«Nas zaprasiŭ «Rumoł». Adśviatkavać 1033-hodździe Zasłaŭju dapamahali adrazu try maskoŭskija arhanizacyi FOTA
26 žniŭnia Zasłaŭje śviatkavała Dzień horadu. Napiaredadni stała viadoma, što dzień nazvanaha ŭ honar syna samoj Rahniedy horadu miascovyja ŭłady majuć namier adznačać z udziełam kazakoŭ i prarasiejskich arhanizacyjaŭ, piša «Radyjo Svaboda».
U aficyjnaj afišy ŭ jakaści partneraŭ byli paznačanyja «Dom Maskvy», «Maskoŭski centar mižnarodnaha supracoŭnictva», a taksama «Departament mižnarodnych suviaziaŭ» rasiejskaj stalicy. Siarod udzielnikaŭ značyŭsia klub słavianskich adzinaborstvaŭ «Arydan» z Horadni i babrujski kazacki konna-spartyŭny klub «Jermak».
Svaboda vypraviłasia na Dzień horadu ŭ Zasłaŭje, kab pabačyć usio na ŭłasnyja vočy.
«Kłub «Arydan», my z Horadni, zajmajemsia raźvićciom słavianskich bajavych majsterstvaŭ, — raskazaŭ dužy mužčyna, jaki koratka nazvaŭsia Ŭładzimiram. — Asnoŭny naš kirunak — heta ručny boj. A taksama histaryčnaje fechtavańnie, vałodańnie roznymi vidami zbroi. Vyvučeńnie abradaŭ, zvyčajaŭ epochi Siaredniaviečča. My ŭ asnoŭnym rańniaje siaredniaviečča biarem. Słavian my nie padzialajem na ruskich, ukraincaŭ, biełarusaŭ».
Niežadańnie adździalać biełarusaŭ ad inšych uschodniesłavianskich narodaŭ Uładzimir patłumačyŭ tym, što naradziŭsia vielmi daŭno i jamu «ŭžo za 50, vychavany ŭ takim duchu, rodam ja ź Sibiru, naradziŭsia ŭ siamji vajskoŭca».
«U Zasłaŭi my druhi hod zapar, nas zaprasiła hramadzkaje abjadnańnie «Ruś mołodaja» (stvoranaja ŭ 2005 hodzie praŭradavaja rasiejskaja moładzievaja arhanizacyja, jakaja svajoj idealohijaj nazyvaje «hramadzianski nacyjanalizm». Aficyjna zarehistravanaja i ŭ Biełarusi. — RS), — kaža kiraŭnik «Arydanu». — Jany, jak ja razumieju, dapamahajuć miascovym uładam arhanizoŭvać śviatkavańni, taksama vyvučajuć historyju. I voś znajšli cikavuju temu dla hetaha horadu. My nia tolki ŭ Biełarusi byvajem. Va Ŭkrainie, Litvie, u Polščy. Pa Rasiei šmat jeździm. U nas nia tolki histaryčnyja adzinaborstvy. Vielmi šmat spartyŭnych. Źmiešanyja bajavyja mastactvy, bai biaz praviłaŭ, ručny boj. Tut nas paprasili bolš histaryčnaje pakazać, a tak my majem roznaje. I z nažami, i prosta ručnoje. Pryhoža».
Vystupali ludzi z «Arydanu» kala 30 chvilin. Machali cepam, žanhlavali kasoj, uskidvali ŭvierch vializnuju draŭlanuju dubinu. Stanavilisia na kalena pierad pravasłaŭnym abrazom. Na zaviaršeńnie voin Siarhiej pabiŭsia na miačach z voinam Maksimam. Abodva byli apranutyja ŭ niešta, vielmi padobnaje da daśpiechaŭ zachodnieeŭrapiejskich siaredniaviečnych rycaraŭ. Vyhladała niebiaśpiečna. Hledačam spadabałasia.
Vystup kazackaha klubu doŭžyŭsia taksama tolki paŭhadziny. Pry hetym abyšoŭsia biez hieorhijeŭskich stužak i razmachvańnia šablami. Tolki «Ojsia, ty ojsia, ty mienia nie bojsia» z kalonak hučała. Kazakoŭ było mienš jak dziasiatak, pieravažna dzieci i padletki. Ich kiraŭnik nazvaŭsia Rusłanam Alijevym. Raskazaŭ, što rodam z Azerbajdžanu, a ŭ Biełaruś niekali pryjechaŭ słužyć u vojsku dy tak i zastaŭsia tut.
«Mety i zadačy našaha klubu — sadziejničać raźvićciu tradycyjnaha konnaha sportu, konnaja terapija i kazackaje džyhitavańnie, — raskazaŭ Rusłan. — U Rasiei heta ŭžo vid sportu, konny sport. U nas šmat dziaciej zajmajecca. A što da terapii, bolš za 20 dziaciej u nas reabilitacyju prachodziać. Što da sportu — ciapier bolš džyhitavańniem zajmajemsia. U haradzkim parku Babrujsku pastavili cyrkavy namiot, dzie buduć pakazy prachodzić. Tam kankuru nia budzie, tam džyhitavańnie i vyšejšaja škoła cyrkavoj jazdy».
Pavodle kiraŭnika «Jermaka», babrujskich kazakoŭ u Zasłaŭje zaprasili haradzkija ŭłady. Na śviacie horadu jany pakažuć krychu pryjomaŭ džyhitavańnia, a taksama pavoziać miascovych dziaciej na koniach, nia bolš.
«Ja sam kazak pa nacyjanalnaści, u mianie kubanskija karani, — raskazaŭ Rusłan Alijeŭ. — Naradziŭsia ja ŭ Azerbajdžanie, zajmaŭsia ŭ Baku na hipadromie. Paźniej trapiŭ siudy słužyć u vojsku i zastaŭsia. Vydatnaje miesca, cudoŭnaja kraina, ludzi. Ci moža być u Biełarusi papularnym kazactva? Nu my nikoha akazačvać nie źbirajemsia. Ja svaje karani viedaju, žyvu svajoj kulturaj. Jak i ŭsie inšyja narody, jakija ŭ Biełarusi žyvuć. Hetaksama tatary svajoj kulturaj žyvuć. Raźvivajuć, pamiatajuć jaje. I habrei, i armianie, i azerbajdžancy. I my, kazaki. Leŭ Tałstoj skazaŭ, što kazaki zachavali Rasieju».
Za vystupami kazakoŭ i słavianskich adzinaborcaŭ na zasłaŭskim haradziščy nazirała kala sotni čałaviek. Kudy bolš hledačoŭ sabrałasia na centralnaj płoščy horadu, dzie była pradstaŭlena biełaruskaja nacyjanalnaja kultura — smažyŭsia šašłyk, vystupała rota hanarovaj varty i arkiestar MUS.
Dyk pry čym tut rasiejskija arhanizacyi?
Pradstaŭniki zasłaŭskich uładaŭ admovilisia kamentavać skład udzielnikaŭ śviatkavańnia. Spasłalisia na toje, što ŭ vykankamie niama navat padraździaleńnia, jakoje kuryruje kulturu, i adasłali ŭ Mienski rajvykankam.
Namieśnica načalnika adździełu idealahičnaj pracy, kultury i ŭ spravach moładzi rajonnaj vertykali Viktoryja Staravojtava ŭ razmovie sa Svabodaj paćvierdziła, što zasłaŭskaj idealohijaj apiekujucca ŭ stalicy. Adnak zapeŭniła, što ŭ dadzienym vypadku havorka pra imprezu lakalnaha značeńnia i śpis udzielnikaŭ składaŭsia na miescy.
Kiraŭnik abjadnańnia «Ruś mołodaja» Siarhiej Łušč skazaŭ Svabodzie, što nia choča razmaŭlać z žurnalistami, jakich «pryncypova nia lubić».
Jakija partnerskija adnosiny źviazvajuć prarasiejskuju strukturu z uładami Zasłaŭja i Mienskaha rajonu, tak i zastałosia zahadkaj.
Tolki ŭ «Domie Maskvy» karespandenta Svabody zapeŭnili, što zasłaŭskaja impreza — siabroŭskaja kulturnaja akcyja ŭradu Maskvy i staražytnaha biełaruskaha horadu.
«Heta vynik kulturnaha supracoŭnictva departamentu źniešnieekanamičnych i mižnarodnych suviaziaŭ uradu Maskvy i Respubliki Biełaruś, — adznačyła pradstaŭnica «Domu Maskvy». — Čamu z hetaha pasprabavali vysmaktać niejkuju jerundu adnosna kazakoŭ, jakija, darečy, byli prosta biełaruskimi kalektyvami, nie razumieju. Nastolki ŭsio pryciahnuta za vušy, navat kryŭdna. Adčuvańnie, što apazycyi bolš niama pra što pisać, jak tolki spekulavać na «ekspansii kazactva». I asabliva kali pačynajuć razvažać pra finansavańnie rasiejskimi strukturami i prarasiejskaje kiraŭnictva Zasłaŭja — tryźnieńnie poŭnaje».
Ciapier čytajuć
Apakalipsis zaŭtra. Statkievič napisaŭ pieršy artykuł — z papiaredžańniem pra niebiaśpieku z boku Rasii60
Kamientary