«Dzieści ludzi chulihaniać». Pašpartny centr adreahavaŭ na spravu pra prablemy ŭ čałavieka praz pašpart Novaj Biełarusi
Sprava biełarusa, jakoha mohuć pazbavić mižnarodnaj abarony ŭ Polščy za toje, što jon vykarystaŭ pašpart Novaj Biełarusi, pryciahnuła šyrokuju ŭvahu. Vydańnie Most paprasiła namieśnika dyrektara Biełaruskaha pašpartnaha centra (BPC), jaki zajmajecca vydačaj pašpartoŭ Novaj Biełarusi, prakamientavać hety vypadak.

Pra precedent 25 lutaha raskazała inicyjatyva Partyzanka. U hramadzianina Biełarusi ŭ Polščy skončyŭsia termin dziejańnia nacyjanalnaha pašparta, a aformić novy jon nie moh z pryčyn biaśpieki. U takich vypadkach možna atrymać polski prajazny dakumient inšaziemca (albo tak zvany Ženieŭski pašpart — dla asob sa statusam uciekača). Adnak biełarus pry padačy zajavy na novy dazvoł na žycharstva adznačyŭ nivodzin z hetych dakumientaŭ, a pašpart Novaj Biełarusi. Choć heta pakul simvaličny dakumient, jaki vydajuć demakratyčnyja siły, polskija čynoŭniki (vierahodna, praź niedaśviedčanaść) uspryniali jaho jak dokaz uzajemadziejańnia ź biełaruskimi dziaržaŭnymi orhanami. A pry mižnarodnaj abaronie heta zabaroniena.
U vyniku była inicyjavanaja pracedura pazbaŭleńnia mižnarodnaj abarony, raspačataja pravierka pajezdak i paŭtorny analiz spravy. Biełarus užo padaŭ čynoŭnikam piśmovyja tłumačeńni pa situacyi.
«Nie rekamiendujem, ale nie možam zabaranić»
Namieśnik dyrektara Biełaruskaha pašpartnaha centra ličyć, što paśla razhladu sprava vyrašycca na karyść biełarusa.
— Naturalna, što, kali čałaviek prynosić pašpart, padaje ŭ mihracyjnuju słužbu i nie tłumačyć, adkul hety dakumient, mihracyjnaja słužba moža padumać, što heta pašpart, jaki vydadzieny režymam Łukašenki. Tady łahičnaje pytańnie: na jakoj padstavie ty prosiš [mižnarodnuju] abaronu?
Pašpart realna dobraj jakaści, adpaviadaje ŭsim standartam ICAO, u im zakładzienyja bijamietryčnyja danyja hramadzianina Biełarusi, elektronny podpis, adbitki palcaŭ, čyp, jaki pieradaje źviestki praz NFC i hetak dalej. To-bok jon źniešnie nu nijak nie adroźnivajecca ad inšaha nacyjanalnaha pašparta. Ale, nakolki ja razumieju, mihracyjnaja słužba Polščy raźbiarecca z hetym, i paśla tłumačeńnia, adkul hety pašpart, administracyjnuju spravu spyniać.
Na siońniašni dzień hetyja dakumienty nieaficyjna prymaje mihracyjnaja słužba Ukrainy, tamu što ŭ bolšaści [biełaruskich] dobraachvotnikaŭ uvohule nijakich dakumientaŭ niama, akramia vajskovych biletaŭ. I my ŭdziačnyja mihracyjnaj słužbie za heta. Padkreślivaju: aficyjnaha pryznańnia z boku Ukrainy niama. Ale ludzi na miescach prymajuć.
My ŭsim aficyjna nie rekamiendujem nacyjanalnyja pašparty Biełarusi (surazmoŭca maje na ŭvazie pašparty Novaj Biełarusi. — Zaŭv. Most) vykarystoŭvać [jak paśviedčańni asoby], i pra heta napisana na sajcie BPC belarus-passport.com.
Ale my nie možam našym hramadzianam, jakija pastaŭlenyja ŭ ciažkija ŭmovy, zabaranić ich vykarystoŭvać, bo ŭ ludziej najskładaniejšaja situacyja i z kožnym hodam jana budzie paharšacca.
Z 2020 hoda i na siońnia biełarusy atrymali bolš za 1,08 miljona dazvołaŭ na žycharstva tolki ŭ krainach ES, nie ŭličvajučy Ukrainu, Hruziju i inšyja krainy. U roznych krainach roznyja pracedury. U niekatorych vydajuć treveł-dakumienty i pašparty inšaziemca, u niekatorych — nie. U niekatorych skončany pašpart — padstava dla niepraciahvańnia dazvołu na žycharstva i departacyi. Mnohija biełarusy vymušanyja padavacca na mižnarodnuju abaronu praz skančeńnie pašpartoŭ. Režym Łukašenki naŭmysna robić z nas apatrydaŭ. I pašpartny prajekt Ofisa Śviatłany Cichanoŭskaj i Abjadnanaha pierachodnaha kamiteta (APK) arhanična patrebny ŭ našych najskładaniejšych umovach.
— Ale vy davodzicie da ludziej, što heta na siońnia nie aficyjny dakumient, što jon nie pryznajecca?
— Čałaviek jak minimum dva razy — kali rehistrujecca na płatformie i kali potym prychodzić atrymlivać pašpart — padpisvajecca pad tym, što hety dakumient nie źjaŭlajecca treveł-dakumientam i dakumientam identyfikacyi. Nie viedaju, jak jašče ŭładalnikam hetych pašpartoŭ treba [heta danieści]. Tamu my robim svaju pracu daskanała, kankretna, biaśpiečna. Tak, jość ludzi, jakija ryzykujuć nabyć prablemy. Nam viadoma, što ludzi pabralisia šlubam [z hetym pašpartam], zarehistravali svaje aŭtamabili, kročać praź miežy, navat staviać vizy. Nu, my ich papiaredžvali, što heta moža być prablemaj. Dzieści jany chulihaniać, dzieści jany pierachodziać miežy dazvolenaha.
Ale treba adznačyć, što kali kažuć pra kryminalnyja artykuły, to jany źviazanyja z padrobkaj aficyjnych dakumientaŭ, źmienaj źviestak. A Biełaruski pašpartny centr — aficyjnaja arhanizacyja, zasnavanaja Ofisam Śviatłany Cichanoŭskaj i APK, i vypuskaje ŭłasnyja dakumienty.
Pry hetym źviestki ź siniaha pašparta, uklučajučy asabisty kod, pierachodziać u naš pašpart. Bolš za toje, z dośviedu inšych uradaŭ u vyhnańni, jakija vydajuć pašparty (taho ž urada Ičkieryi), nie było zaviedziena nivodnaj kryminalnaj spravy. My padtrymlivajem ź imi kantakt i abmieńvajemsia vopytam.
Čym bolš budzie ŭładalnikaŭ hetych pašpartoŭ, tym chutčej budzie iści praces ich pryznańnia. Usio bolš biełarusaŭ zastajecca biez pašpartoŭ, i z kožnym hodam, z kožnym miesiacam prablema budzie pavialičvacca.
Toje, što mihracyjnaja słužba Polščy raźbiarecca ŭ situacyi i spynić praces, taksama budzie našaj maleńkaj ahulnanacyjanalnaj pieramohaj. My majem prava na svaje dakumienty, i, jak by ciažka siońnia nam nie było, treba razam ruchacca da mety pryznańnia hetaha prava.
U Polščy zaviali kryminałku za vykarystańnie pašparta Novaj Biełarusi? Nie. Voś što viadoma na hety momant
Pašpart Novaj Biełarusi atrymali amal 500 čałaviek
Zaraz dla atrymańnia pašparta pa ŭzroście da 27 hadoŭ zapatrabujuć daviedku z vajenkamata
Biełaruska adnačasova mieła dva hramadzianstvy — ale daviedałasia pra heta tolki ŭ 21 hod. Jak tak vyjšła?
Kamientary
- nie. Praces pryznańnia nie zaležyć ad kolkaści vyrablenych suvieniraŭ. Sp. F.Viačorka ŭ intervju ad 05.08.2025 adnaznačna ŭziaŭ adkaznaść za pryznańnie na svoj, palityčny bok. Našto ciapier spatrebiłasia kivać na ludziej?
"Usio bolš biełarusaŭ zastajecca biez pašpartoŭ, i z kožnym hodam, z kožnym miesiacam prablema budzie pavialičvacca."
- nie. Jany nie zastanucca biez pašpartoŭ, bo praterminavany pašpart usio jašče pašpart, a nie suvienir, u adroźnieńnie ad.. Dalej, šlach da polskaha pašparta ŭ samych niespryjalnych umovach zajmaje vosiem hod. Z kožnym hodam i kožnym miesiacam ludzi buduć atrymlivać bolej sapraŭdnych pašpartoŭ, tym samym prablema praterminavanych łukašenkaŭskich pašpartoŭ budzie pastupova adychodzić.
Bieł-čyrvona-bieły Ściah nielha kab byŭ raźmieščany pad kaniem ź viernikam. Hierbam Pahonia. Ściah pavinien być nad vieršnikam. Nad hierbam Pahonia.
Tak i na formie našych vajaroŭ pavinna być. Hierb na rukavie, a nad im ściah.
Nielha ściah kidać pad nohi.
Vybačajcie. Ale nie mahu heta bačyć. Kranaje serca i dušu.
Doniesti prosto, kak donosiat do vładielciev druhoj suvienirieoj i prikolnoj produkcii: staviat na samom suvienirnom dokumientie nadpiś: Nie javlajetsia oficialnym płatiežnym sriedstvom /oficialnym dokumientom"