Hramadstva

Biełaruskija biblijateki zachraśli ŭ minułym stahodździ

Pavodle apošnich aficyjnych dadzienych, u Biełarusi 3738 publičnych biblijatek. Karyść ad ich biez naśpiełych reform niaŭchilna źnižajecca.

Što rabić? Adkazy na mnohija pytańni ŭ hetaj śfiery ŭžo byli znojdzienyja padčas reformaŭ u Jeŭrasajuzie, vopyt całkam možna było b pieradać Biełarusi ŭ miežach «Jeŭrapiejskaha dyjałohu ab madernizacyi».

Adnak siońnia ŭłady ihnarujuć nie tolki zamiežny dośvied takich reformaŭ, ale i navat ułasnyja płany.

Jeŭrapiejskija padkazki

Nieabchodnaść refarmavać biblijateki — heta nie ŭnikalnaja biełaruskaja prablema. Tak ci inakš z padobnaj zadačaj sutyknulisia usie krainy: u XXI stahodździ funkcyi biblijatek paprostu źmianiajucca.
Užo niama nieabchodnaści (jak i sensu) prosta źbirać u adnym budynku jak maha bolš papiarovych knih. Biblijateka siońnia stanovicca nie schoviščam viedaŭ, ale łakalnym sacyjakulturnym centram.

Taki farmat biblijateki praduhledžvaje nie tolki palicy z knihami, ale i ŭ bolšaj stupieni hibrydyzacyi roznych ustanoŭ u adnoj prastory: adukacyjny centr, vystaŭnaja zała, prastora dla hramadskich inicyjatyŭ.
U padobnych reformach vielmi paśpiachovaja biblijatečnaja sistema ZŠA. Siońnia amierykanskaja biblijateka — heta sapraŭdny hramadski centr, a ŭ małych haradach — jašče i turystyčny infacentr.

Ale pierš čym bracca za hetyja novyja spravy, biblijatekam treba było b razabracca z samym tradycyjnym — knihazachavańniem.
I tut taksama nie abyścisia biez abjadnańnia.

Siońnia ŭ Biełarusi roznyja biblijateki padparadkoŭvajucca roznym dziaržstrukturam, u vyniku čaho možna nazirać u pary sotniaŭ mietraŭ adna ad adnoj biblijateku škoły, univiersiteta i miascovuju rajonnuju (haradskuju).
Naturalna, ich fondy šmat u čym supadajuć, dy i čerhaŭ tam nie vidać, tak što abjadnańnie takich biblijatek u adnu dazvoliła b niezaŭvažna dla čytačoŭ zekanomić hrošy padatkapłacielščykaŭ.

Biełarusi tut jość u kaho pavučycca: z anałahičnaj situacyjaj užo spravilisia ŭ Jeŭrasajuzie, dzie biblijateki finansujucca i kaardynujucca na municypalnym uzroŭni.
Heta pakazvaje, što ŭ Biełarusi treba pravieści kompleksnyja reformy, u tym liku ŭzmacnić rolu miascovaha samakiravańnia i pieradać bolš ułady jaho orhanam.

Infarmatyzacyja pravaliłasia

Paŭnavartaja praca ź infarmacyjaj niemahčymaja biez vykarystańnia sučasnych techničnych srodkaŭ — infarmatyzacyi biblijatečnaj sistemy. Jak adznačaŭ Uładzimir Šyškin, namieśnik načalnika ŭpraŭleńnia ŭstanoŭ kultury i narodnaj tvorčaści Minkulta, «biblijateki źjaŭlajucca bazavym elemientam u pracesie infarmatyzacyi hramadstva».

Taho ž mierkavańnia byli i aŭtary dziaržprahramy «Elektronnaja Biełaruś» na 2003–2010 hady, paviedamlajučy, što «najbolš prasunutaj u vykarystańni infarmacyjna-kamunikacyjnych technałohij źjaŭlajecca biblijatečnaja halina, u jakoj jany vykarystoŭvajucca jak dla aŭtamatyzacyi ŭnutrybiblijatečnaj pracy, tak i dla farmavańnia elektronnych infarmacyjnych resursaŭ u metach pradastaŭleńnia ich karystalnikam «.

U ramkach dziaržprahramy heta vyjaviłasia ŭ nastupnych punktach: «Stvaryć karparatyŭnuju biblijatečnuju sietku ŭ składzie Nacyjanalnaj biblijateki Biełarusi, respublikanskich i abłasnych biblijatek i rehijanalnych infarmacyjnych centraŭ» i «Stvaryć na bazie sietki respublikanskich biblijatek sistemu karparatyŭnaj katałahizacyi vydańniaŭ i viadzieńnia zvodnaha elektronnaha katałoha».

Jaki ž vynik vaśmi hadoŭ pracy nad dziaržprahramaj?
Jašče ŭ pačatku 2011 hoda pres-słužba Ministerstva suviazi paviedamiła, što realizavany prajekt stvareńnia na bazie Nacyjanalnaj knižnaj pałaty Biełarusi infarmacyjnaj sistemy dziaržaŭnaj biblijahrafičnaj infarmacyi.

Jaje zadača — «aŭtamatyzavać biblijahrafičnuju rehistracyju ŭsioj knižnaj pradukcyi i srodkaŭ masavaj infarmacyi Biełarusi, zabiaśpiečvać dostup addalenych karystalnikaŭ da resursaŭ dziaržaŭnaj biblijahrafičnaj infarmacyi Biełarusi, a aŭtaryzavanyja karystalniki mohuć samastojna farmiravać zapyty i atrymlivać nieabchodnuju infarmacyju z bazy dadzienych». Hučyć pryhoža, adnak u rečaisnaści jość tolki «Zvodny elektronny katałoh», jaki abjadnoŭvaje fondy tolki troch (!) biblijatek.

Vidavočna, što dla zručnaha karystańnia patrebien paŭnavartasny ahulnanacyjanalny katałoh, jaki ŭklučaje ŭ siabie ŭsie fondy ŭsich biblijatek.

Dla taho kab aščadzić na jaho źmieście i abličboŭcy kožnaj nieŭnikalnaj knihi, biblijateki pavinny być źviazany ŭ adzinuju sietku. Znoŭ ža, taki dośvied u śviecie jość: naprykład, va ŭsich biblijatekach Skandynavii, Izraila staić adnolkavaje prahramnaje zabieśpiačeńnie, što dazvalaje kaardynavać elektronnyja katałohi i lohka abjadnoŭvać elektronnyja resursy ŭ adzinuju sietku.

Jość i bolš blizkija — hieahrafična i palityčna — prykłady realnaj infarmatyzacyi biblijatečnaj sistemy. Tak, va Ukrainie isnuje paŭnavartasny ŭsieŭkrainski elektronny katałoh biblijatečnych fondaŭ. Pakolki ŭsie biblijateki majuć svaju śpiecyjalizacyju (naprykład, litaratura na francuzskaj movie ci pa jurysprudencyi), kožnaja ź ich papaŭniaje elektronny katałoh svajoj častkaj materyjałaŭ.

Vynikovy katałoh usich biblijatečnych fondaŭ jość u adkrytym dostupie ŭ internecie.

Nie vychodziačy z domu, kožnyachvotny moža znajści ŭ katałohu patrebnuju knihu, zamović jaje i praź niekatory čas atrymać papiarovuju viersiju ŭ bližejšaj biblijatecy.

Pahroza kansiervacyi

Kodeks pra kulturu, jaki znachodzicca na stadyi abmierkavańnia, pieršapačatkova daŭ nadzieju na tak nieabchodnyja reformy.
Adnak z ulikam taho, što abmierkavańnie kodeksa pakul viadzie tolki da jaho vypustošvańnia, jość pieraściarohi, što da času ŭstupleńnia ŭ siłu dakumient moža stracić pazityŭny patencyjał (jak heta ŭžo zdarałasia raniej, naprykład z Kodeksam ab adukacyi).

Inšaja prablema — heta dziaržprahrama «Kultura Biełarusi» na 2011–2015 hady, jakaja kanceptualna viadzie da kansiervacyi ciapierašniaj situacyi ŭ biblijatekach i nie miarkuje realna patrebnych reformaŭ.

Pry zachavańni siońniašnich tendencyj maralnaje sastareńnie biblijatek u pierśpiektyvie budzie tolki narastać.

Kab hetaha paźbiehnuć, uładam varta tolki rašycca na reformy i prysłuchacca da niezaležnych ekśpiertaŭ, roŭna jak i da daśviedčanych prafiesijanałaŭ ź dziaržstruktur.

Kamientary

Ciapier čytajuć

Cichanoŭskaja i Zialenski ŭpieršyniu praviali sustreču. Zialenski zaprasiŭ Śviatłanu ŭ Kijeŭ3

Cichanoŭskaja i Zialenski ŭpieršyniu praviali sustreču. Zialenski zaprasiŭ Śviatłanu ŭ Kijeŭ

Usie naviny →
Usie naviny

Tramp pryhraziŭ Kanadzie 100% mytami i nazvaŭ Karni «hubiernataram»4

U Minieapalisie supracoŭniki imihracyjnaj słužby ZŠA znoŭ zabili čałavieka pry zatrymańni23

«Hierań-5». Kab złamać ukrainskuju SPA, Rasija naroščvaje chutkaść dronaŭ1

NATA płanuje stvaryć na miažy ź Biełaruśsiu biaźludnuju zonu z robatami i dronami10

40‑hadovaha minčuka, jaki pajechaŭ u Tabary i prapaŭ, znajšli zahinułym

Kitajcy prarekłamavali, jak chvacka ich elektrakar sam skidaje ź siabie śnieh. Biełarusy pravieryli2

U Dziaržynskim rajonie kot uratavaŭ haspadyniu padčas pažaru6

Padčas sustrečy ŭ AAE nijakich kampramisaŭ dasiahnuta nie było3

U Rečyckim rajonie budujuć bujny vajskovy palihon

bolš čytanych navin
bolš łajkanych navin

Cichanoŭskaja i Zialenski ŭpieršyniu praviali sustreču. Zialenski zaprasiŭ Śviatłanu ŭ Kijeŭ3

Cichanoŭskaja i Zialenski ŭpieršyniu praviali sustreču. Zialenski zaprasiŭ Śviatłanu ŭ Kijeŭ

Hałoŭnaje
Usie naviny →

Zaŭvaha:

 

 

 

 

Zakryć Paviedamić