kazki žyćcia
Dziva dziaciej
Vočki, nasok, ratok. Šyroki łob dumańnika. Vialikaja hałava... I pozirk, što łazernym promniem pranikaje ŭ dušu. Akreślenaja schilnaść da eksperymentu, daśledčyckaj dziejnaści, kłapatlivaha źbirańnia infarmacyi.
Dzieci! Sapraŭdnyja vyviedniki! Zasłancy. Prychadni. Japoncy nazyvajuć ich haściami z budučyni (a japonskija astravy ŭ akijanie kultury — sapraŭdny dziciačy Edem).
U dni navahodnich śviataŭ ja dumaju pra dziva dziaciej. U biełaruskaj movie słova “dzicia” i “dziva” majuć ahulny hukavy, a značyć, i materyjalny pačatak, ahulnuju krynicu — z prazrystaj chałodnaj vadoju, u jakoj nibyta dzińkajuć ildzinki: dz-dz!.. Dzivosnaje naradžeńnie dziciaci-boha — centralny siužet mnohich relihijaŭ śvietu.
Piśmieńnik Aleś Čobat nazvaŭ biełaruskuju nacyju “tłumam dziaciej”. Kožny na svaim hruncie buduje kancepcyju śvietu! Ale mnie čamuści chočacca hety zručny vobraz, ustojlivy frazealahizm razabrać ci zamianić na inšy — “dziva dziaciej”. Nacyja, jak dzicia, ździŭlaje mianie, a nie razdražniaje... Hetak biednaje małoje, chistajučysia, mieraje śpiarša baćkavy, paśla matčyny boty, što stajać na parozie.
U dzen-budyźmie jość cikavaja zahadka-praktykavańnie dla vučniaŭ mudracoŭ: “Usie čuli voplesk dźviuch dałoniaŭ. Ale nichto nia čuŭ voplesku adnaje dałani”. (Takaja voś dziŭnaja matematyka!) Zahadka tyčycca i dziva źjaŭleńnia dziciaci na śviet — praz mužčynu i žančynu, baćki i maci. Adnak technalohija kłanavańnia, niadaŭna vykradzienaja ŭ bahoŭ, chutka dazvolić nam zazirnuć u śviet “voplesku adnaje dałani” (nia dziva, što ŭ niekatorych krainach vopyty z kłanavańniem pryznanyja dačasnymi i amaralnymi). Kłanavańnie, biezumoŭna, paspryjaje razbureńniu relihijaŭ i tradycyjnaje viedy.
Dzieci — takija, jak jany zaraz jość, — našaje tradycyjnaje dziva. Enerhietyčny patencyjał hramadztva! Štohod naziraju hety śviatočny ruch: na Novy hod darosłyja ciahajuć dziaciej pa ranišnikach — ź bliskučymi jołkami, Dziadami Marozami, aleniami-sankami, spaŭnieńniem nievierahodnych žadańniaŭ. Nibyta ŭ samich darosłych abudžajucca staryja-staryja ŭspaminy... Askiepki zabytaha vobrazu pačynajuć ruchacca, nabližacca adzin da adnaho i źbiracca ŭ pryhožuju prazrystuju vazu Nordica. Ryzyknu vyznačyć Novy hod jak eŭrapiejskija Dziady.
Novy hod — heta dzivosnaja sustreča minułaha z budučyniaj, Dziadoŭ ź Dziećmi. Ciapierščyna — my — jak by źnikaje... Rastaje śniažynkaj nad połymiem.
Ludka Silnova
Ciapier čytajuć
Apakalipsis zaŭtra. Statkievič napisaŭ pieršy artykuł — z papiaredžańniem pra niebiaśpieku z boku Rasii28
Apakalipsis zaŭtra. Statkievič napisaŭ pieršy artykuł — z papiaredžańniem pra niebiaśpieku z boku Rasii
U jakoj raźviedki była najlepšaja infarmacyja ź Biełarusi ŭ lutym 2022 i chto paviedamiŭ Budanavu, što asnoŭny ŭdar rasijan budzie na Hastomiel. Źjaviłasia vialikaja publikacyja2020
Kamientary