PALITYKA

PALITYKA

Źjezd partyi indyvidualistaŭ

VI źjezd Abjadnanaj hramadzianskaj partyi pakinuŭ kiraŭnika na svaim miescy. Anatol Labiedźka zastaŭsia staršyniom. Jahonymi namieśnikami stali Alaksandar Dabravolski, Vasil Šłyndzikaŭ, Jarasłaŭ Ramančuk i Siarhiej Alfier. Apošni źmianiŭ biznesmena Paŭła Daniejku, što padaŭ u adstaŭku sam.

Danejku ŭ kiraŭnictvie AHP ličyli zanadta aktyŭnym, “niekiroŭnym”. Jaho źmianiŭ čałaviek bolš pradkazalny. Palityčnaja dziejnaść Siarhieja Alfiera pačynałasia ŭ BNF. Apošnim časam jon pracavaŭ u Centry kanstytucyjanalizmu i paraŭnalna-pravavych daśledavańniaŭ. Jaho viedajuć jak vialikaha patryjota Biełarusi.

Prablema AHP, jak i liberalnych partyj u inšych krainach byłoha saclahieru, u vuzkaści sacyjalnaj bazy. Pa vialikim rachunku, jana zastajecca partyjaj-klubam palitykaŭ-indyvidualistaŭ i ekanamistaŭ-liberałaŭ. Siaredniaja klasa ŭ Biełarusi mizernaja. Adstaŭnych čynoŭnikaŭ u partyi šmat, a pryniać palityku bujnych biznesmenaŭ kštałtu Daniejki AHP nie hatovaja.

Akramia Anatola Labiedźki, na pasadu kiraŭnika partyi samavyłučyŭsia 69-hadovy čerykaŭski pensijaner Šaraburka. 26 hałasoŭ, padadzienych za jaho (za Labiedźku — 157), pakazali, što, akramia indyvidualistaŭ i liberałaŭ, u AHP nie brakuje i prosta vypadkovych ludziej, a aŭtarytet lidera daloka nie absalutny.

Mikoła Buhaj

Kanferencyja patryjotaŭ

U minułuju niadzielu ŭ Miensku za začynienymi dźviaryma prajšła “kanferencyja patryjatyčnych arhanizacyjaŭ”.

Ideja takoj kanferencyi naležyć biełaruskaj nacyjanalistyčnaj arhanizacyi “Kraj”, jakaja abvieściła pra jaje padrychtoŭku jašče pry kancy minułaha hodu. Paśla šerahu raskołaŭ u biełaruskim pravym lahiery ŭ ździajśnieńnie hetaha prajektu vieryłasia mała. Ale kanferencyja adbyłasia. Pa jaje vynikach była pryniataja deklaracyja “biełaruskich patryjatyčnych arhanizacyjaŭ”, pad jakoj padpisalisia Biełaruskaja partyja svabody (S.Vysockaha) i “Kraj”. U kanferencyi brali ŭdzieł i pradstaŭniki inšych arhanizacyj dy prosta viadomyja ŭ nacyjanalistyčnym ruchu asoby, podpisy jakich, mahčyma, taksama źjaviacca pad hetym dakumentam.

U deklaracyi niama novych idejaŭ. Znoŭku abviaščajecca, što “ŭ Biełarusi naśpieła prablema zhurtavańnia ŭsich patryjatyčnych siłaŭ”. Aŭtary deklaracyi krytykujuć “kalanijalnuju palityku ŭ intaresach maskoŭskaha imperyjalizmu”, jakuju ažyćciaŭlaje “maryjanetkavy režym Łukašenki”, kanstatujuć, što “ekanamičnaje i sacyjalnaje stanovišča biełaruskaha nasielnictva źjaŭlajecca niaścierpnym” i što “biełarusaŭ achapiła biaźvierje, apatyja j rasčaravańnie”…

Jakija ž zachady pa vypraŭleńni hetaj sytuacyi prapanujuć biełaruskija patryjoty? Jany zajaŭlajuć, što ŭ krainie niama dziejazdolnych alternatyŭnych režymu hramadzka-palityčnych siłaŭ, tamu abviaščajuć pra stvareńnie “novaj idejna-hramadzkaj siły, abjadnanaj pad ściaham biełaruskaha nacyjanalizmu”. Deklarujecca imknieńnie da “stratehičnaha adzinstva ŭsich biełaruskich patryjatyčnych arhanizacyj dziela abarony nacyjanalnych intaresaŭ lubymi srodkami”.

Kanferencyja patryjatyčnych arhanizacyjaŭ utvaryła rabočy orhan pa kaardynacyi dziejnaści. Ci budzie heta realnaja kaardynacyja, pakaža čas.

Źmicier Saŭčuk

Čamu buksuje pryvatyzacyja

Vystupajučy na seminary dla členaŭ vierchniaj pałaty nacyjanalnaha schodu na temu “Pryvatyzacyja pradpryjemstvaŭ: meta ci srodak?”, namieśnik ministra ekanomiki Biełarusi Andrej Tur zajaviŭ, što rasiejskija investary imknucca ŭ Biełaruś, ale žadajuć investavać “u cenavym faktary nižej za toj košt, jaki moža być prapanavany”. Pry hetym jany sprabujuć “pradpryjemstva kali nie razaryć, dyk apuścić na značnuju sumu, kab košt hetaha pradpryjemstva byŭ jak maha nižejšy, i vykupić jaho pa vielmi nizkaj canie”.

Što da suśvietnaj praktyki “pošuku efektyŭnaha mechanizmu kiravańnia”, dyk tut, pavodle słoŭ ekanamista, pracedura pryvatyzacyi ŭ pieršuju čarhu źviazana z tym, kab heta byŭ sapraŭdy pošuk realnaha investara, jaki nia prosta ŭkładaje srodki ŭ pradpryjemstva, a zacikaŭleny ŭ tym, kab jano realna funkcyjanavała. “Urad, — zajaviŭ A.Tur, nie farsuje pracesaŭ refarmavańnia dziaržułasnaści, i taki “aściarožny padychod dazvalaje nie dapuścić uzrušeńniaŭ u dziaržavie”. Pavodle jaho słovaŭ, Biełaruś nia maje takich patencyjnych rezervaŭ, jak Rasieja, jakaja nehatyŭny ŭpłyŭ svaich pamyłak u halinie refarmavańnia ŭłasnaści moža źmianšać za košt prodažu pryrodnych resursaŭ. “Pamyłki pry pryvatyzacyi ŭ našaj krainie, dzie niama vialikich zapasaŭ kampensacyjnaha paradku, mohuć pryvieści da padryvu peŭnych haspadarčych kompleksaŭ, što dla nas niedapuščalna jak dla dziaržavy małoj, industryjalnaj i nia vielmi bahataj na pryrodnyja resursy”, — skazaŭ jon. Namieśnik ministra ekanomiki pryznaŭ, što “kolkaść refarmavanych pradpryjemstvaŭ dla paŭnakroŭnaha raźvićcia rynačnych adnosin u respublicy sapraŭdy pakul niedastatkovaja”. Ale z druhoha boku, pavodle jaho słoŭ, “pryvatyzacyja — nie samameta”, a tolki adzin ź vielmi surjoznych i najvažniejšych srodkaŭ dasiahnieńnia ŭstojlivaha ekanamičnaha raźvićcia. Uzvažanaść praktyčnych krokaŭ uradu pa pryvatyzacyi dziaržułasnaści nie aznačaje biaździejańnia, adznačyŭ A.Tur. U 2002 h. namiečana pieraŭtvaryć 310 pradpryjemstvaŭ, u tym liku 130 respublikanskaj i 180 — kamunalnaj ułasnaści. Na ich bazie planujecca stvaryć 260 akcyjanernych tavarystvaŭ, a astatnija — pradać pa konkursie ci na aŭkcyjonach. U 2003 i nastupnych hadach namiečana refarmavać štohod pa 260—300 pradpryjemstvaŭ.

Varta adznačyć, što Andrej Tur razhladajecca analitykami jak adzin ź vierahodnych pretendentaŭ na pasadu premjer-ministra ŭ budučyni.

S.P. pavodle BiełaPAN

tydzień našaha žyćcia

Hledziačy z Horadni

Samaja značnaja padzieja minułaha tydnia — padziei vakoł “Pahoni”, salidarnaść, ź jakoju haradziency ŭźnialisia na jaje abaronu: ad akcyi anarchistaŭ (6 čałaviek vyjšli faktyčna pad aryšty) da akcyi žurnalistaŭ (14 čałaviek taksama vyjšli pad aryšty).

Siadzieli my ŭšaścioch u zvyčajnaj kamery 3ch3 m: biez akienca, bieź śviatła, pamycca taksama niama dzie. Pieršym časam achoŭniki vadzili da nas ekskursii z svaich znajomych: “Palicičaskija sidziat”. A milicyjanty ŭsio padkreślivali, što jany asabista suprać nas ničoha nia majuć: słužba takaja.

Akcyi ŭ padtrymku “Pahoni” pakazali, što ŭ hramadzkim ruchu isnuje salidarnaść. I tamu na našym baku — maralnaja pieravaha. Heta pakazaŭ i toj “cyrk”, jaki adbyŭsia vakoł sudu nad žurnalistami, kali raptam “zachvareŭ” sudździa. Salidarnaść naradžaje aptymizm.

Vitaŭt Rudnik, Horadnia

Addać — nia štuka

Niezrazumieła, čamu ŭ Biełarusi nichto nia vykažacca suprać pryvatyzacyi naftapierapracoŭčych zavodaŭ. Čamu jaje ličać niepaźbiežnaj? Navošta ŭsie hetyja kanvejernyja sustrečy z rasiejskimi pretendentami na našy zavody? Chiba “Naftan” i “Azot” — tyja pradpryjemstvy, jakimi dziaržava nia moža efektyŭna kiravać sama, dla jakich abaviazkova patrebny pryvatny haspadar? Mo ekanamičnaja sytuacyja ŭ krainie katastrafičnaja? Mo hetyja zavody stratnyja, nie dajuć u biudžet prybytku?

Investar zmoža ažyćciavić madernizacyju, i zavody buduć vypuskać pradukcyju lepšaj jakaści, adkazvaje mnie moj apanent. Naprykład, “Naftan”, zbudavany, kab vyrablać salarku dla savieckich vojskaŭ va Ŭschodniaj Eŭropie, zmoža vypuskać vysokaaktanavy benzyn i h.d. A čamu b dziaržavie nia ŭziać kredyt na rekanstrukcyju ŭ Suśvietnaha banku ci ŭ Niamieččyny, abyšoŭšysia biaz prodažu častki akcyj pradpryjemstvaŭ? Nichto nia daść, bo investycyjny klimat nia toj, kaža apanent. A čamu b nie pačakać, pakul klimat pamianiajecca? Niekali ž jon pamianiajecca! Kali b z “Surhutnaftahazam” supierničała nia tolki “Itera”, ale i amerykanski “Ŭiljams”, Biełaruś zmahła b pradać “sastarełyja” zavody ŭdvaja daražej. Choć by j toj samaj “Itery”, ale ŭ dubl. Cikava było b, darečy, pajmienna nazvać tych, chto asabliva dabivajecca jak maha chutčejšaj pryvatyzacyi.

Addać pradpryjemstvy nia štuka. Nie pradamo ciapier, pradamo praź piać hadoŭ. Pradać — nie zabrać.

Dziŭna, što suprać pryvatyzacyi nie pratestujuć kamunisty, sacyjalist Statkievič. I što “Naša Niva” nazyvaje sytuacyju “nacyjanalnym kansensusam u spravie naftachimii”.

Nie stratehičnyja zavody pryvatyzavać by ciapier, pakul ekanamičnaja sytuacyja ŭ krainie stabilnaja. Chaj by addali lubomu investaru kryčaŭski zavod humovych vyrabaŭ. A taksama tyja 269 kałhasaŭ, jakija musili restrukturyzavacca da 1 sakavika. Kolki ź ich, darečy, restrukturyzavana?

Va Ŭkrainie, dzie reformy ažyćciaŭlajucca ŭ bolš składanych ekanamičnych umovach, pierajšli da druhoha etapu ahrarnaj reformy. U 1999 h. u krainie jašče dziejničała kałhasnaja systema. Ahrarnaja halina pracavała sa stratami, sytuacyja zdavałasia bieznadziejnaj. U 2000 h. kałhasy padzialili na sialanskija pai — i adrazu ž atrymali 9% pryrostu vytvorčaści i 250 młn. dalaraŭ prybytku ŭ halinie. Za dva hady źmianilisia i suadnosiny formaŭ ułasnaści na vioscy. Kali raniej 11 tysiač kałhasaŭ mieli farmalnymi zasnavalnikami 6,5 miljona sialan, dyk zasnavalnikami ciapierašnich ahrahaspadarak zastalisia 100—150 tysiač čałaviek. Ułasnaść skancentravałasia ŭ rukach efektyŭnych haspadaroŭ — faktyčna ŭ rukach kolišnich staršyń kałhasaŭ (75% kiraŭnikoŭ ahrahaspadarak — byłyja staršyni). Adnak jany pracujuć užo nie jak najmanyja rabotniki, nie “na dziadźku”, a jak ułaśniki, i ekanamičny efekt — vializny. Druhi etap reformy skiravany na kancentracyju ŭłasnaści na vioscy. Dziaržava ciapier spryjaje skupcy zasnavalnikami ahrarnych pradpryjemstvaŭ majomasnych sertyfikataŭ u byłych prostych kałhaśnikaŭ. Heta pryviadzie da bolšaha rassłajeńnia vioski, ale što ž! — dziaržaŭny biudžet ad hetaha tolki papoŭnicca, a dziaržava ŭzmocnicca.

Jak pakazali apytańni BiełaPANu, bolšaść nasielnictva nia bačyła j nia bačyć u pryvatyzacyi biełaruskich pradpryjemstvaŭ zamiežnym kapitałam ničoha dobraha. I heta niahledziačy na “nacyjanalny kansensus” dziaržaŭnych i niedziaržaŭnych ŚMI. Chto tam kazaŭ, što narod — “chvory”?

Barys Tumar