BIBLIJATEKA

 BIBLIJATEKA

STO BIEŁARUSKICh KNIH XX STAHODŹDZIA

Z apošnich dopisaŭ da ahulnaha redakcyjnaha śpisu dadałosia jašče sto novych nazvaŭ i ciapier usiaho my majem prapanavanych dla «załatoj sotni» 750 knih. Zrazumieła, što składuć sotniu tolki tyja, što nazyvalisia najčaściej.

Za što hałasujuć apošnim časam? Studentka MDŁU Natalla Kuc vykazvaje, badaj, ahulnuju tendencyju i kamentuje svoj śpis tak: «Heta sapraŭdy maje lubimyja knihi. Ale siarod ich ja asabliva vyłučaju niekalkich aŭtaraŭ: U.Karatkieviča, V.Bykava, paetaŭ M.Bahdanoviča, N.Arsieńnievu. Na maju dumku, hetyja piśmieńniki stali prarokami dla Biełarusi, jakija nia tolki niasuć svajmu narodu praŭdu, jakuju ad jaho tak staranna i doŭha chavali, ale j robiać usio mahčymaje, kab biełarusy narešcie abudzilisia, kab pačali adstojvać svaje pravy na ščaślivaje svabodnaje žyćcio, na niezaležnaść». U dadatkach Natalli taksama adlustravalisia nastroi apošniaha času, a mienavita, uklučać najnoŭšyja knihi, jakija vyjšli ŭ śviet užo paśla taho, jak my raspačali składać rejtynh. Heta tamy «Biełaruskaha knihazboru» i zusim niadaŭniaja kniha Vasila Supruna «Žyć dla Biełarusi». Praŭda, jość i nia zhadvanyja raniej zborniki Pimiena Pančanki i Niła Hileviča, a taksama «Serca na dałoni» Ivana Šamiakina.

Pry ŭsioj apraŭdanaści takich prapanovaŭ chaču źviarnuć uvahu inšych našych čytačoŭ, jakija składajuć svaje rejtynhi «Sta biełaruskich knih XX st.», na toje, što nia ŭsio, vidavočna, što siońnia staić u kniharniach, spraŭdzicca z časam jak šedeŭr, tady jak z daŭno raskuplenych vydańniaŭ nie chaciełasia b zabyć ničoha sapraŭdy vartaha.

Skazanaje nia tyčycca Eduarda Sanceviča, rodam ź Dziatłava, jaki ciapier žyvie ŭ ZŠA, i piša nam, što ŭ jahonym śpisie «nia ŭsio ŭzhadanaje «najlubimaje ci najpatrebnaje», ale ŭsio ž častka majho žyćcia». Spadar Eduard sabraŭ pa susiekach jakraz tyja knihi, jakija, mahčyma, nie pavinny zabycca i inšymi. Heta i «Padarožža ŭ krainu biełarusaŭ» Vitala Volskaha, i «Reforma 1961 h. u Biełarusi» Mikoły Ŭłaščyka, i dva fotaalbomy Zianona Paźniaka — pra Miensk i pra Brasłaŭskija aziory, a taksama roznyja knihi pra Biełaruś na inšych movach, jakija, na dumku našaha karespandenta, musili b być pierakładzienymi i ŭklučanymi ŭ rejtynh.

Aleś Byńkoŭ ź Viciebsku ŭ dadatku da svajho śpisu paviedamiŭ: «Na žal, pieraryvaju padpisku na vašaje vydańnie. Pa-pieršaje, z-za taho, što pierastali publikavacca kasety dla prodažu. A samaje hałoŭnaje — na dziva prymityŭna-sułoblenymi vyhladajuć «najezdy» sp. Paŭłoŭskaha-Dubaŭca na Zianona. Nie razumieju, jaki z hetaha zysk?»

Zysku z «najezdaŭ», naturalna, niama nijakaha. Što da kasetaŭ, dyk my šukajem, chto b nam rychtavaŭ takuju infarmacyju. Škada, što sp.Byńkoŭ jaje ŭžo nie pabačyć. A voś što jon dadaŭ u śpis sta knih. Tut i «Novy zapaviet» u pierakładzie Vasila Siomuchi, i niekalki zbornikaŭ Ryhora Baradulina i Niła Hileviča. Ad Viktara Šnipa patrabujecca «Kniha vieršaŭ», hetaksama jak i ad zhadanaha Zianona Paźniaka. A ad Andreja Mielnikava — «Teksty piesień». Da honaru sp.Byńkova treba adnieści j toje, što jon zhadaŭ niekalki zabytych astatnimi tvoraŭ Uładzimiera Karatkieviča i cełaha paeta, našaha sučaśnika Hienadzia Buraŭkina. Upieršyniu nazvany taksama zbornik Słavamira Adamoviča «Płavilščyki rasy», jaki zusim niadaŭna vyjšaŭ u vydaviectvie «Naša Niva».

Uł.Sabaleŭski z Homiela — jašče bolš chutki. Kniha Ŭł.Arłova i H.Sahanoviča «Dziesiać viakoŭ biełaruskaj historyi» tolki-tolki pakazałasia ŭ krainie, i voś — užo zmahajecca za svoj rejtynh.

Rusłan Raviaka z Baranavičaŭ try hady tamu dasyłaŭ nam 55 nazvaŭ. «Siońnia dasyłaju jašče 27 nazvaŭ. Da sotni dahaniu naprykancy 20 stahodździa — jano ž skončycca 31.12.2000 h.». Ciažka z hetym pahadzicca. Viadoma, čałaviectva adśviatkuje 2000 hadoŭ ad naradžeńnia Chrysta sioleta, paśla za hod što-niebudź prydumaje i adśviatkuje toje samaje jašče raz. Ale ŭ astranomii svaje paniatki, a ŭ čałaviečaha ŭjaŭleńnia — svaje. Naprykład, kali Bahuševič pamior u 1900 hodzie, dyk my zvyčajna ŭsprymajem hetuju padzieju jak padzieju našaha stahodździa. U kožnym razie, knihi 2000 hodu mohuć razhladacca ŭ dvuch stahodździach adrazu. Što da prapanavanych Rusłanam dadatkaŭ, dyk jany, viadoma, uklučanyja ŭ redakcyjny śpis, ale šancaŭ u takich vydańniaŭ jak «Tazik biełaruski» abo «4+4+4» pry ŭsioj ich vartaści — niašmat.

Rahnieda Alachnovič ź Miensku dadała dźvie pryncypovyja pazycyi: «Syč Piotra. Śmierć i sałaŭi (nie preparavanaja Uł.Arłovym publikacyja ŭ «Krynicy», a miunchienskaje vydańnie 1965 h.); Žuk-Hryškievič Raisa. Žyćcio Vincenta Žuk-Hryškieviča». Abiedźvie knihi vydadzienyja ŭ emihracyi i, na žal, nie dastupnyja šyrokamu čytaču.

Spamiž inšych čytačoŭ, jakija istotna dapoŭnili ahulny redakcyjny śpis — H.Turovič z Homiela, Anatol Hrychucik i Albert Smałonski ź Miensku, Kastuś Bałachoŭski z Marjinaj Horki. Apošni karespandent nazvaŭ svaje lubimyja knihi i lubimyja knihi svaje dački, Natalli Ivaškievič.

Takim čynam, siońnia ŭ nas źbirajecca ŭžo 64 nazvy knih, za kožnuju ź jakich vykazalisia dziesiać i bolej čytačoŭ (ličba ŭ dužkach). Drukujučy hety śpis, my zaklikajem usich našych čytačoŭ spryčynicca da vyznačeńnia załatoje sotni biełaruskaj litaratury XX st. Šlicie nam vašyja prapanovy na adras redakcyi. Ad vašaha hołasu, i tolki ad jaho, zaležać usie źmieny ŭ našym rejtynhu.

Kryt.

Bahdanovič Maksim. Vianok (41)

Karatkievič Uładzimier. Dzikaje palavańnie karala Stacha (37)

Bykaŭ Vasil. Znak biady (36)

Kołas Jakub. Novaja ziamla (31)

Karatkievič Uładzimier. Kałasy pad siarpom tvaim (29)

Karatkievič Uładzimier. Čorny zamak Alšanski (29)

Kupała Janka. Spadčyna (29)

Sahanovič Hienadź. Nieviadomaja vajna (29)

Taraškievič Branisłaŭ. Biełaruskaja hramatyka dla škołaŭ (29)

Hienijuš Łarysa. Spoviedź (28)

Jermałovič Mikoła. Staražytnaja Biełaruś (27)

Bykaŭ Vasil. Sotnikaŭ (26)

Łastoŭski Vacłaŭ. Karotkaja historyja Biełarusi (25)

Maŭr Janka. Paleskija rabinzony (25)

Ihnatoŭski Ŭsievaład. Karotki narys historyi Biełarusi (24)

Smolič Arkadź. Hieahrafija Biełarusi (24)

Alachnovič Francišak. U kipciuroch HPU (23)

Arsieńnieva Natalla. Pad sinim niebam (23)

Tarasaŭ Kastuś. Pamiać pra lehiendy (23)

Kołas Jakub. Na rostaniach (22)

Kupała Janka. Žalejka (22)

Mielež Ivan. Ludzi na bałocie (22)

Turonak Jury. Biełaruś pad niamieckaj akupacyjaj (22)

Arłoŭ Uładzimier. Tajamnicy połackaj historyi (21)

Harecki Maksim. Ruń (21)

Karatkievič Uładzimier. Chrystos pryziamliŭsia ŭ Harodni (21)

Bykaŭ Vasil. Ściana (20)

Karatkievič Uładzimier. Ziamla pad biełymi kryłami (20)

Jermałovič Mikoła. Pa śladach adnaho mitu (19)

Čaropka Vitaŭt. Imia ŭ letapisie (19)

Encyklapedyja historyi Biełarusi I i II t. (19)

Bykaŭ Vasil. Alpijskaja balada (17)

Vićbič Jurka. Płyvie z-pad śviatoje hary Nioman (17)

Harun Aleś. Matčyn dar (17)

Harecki Maksim. Dźvie dušy (17)

Kołas Jakub. Symon-muzyka (17)

Hienijuš Łarysa. Ad rodnych niŭ (16)

Łastoŭski Vacłaŭ. Padručny rasiejska-kryŭski (biełaruski) słoŭnik (16)

Hilevič Nił. Rodnyja dzieci (15)

Dajnieka Leanid. Śled vaŭkałaka (15)

Ciotka. Chrest na svabodu (15)

Adamovič A., Bryl Ja., Kaleśnik Uł. Ja z vohniennaj vioski (14)

Architektura Biełarusi. Encyklapedyja (14)

Biełaruś. Encyklapedyčny daviednik (14)

Tkačoŭ Michaś. Zamki Biełarusi (14)

Abdzirałovič Ihnat. Adviečnym šlacham (13)

Akuła Kastuś. Zmaharnyja darohi (13)

Aleksijevič Śviatłana. U vajny nie žanočaje abličča (13)

Harecki Maksim. Historyja biełaruskaj litaratury (13)

Daŭnar-Zapolski Mitrafan. Historyja Biełarusi (13)

Kipiel Vitaŭt. Biełarusy ŭ ZŠA (13)

Łastoŭski Vacłaŭ. Historyja biełaruskaj (kryŭskaj) knihi (13)

Kałubovič Aŭhien. Kroki historyi (12)

Mryj Andrej. Zapiski Samsona Samasuja (12)

Razanaŭ Aleś. Vastryjo strały (12)

Siamaška Jaŭhien. Armija Krajova na Biełarusi (12)

Tarasaŭ Kastuś. Pahonia na Hrunvald (12)

Bykaŭ Vasil. Abłava (11)

Kupała Janka. Tutejšyja (11)

Myślicieli j aśvietniki Biełarusi (11)

Ćvikievič Alaksandar. «Zapadno-ruśsizm» (11)

Baradulin Ryhor. Evanhielle ad mamy (10)

Najdziuk Jazep i Kasiak Ivan. Biełaruś učora i siańnia (10)

Stankievič Adam. Rodnaja mova ŭ śviatyniach (10)

Novyja knihi, dasłanyja ŭ redakcyju

N.Biełaja. Miełodija kružiev. — Miensk: Połymia, 1999. — 256 s.: ił. — Nakład 5000 as.

U hetaj knizie babula žonki kolišniaha palitviaźnia Vadzima Łabkoviča — Juli Łabkovič (jana ŭ knizie — adna z madelek) — na padstavie kalekcyi, sabranaj joj i jejnaj maci na praciahu 75 hadoŭ, raspaviadaje pra techniku vyrabu j malunak karunkaŭ. U Miensku kniha pradajecca ŭ kniharni «Śvietač» za 2510 tysiačaŭ. U Biełarusi zastałosia tolki 500 asobnikaŭ, a reštu pavieźli ŭ Rasieju.

Biełorusy. — Maskva: Nauka, 1998. — 503 s., ił. — Nakład 1980 as. ISBN 5-02-009492-7

Heta druhaja kniha z rasiejskaj akademičnaj seryi «Narody j kultury» (pieršaja vyjšła ŭ 1997 pra rasiejcaŭ), u jakoj pišuć pra nas i našych prodkaŭ, što my, na ichnuju dumku, trapili pad «mocnaje ŭździejańnie spačatku polskaj, a paśla rasiejskaj kultury, što nadało admietnaść kultury biełaruskaha narodu», ale «biełaruskaja kultura zaŭždy ŭ svajoj asnovie zastajecca ŭschodniesłavianskaj, rodnasnaj rasiejcam pavodle pachodžańnia j nazovu».

A.Višnieŭski dy inš. Obŝaja tieorija hosudarstva i prava / A.Višnieŭski, N.Harbatok, V.Kučynski; Pad ahulnaj redakcyjaj A.Višnieŭskaha. 2-je vyd., vypraŭlenaje j dapoŭnienaje. — Miensk: Tesej, 1999. — 560 s. — Nakład 5000 as. ISBN 985-6454-35-7

2-je vydańnie hetaje knihi jość pieršym dapamožnikam u Biełarusi z teoryi dziaržavy j prava. Teoryja padmacoŭvajecca prykładami nia tolki z suśvietnaje praŭnaje praktyki, ale j ź biełaruskaje. Rekamendavany da vydańnia Radaj Akademii MUS RB.

Vysšije učiebnyje zaviedienija Riespubliki Biełaruś. Spravočnik abiturijenta 1999/2000 / Składalniki N.Biezbarodava, N.Jarmak dy inš. — Miensk: TetraSystems, 1999. — 272 s. — Nakład 7500 as. ISBN 985-6317-79-7

Kto jesť kto v Riespublikie Biełaruś/ V.Fiadosaŭ dy inš. — Miensk: Zavihar, 1999. — 304 s. — Nakład 3000 as.

Źmieščanyja 600 artykułaŭ. Siudy trapili pobač z uradoŭcami niekatoryja «apazycyjnyja» palityki, ale mała ludziej z nacyjanalna-demakratyčnymi pohladami. Andreja Klimava nie nazyvajuć viaźniem, a Šarecki, jak vyśviatlajecca, naradziŭsia nie ŭ staražytnym Łaŭryšavie, a ŭ «d. Łavrušievo». Cana 1950 tysiačaŭ za hazetnuju papieru j miakkuju vokładku, fotazdymkaŭ niama.

K. Mazurov. Vospominanija, vystuplenija, intierv́ju. — Miensk: Biełaruskaje vydavieckaje tavarystva «Chata», 1999. — 360 s., fota. — Nakład 1000 as. ISBN 985-6007-87-9

Knižny rejtynh aŭtaraŭ

1. Karatkievič Uładzimier 170

2. Bykaŭ Vasil 147

3. Kupała Janka 97

4. Kołas Jakub 82

5. Harecki Maksim 71

6. Łastoŭski Vacłaŭ 60

7. Arłoŭ Uładzimier 51

8. Hienijuš Łarysa 48

9. Jermałovič Mikoła 46

10. Bahdanovič Maksim 44

11. Tarasaŭ Kastuś 39

12. Hilevič Nił 37

13. Maŭr Janka 34

14. Mielež Ivan 34

15. Sahanovič Hienadź 33

16. Arsieńnieva Natalla 31

17. Bryl Janka 31

18. Dajnieka Leanid 31

19. Adamovič Aleś 29

20. Taraškievič Branisłaŭ 29

21. Čaropka Vitaŭt 26

22. Alachnovič Francišak 25

23. Ciotka 25

24. Ihnatoŭski Ŭsievaład 24

25. Razanaŭ Aleś 24

26. Smolič Arkadź 24

27. Aleksijevič Śviatłana 23

28. Baradulin Ryhor 23

29. Vićbič Jurka 22

30. Turonak Jury 22

31. Harun Aleś 20

32. Čorny Kuźma 18

33. Tkačoŭ Michaś 17

34. Kaleśnik Uładzimier 16

35. Akuła Kastuś 15

36. Daŭnar-Zapolski Mitrafan 15

37. Hlobus Adam 14

38. Kałubovič Aŭhien 14

39. Kipiel Vitaŭt 14

40. Krapiva Kandrat 14

41. Maldzis Adam 14

42. Šamiakin Ivan 14

43. Abdzirałovič Ihnat 13

44. Duboŭka Ŭładzimier 13

45. Mryj Andrej 13

46. Stankievič Adam 13

47. Tank Maksim 13

48. Adamovič Słavamir 12

49. Žyłka Ŭładzimier 12

50. Łyńkoŭ Michaś 12

51. Siamaška Jaŭhien 12

52. Adamčyk Viačasłaŭ 11

53. Dalidovič Hienrych 11

54. Kasiak Ivan 11

55. Paźniak Zianon 11

56. Stralcoŭ Michaś 11

57. Siadnioŭ Masiej 11

58. Ułaščyk Mikoła 11

59. Ćvikievič Alaksandar 11

60. Citoŭ Anatol 11

61. Viadźmak Łysahorski 10

62. Hrachoŭski Siarhiej 10

63. Najdziuk Jazep 10

64. Biadula Źmitrok 9

65. Ipatava Volha 9

66. Karski Jaŭchim 9

67. Losik Jazep 9

68. Stankievič Jan 9

69. Łojka Aleh 8

70. Łuckievič Anton 8

71. Butramiejeŭ Uładzimier 7

72. Karpiuk Alaksiej 7

73. Pančanka Pimien 7

74. Ramaniuk Michaś 7

75. Sačanka Barys 7

76. Ščakacichin Mikoła 7

77. Jucho Jazep 7

78. Jadvihin Š. 7

79. Janovič Sakrat 7

80. Bujło Kanstancyja 6

81. Zarecki Michaś 6

82. Kisialoŭ Hienadź 6

83. Łukašuk Alaksandar 6

84. Ptašnikaŭ Ivan 6

85. Sałaviej Aleś 6

86. Sys Anatol 6

87. Aleksandrovič Ściapan 5

88. Hajduk Mikoła 5

89. Kahaniec Karuś 5

90. Kalinoŭski Kastuś 5

91. Niekraševič Ściapan 5

92. Bajkoŭ Mikałaj 5

93. Rubanaŭ Uładzisłaŭ 5

94. Jankoŭski Fiodar 5

95. Advažny Vincuk 4

96. Broŭka Piatruś 4

97. Drańko-Majsiuk Leanid 4

98. Zaprudnik Jan 4

99. Kulašoŭ Arkadź 4

100. Kuprejeŭ Mikoła 4

101. Łučyna Janka 4

102. Makajonak Andrej 4

103. Minkin Aleh 4

104. Prančak Leanid 4

105. Rahač P. 4

106. Sapač Taciana 4

107. Sokałaŭ-Vojuš Siaržuk 4

108. Juchnaviec Janka 4

Knižki — poštaj

1. Vietkaŭski muzej narodnaj tvorčaści

2. Ł.Vasiukovič, M.Jalenski. Metodyka vykładańnia biełaruskaj movy ŭ siaredniaj škole

3. A.Vinicki. Matarjały da historyi biełaruskaj emihracyi ŭ Niamieččynie

4. V.Adamčyk. Raźvitalnaja apovieść

5. V.Cieleš. Harady Biełarusi na starych paštoŭkach

6. Dapamožnik dla žurnalistaŭ Centralnaj i Ŭschodniaj Eŭropy

7. A.Deni. Historyja ekanamičnaj dumki

8. Z.Dudziuk. Pałońniki žyćcia

9. Biełaruski narodny sońnik

10. H.Białoŭski. Techničnyja srodki navučańnia i metodyka ich prymianieńnia

11. V.Rahula. Uspaminy

12. U.Kaśko. Śviatło dalokaj zorki

13. U.Nieŭdach. Biełaruskaja arhannaja kultura ŭ kantekście eŭrapiejskaha muzyčna-histaryčnaha pracesu

14. Je.Mieračycki. Śvietłym cieniem Adama Mickieviča

15. Litaraturnaja Haradzienščyna

16. Novy Zapaviet. Psałtyr

17. A.Puškin. Vybranyja tvory

18. I.Savierčanka. Knižna-piśmovaja kultura Biełarusi

19. T.Proćka. Pakutnik za vieru i Baćkaŭščynu

20. U.Lipski. Praŭdzivy apovied pra tvoj i moj radavod

21. Šaścimoŭny słoŭnik

22. M.Čarniaŭski. Pravadyr kryłatych vieršnikaŭ

23. Janka Zaprudnik. Biełaruś na histaryčnych skryžavańniach

24. Janka Kupała. Poŭny zbor tvoraŭ. T. 5: Vieršy, pierakłady 1930-1942

25. Ja.Najdziuk, I.Kasiak. Biełaruś učora i siańnia. Papularny narys z historyi Biełarusi

26. M.Jermałovič. Staražytnaja Biełaruś. Vilenski peryjad

27. S.Stankievič. Rusifikacyja biełaruskaj movy ŭ BSSR

28. Ja.Stankievič. Maleńki maskoŭska-biełaruski słoŭničak

29. Bordovič A., Hiruckij A., Čiernyšova Ł. Sopostavitielnyj kurs russkoho i biełorusskoho jazykov

30. Franc Kušal. Sproby stvareńnia biełaruskaha vojska

31. Biełaruski histaryčny ahlad. Tom 5. Sšytak 2(9)

32. Biełaruski histaryčny ahlad. Tom 5. Sšytak 1(8)

33. Biełaruski histaryčny ahlad. Tom 4. Sšytak 1-2 (6-7)

34. Biełaruski histaryčny ahlad. Tom 2. Sšytak 2

35. Biełaruski histaryčny ahlad. Tom 3. Sšytak 1

36. P.Brunel, K.Pišua, A.-M.Ruso. Što takoje paraŭnalnaje litaraturaznaŭstva?

37. Frahmenty filazofii, kulturalohii, litaratury. (Viasna-98)

38. I.Babkoŭ. Hieroj vajny za prazrystaść

39. V.Akudovič. Mianie niama

40. Ju.Barysievič. Cieła i tekst

41. Kastuś Kalinoŭski (“Biełaruski knihazbor”)

42. Jan Barščeŭski (“Biełaruski knihazbor”)

43. Časopis ARCHE, numary “Vialikaja ajčynnaja vajna”, “Patalohii hramadztva”

44. Ł.Hienijuš. Vieršy

45. Ž.-B.Dziurasel. Eŭropa z 1815 hodu da našych dzion

46. A.Kaŭka. Budam žyć!

47. Pazacenzurny peryjadyčny druk Biełarusi (Kataloh)

48. M.Ściuart. Ludvih i zorny koń: Kazki dla dziaciej. (Pier. z anhielskaj)

49. A.Łukašuk. Filistovič: Viartańnie nacyjanalista

50. S.Dubaviec. Russkaja kniha

51. Ł.Jurevič. Kamentary

52. V.Suprun. Žyć dla Biełarusi

53. B.M.Fejhan. Uvodziny ŭ archiealohiju

54. Demakratyčnaja apazycyja Biełarusi

Dla dopisaŭ: 220005, Miensk, a/s 13.
U listach paznačcie knihi, jakija Vy zamaŭlajecie. Za knihi i ich pierasyłku zapłocicie pry atrymańni. Mienčuki! Źviartajciesia pa teł.: 228-45-88, faks: 228-45-87. Kataloh možna atrymać, patelefanavaŭšy ci napisaŭšy.