Paźniak: Nam važny naš narod, a nie Zachad i nie Maskva

Navumčyk: Zdajecca, u 1997-ym hodzie Vy ŭpieršyniu zajavili pra namier Rasiei ŭziać pad kantrol biełaruskuju majomaść – pradpryjemstvy i transpartnuju infrastrukturu. Pamiataju, što šmat kim heta ŭsprymałasia nia prosta krytyčna, ale i iranična, i lejtmatyvam takoha staŭleńnia była fraza «Dy kamu patrebna niešta ŭ Biełarusi?». Akazałasia – patrebna, i voś siońnia «Hazprom» robicca ciapier užo poŭnym, na 100 adsotkaŭ, uładalnikam «Biełtranshazu». Što budzie nastupnym?

Paźniak: Nia maje značeńnia, što budzie nastupnym. Istotna toje, što nastupnaje — budzie.

Tut treba ŭličvać zadaču Maskvy, stratehiju, raźličanuju na peŭny čas. Rasiejskaj — pa planie Maskvy — pavinna stać usia biełaruskaja majomaść i nieruchomaść, pierš za ŭsio ziamla. Rasiejskaj pavinna stać našaja infrastruktura i našaja rabočaja siła. Na pierachodny peryjad zachoŭvajecca fikcyja asobnaj dziaržavy z satrapam na čale, na jakoha budzie skidvacca adkaznaść. Satrapija spatrebicca najpierš dla taho, kab vyniščyć nacyjanalna-etničnyja asnovy biełaruskaha naroda i źmianić nasielnictva. Paśla hetaha adpadaje nieabchodnaść nazvy "Biełaruś" i najaŭnaści asobnaha dziaržaŭnaha ŭtvareńnia. Na hetym etapie pavinien stacca finał histaryčnaj vajny i realny kaniec Vialikaha Kniastva Litoŭskaha.

Nastupnaj «raspracoŭkaj» stanie Polšča.

Usiu hetuju palityku, jakaja robicca na našych vačach, apantana padtrymlivaje rasiejskaje hramadztva i tak zvany ruski narod, jaki sam znachodzicca na stadyi vymirańnia.

Što da «Hazpromu» i «Biełtranshazu», dyk rasiejcy razumiejuć, što hetaja ździełka — niezakonnaja. Spadziavańni tolki na źniščeńnie Biełarusi. Kali ž Biełaruś zastaniecca, vyzvalicca ad režymu i adrodzicca — «Biełtranshaz», i nia tolki «Biełtranshaz», budzie viernuty biełaruskamu narodu. Dakładniej, Biełaruś pa pravu sama zabiare svajo.

Navumčyk: Vykazvajucca mierkavańni, što stvarajemy pa inicyjatyvie Pucina tak zvany «Eŭrazijski sajuz» — maje ŭ značnaj stupieni prapahandyscki charaktar, z ulikam chutkich prezydenckich vybaraŭ u Rasiei i nastalhii značnaj častki rasiejskaha elektaratu pa SSSR. Jak Vy aceńvajecie perspektyvy takoha ŭtvareńnia?

Paźniak: Rasiejskaja palityka — ekstensyŭnaja, ahresiŭnyja i imperskaja. Jana kankretnaja. U joj nikoli nie było ničoha pustoha, prapahandysckaha. Prapahanda vykarystoŭvajecca dziela śćviardžeńnia kankretnaj mety. I kali hetaja kankretnaja meta raspracoŭvajecca, rasiejcy puskajuć słych, što heta, maŭlaŭ, niesurjozna, što heta «pijarski» chod i h.d. Heta ŭsio — prapahanda dziela advodu vačej, a na samoj spravie ŭsio nia tak. Takim čynam dasiahajecca meta. Eŭrazijski sajuz — čarhovaja avantura, uźnikłaja ŭ kramloŭskich mazhach. Jana hetkaja ž kankretnaja, jak avantura aŭhanskaj vajny, invazii ŭ Čechasłavaččynu, napadu na Hruziju ci pavarotu ŭstyč sybirskich rek.

Nia treba aceńvać rasiejskuju palityku z punktu hledžańnia racyjanalnaj narmalnaści. Ci nienarmalnaści. Nia treba imknucca zrazumieć Rasieju rozumam. Treba viedać adno: što hetuju avanturu jana budzie ažyćciaŭlać. Sam praces ažyćciaŭleńnia takoha rasiejskaha praduktu palityki budzie drennym dla ŭsich. Navat kali avantura pravalicca.

Kali ž ujavić, što novy «sajuz» jany zrobiać, dyk heta stanie kancom tolki dla Biełarusi. Kazachstanu rasiejskaja palityka ni pa čym — jany sami resursnaja kraina, a Nazarbajeŭ nia niščyć svaju nacyju, kulturu, movu i vandroŭnuju historyju. (U dužkach zaŭvažu, što ŭ hetym sensie pastuchi aviečak i vandroŭniki ŭ stepach majuć lepšuju perspektyvu, čym pa-čužomu adukavanyja spadkajemcy vialikaj cyvilizacyi — Vialikaha Kniastva Litoŭskaha).

Navumčyk: Hod tamu ŭ svaim videablohu rasiejski prezydent Miadźviedzieŭ aburaŭsia pavodzinami Łukašenki i kazaŭ pra parušeńni pravoŭ čałavieka ŭ Biełarusi, adznačyŭšy, miž inšym, što Kramlu nie abyjakavy i los źnikłych palitykaŭ. Paśla hetaha byli padziei 19 śniežnia, masavyja źbićci i masavyja aryšty, sudy i prysudy, apošni, tolki što — pravaabaroncu Bialackamu. My viedajem rezka nehatyŭnuju reakcyju mižnarodnaj supolnaści. Čamu maŭčyć Maskva?

Paźniak: Maskva maŭčyć tamu, što i 19 śniežnia, i zdača Bialackaha — heta jość sprava jaje ruk.

Eŭropa pierad rasiejskaj palitykaj vyhladaje nia prosta durnoj, ale — vielmi durnoj. Ale nie, papraŭlusia tak: nievylečna durnoj. Jana nikoli nie parazumnieje. Heta majo ćviordaje pierakanańnie, abapiertaje na faktach.

Miadźviedzieŭ dazvoliŭ sabie skazać pra pravy čałavieka ŭ Biełarusi, tamu što Kreml pravodziŭ u minułym hodzie kampaniju dyskredytacyi Łukašenki ŭ Rasiei, na rasiejskim palityčnym rynku. Heta rabiłasia adnačasna z adsiakańniem Łukašenki ad Zachadu, i papiaredničała avantury 19-ha śniežnia, jakaja zaranioŭ rychtavałasia, pra heta viadoma było ŭžo ŭ žniŭni. Tamu razam z nazyvańniem jaho «chrosnym baćkam» pahavaryli i pra pravy čałavieka. Zaŭsiody znojducca ludzi, jakija ŭ takoje pavierać.

Navumčyk: Vierniemsia da minułych prezydenckich vybaraŭ. Hod tamu Vy zaklikali da bajkotu i kazali, što ŭdzieł u vybarach budzie «na ruku» Łukašenku i Maskvie. Siońnia Vy zastajeciesia pry svaim mierkavańni, ci, ŭsio ž, bačycie va ŭdziele ŭ tych vybarach niejkija stanoŭčyja baki?

Paźniak: Jakaja b nie adbyłasia padzieja, u joj zaŭsiody (pry žadańni) možna znajści i drennyja, i dobryja baki. Ale tut sutnaść u tym, što dobra było b, kab takoj padziei ŭvohule nie adbyłosia. Taja kancepcyja zmahańnia, jakuju prapanuju ja, daje inicyjatyvu ŭ ruki hramadztva i absiakaje, padviešvaje režym.

Toje, što zrabili tak zvanyja kandydaty ŭ prezydenty, dzieviać asobaŭ, dało mahčymaść Łukašenku lehitymna sfalsyfikavać vybary i niezakonna ŭtrymacca va ŭładzie. A Maskvie — spravakavać paboišča 19 śniežnia, prytym rukami svajho satrapa. I potym inśpiravać razhrom nacyjanalnaj hramadzianskaj supolnaści ŭ Biełarusi. Voś vynik palityčnaj durnoty tak zvanych kandydataŭ u prezydenty, jakija sami ž stali pieršymi achviarami hetaha razhromu. Pra umoŭna-stanoŭčyja baki takoj palityki ŭ narodzie kažuć: «Nia varta aŭčynka vydziełki».

Usie vyhody atrymała Maskva. Pierš čym zahnać satrapa ŭ Aziju, joj treba było zadušyć biełaruskija siły, kab paralizavać nacyjanalnaje supraciŭleńnie, i rasčyścić darohu da bieskanfliktnaha zachopu Biełarusi, heta značyć — uciahnuć našu krainu ŭ svaju imperyju šlacham palityčnych manipulacyjaŭ i ekanamičnaj vajny. Pry tym usio heta, paŭtaraju, robicca rukami Łukašenki, jaki, chapajučysia za ŭładu, viadzie svaju represiŭnuju vajnu ź biełaruskim narodam.

Tut jašče dadam, što ŭsio heta nieadnarazova było skazana i paŭtorana zadoŭha da vybaraŭ 2010 hodu. Na žal, nacyjanalna-ślapyja — nia bačać, nacyjanalna-hłuchija — nia čujuć. Niezdarma my ŭvieś čas havorym pra nacyjanalnuju aśvietu hramadztva.

Navumčyk: Ci zastajecca ŭ Zachadu šaniec pavialičyć upłyŭ na Łukašenku i ŭ čym, na Vašu dumku, jon palahaje?

Paźniak: Nijakaha šancu ŭ Zachadu niama. Bo jon jaho nikoli surjozna nie šukaŭ i nie šukaje. Zachad zakłapočany dačynieńniem z Rasiejaj. Zrazumiejma narešcie: «Nichto nia stanie pamirać za Hdańsk». Treba lubić svajo i siabie, i za heta stajać. U 1991 hodzie nia tolki Maskva - uvieś Zachad byŭ suprać našaj Niezaležnaści. Tym nia mienš my, Narodny Front, ščyra kažučy, čchali na ichnija mierkavańni. My abapierlisia na svoj narod i zdabyli Niezaležnaść, jakuju Zachad vymušany byŭ pryznać. Tak robicca nacyjanalnaja palityka. Dla nas važny naš narod, a nie Zachad i nie Maskva.

Navumčyk: U hety momant i ŭ karotkaterminovaj perspektyvie — ci moža biełaruskaje hramadztva supraćstajać bolš ščylnamu ŭciahvańniu Biełarusi ŭ arbitu intaresaŭ Maskvy?

Paźniak: Moža. Moža, ale dla hetaha treba vykanać tolki adnu zadaču. Łukašenka nie pavinien być va ŭładzie. Jon nie pavinien być, kateharyčna, biezumoŭna i kančatkova. Kali hetaja zadača nia budzie ažyćcioŭlena, tady budzie vykanana zadača Maskvy, pra jakuju ja kazaŭ u pačatku. Treciaha šlachu, jak niekatoryja dumajuć, nia budzie. Jaho nie isnuje.

Navumčyk: A jaki šlach adchileńnia Łukašenki ad ułady?

Paźniak: Zaraz narod staić pierad alternatyvaj: albo jon svaju svabodu i Niezaležnaść abaronić, albo plany Maskvy mohuć być vykananyja, i jon ich stracić. I kluč da ŭsiaho — ułada Łukašenki. Tamu ŭsie sposaby — a sposaby jość zakonnyja — usie sposaby prydatnyja. Dyk voś, zakonnyja sposaby daje sama kanstytucyja. I hetym šlacham treba iści.

• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0
• 0