyja prajekty buksujuć, hłuchnuć.
Vy spytajecie, pryčym tut demakratyja? A sprava ŭ tym, što dyktatury intehrujucca «jak mokraje haryć», kažučy biełaruskaj idyjomaj.
«Dyktatury schilnyja mienavita da zakryćcia miežaŭ, kab nichto nie vychodziŭ i nie ŭciakaŭ»,— rastłumačyŭ «Biełsatu» rasijski palityk Barys Niamcoŭ.
Pavodle słovaŭ Valeryja Karbaleviča, demakratyja patrebnaja jak bazavaja ŭmova intehracyi dla taho, «kab kiraŭniki krain nie bajalisia addavać častku ŭłady nadnacyjanalnym orhanam».
Sapraŭdy, kali palityki zvykli da padziełu ŭładaŭ i ratacyi kiroŭnych elit unutry svajoj krainy, to delehavańnie častki paŭnamoctvaŭ intehracyjnaj nadbudovie nie ŭjaŭlajecca katastrofaj (što nie vyklučaje viazkaha handlu i abarony nacyjanalnych intaresaŭ).
Dyktataru ž zaŭsiody zdajecca, što padstupnyja partniory z kryvymi ŭśmieškami ŭžo padpilvajuć ciškom nožki jaho trona.
Zachad nad bałotam
Zrešty, kali intehracyju inicyjuje Kreml, antyimpierskija fobii abudžajucca i ŭ apazicyi postsavieckich krain. Maŭlaŭ, viedajem hetyja zvyčki, miakka ściele, dy ćviorda spać.
I pakul Maskva
de-fakta nie pakazała pryvabnaj madeli prahresiŭnaj intehracyi. Nie stała mahnitam dla askiepkaŭ SSSR. Rytoryka pryhožaja, ale jak šyła ź miaška vyłazić hieapalityka — usio toje ž «źbirańnie ziemlaŭ».
Inšaja sprava, što paśla vybaraŭ
Dla samoj Rasii (jakoj daj Boh u svaich miežach paradak navieści!), jak i dla bahataha resursami Kazachstana, heta nie śmiarotna. Ukraina, jakuju Maskva ciapier uzmocniena svataje, u takim vypadku adviažacca i pojdzie zbližacca ź ES.
U biełaruskaha ž kiraŭnictva nijakaj stratehii, vidać, niama naohuł. Pad Kreml nie chočacca, a Jeŭropie my takija nie patrebnyja. Tupik, hibieńnie. Zachad nad bałotam.
-
«Mnie kazali: ty havoryš jak kanadski emihrant». Siarhiej Šupa raskazaŭ pra Vilniu 90-ch, paraŭnańnie litoŭskaj litaratury ź biełaruskaj i adroźnieńni pamiž narodami
-
Łukašenka pavodzić siabie ŭ «makdonaldsie» jak u savieckaj stałoŭcy. I dumaje, što heta kruta
-
Pucin užo pavinšavaŭ Madžtabu Chamieniei, a Łukašenka nie. Čaho čakaje?
Ciapier čytajuć
«Čamu ja pavinien dakazvać, što nie darmajed?» Pradprymalnika z Homiela pamyłkova zapisali ŭ niezaniatyja — jon daviedaŭsia tolki paśla vializnych rachunkaŭ za kamunałku
Kamientary